Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος θὰ μᾶς διδάξει τὴν προσευχή

Ὁ ἄνθρωπος ζητάει στὸν οὐρανὸν τὴ χαρὰ καὶ τὴν εὐτυχία. Ζητάει τὸ αἰώνιο μακριὰ ἀπ' ὅλους κι ἀπ' ὅλα, ζητάει νὰ βρεῖ τὴ χαρὰ στὸν Θεό. Ὁ Θεὸς εἶναι μυστήριο. Εἶναι σιωπὴ, εἶναι ἄπειρος, εἶναι τὸ πᾶν. Τὴν τάση τῆς ψυχῆς γιὰ τὸν οὐρανὸν τὴν ἔχει ὅλος ὁ κόσμος· ὅλοι ζητᾶνε κάτι τὸ οὐράνιο. Σ' Αὐτὸν στρέφονται ὅλα τὰ ὄντα, ἔστω καὶ ἀσυνειδήτως.

Σ' Αὐτὸν νὰ στρέφετε διαρκῶς τὸ νοῦ σας. Ἀγαπήστε τὴν προσευχή, τὴν κουβέντα μὲ τὸν Κύριο. Τὸ πᾶν εἶναι ἡ ἀγάπη, ὁ ἔρωτας μὲ τὸν Κύριο, τὸν Νυμφίο Χριστό. Γίνετε ἄξιοι τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ. Γιὰ νὰ μὴ ζεῖτε στὸ σκοτάδι, γυρίστε τὸ διακόπτη τῆς προσευχῆς, ὥστε νὰ ἔλθει τὸ θεῖο φῶς στὴν ψυχή σας. Στὸ βάθος τοῦ εἶναι σας θὰ φανεῖ ὁ Χριστός. Ἐκεῖ, στὸ βάθος, εἶναι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. «Ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντὸς ὑμῶν ἐστίν».

Ἡ προσευχή γίνεται μόνο μέ τό Ἅγιον Πνεῦμα. Αὐτό διδάσκει τὴν ψυχή πῶς νὰ προσεύχεται. «Τὸ γὰρ τί προσευξόμεθα, καθ' ὁ δεῖ, οὐκ οἴδαμεν, ἀλλ' αὐτὸ τὸ Πνεῦμα ὑπερεντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν στεναγμοῖς ἀλαλήτοις». Ἐμεῖς δὲν χρειάζεται νὰ κάνουμε καμία προσπάθεια. Ν' ἀπευθυνόμασθε στὸν Θεό μὲ ὕφος ταπεινοῦ δούλου, μὲ φωνὴ παρακλητικὴ καὶ ἱκετευτικὴ. Τότε ἡ προσευχή μας εἶναι εὐάρεστη στὸν Θεό. Νὰ στεκόμαστε μὲ εὐλάβεια ἐνώπιον τοῦ Ἐσταυρωμένου καὶ νὰ λέμε: «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με». Αὐτό τὰ λέει ὅλα. Ὅταν κινηθεῖ γιὰ προσευχή ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου, στὸ δευτερόλεπτο τοῦ δευτερολέπτου ἔρχεται ἡ θεία χάρις. Τότε ὁ ἄνθρωπος γίνεται χαριτωμένος καὶ βλέπει μὲ ἄλλα μάτια τὰ πάντα. Τὸ πᾶν εἶναι ν' ἀγαπήσομε τὸν Χριστό, τὴν προσευχή, τὴ μελέτη. Παίρνουμε ἕνα ἑκατομμύριο καὶ τὸ κόβουμε κομματάκια. Τοῦ ἀνθρώπου ἡ προσπάθεια εἶναι τὸ ἕνα ἑκατομμυριοστό.

Πρὶν ἀπ' τὴν προσευχή ἡ ψυχή πρέπει νὰ προετοιμάζεται μὲ προσευχή. Προσευχή γιὰ τὴν προσευχή. Ἀκούστε τί εὔχεται ὁ ἱερέας μυστικά, τὴν ὥρα ποὺ διαβάζεται ὁ Ἀπόστολος κατὰ τὴν Θεία Λειτουργία:

«Ἔλλαμψον ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν, φιλάνθρωπε Δέσποτα, τὸ τῆς Σῆς θεογνωσίας ἀκήρατον φῶς καὶ τοὺς τῆς διανοίας ἡμῶν διανοίξον ὀφθαλμοὺς εἰς τὴν τῶν εὐαγγελικῶν Σου κηρυγμάτων κατανόησιν. Ἔνθες ἡμῖν τὸν τῶν μακαρίων Σου ἐντολῶν φόβον, ἵνα τὰς σαρκικὰς ἐπιθυμίας πάσας καταπατήσαντες πνευματικὴν πολιτείαν μετέλθωμεν, πάντα τὰ πρὸς εὐαρέστησιν τὴν σὴν καὶ φρονοῦντες καὶ πράττοντες. Σὺ γὰρ εἶ ὁ φωτισμὸς τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων ἡμῶν, Χριστὲ ὁ Θεός, καὶ Σοὶ τὴν δόξαν ἀναπέμπομεν σὺν τῷ ἀνάρχῳ Σου Πατρὶ καὶ τῷ παναγίῳ καὶ ἀγαθῷ καὶ ζωοποιῷ Σου Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων».

Στὴν προσευχή μπαίνουμε χωρὶς νὰ τὸ καταλάβουμε. Χρειάζεται νὰ βρεθοῦμε καὶ σὲ κατάλληλο κλίμα. Ἡ ἀναστροφή μὲ τὸν Χριστό, ἡ συζήτηση, ἡ μελέτη, ἡ ψαλτική, τὸ καντηλάκι, τὸ θυμίαμα γίνονται τὸ κατάλληλο κλίμα, ὥστε ὅλα νὰ γίνουν ἀπλά, «ἐν ἀπλότητι καρδίας». Διαβάζοντας τὶς ψαλμωδίες, τὶς ἀκολουθίες μὲ ἔρωτα, χωρὶς νὰ τὸ καταλάβουμε γινόμαστε ἅγιοι. Εὐφραινόμαστε μὲ τὰ θεῖα λόγια. Αὐτὴ ἡ εὐφροσύνη, αὐτὴ ἡ χαρὰ εἶναι ἡ δική μας προσπάθεια, γιὰ νὰ μπούμε εὔκολα στὴν ἀτμόσφαιρα τῆς προσευχῆς, ἡ προθέρμανση, ὅπως λέμε. Μποροῦμε καὶ νὰ φέρομε στὸ νοῦ μας ὡραῖες εἰκόνες ἀπὸ τοπία ποὺ εἶδαμε. Αὐτὴ ἡ προσπάθεια εἶναι ἀπαλή, ἀναίμακτη. Ἀλλὰ μὴν ξεχνάμε αὐτὸ ποὺ εἶπε ὁ Κύριος: «Χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν».

Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος θὰ μᾶς διδάξει τὴν προσευχή. Δὲν θὰ τὴ μάθομε μόνοι μας, οὔτε ἄλλος κανεὶς θὰ μᾶς τὴ μάθει. Μὴ λέμε, «ἔκανα τόσες μετάνοιες, ἐξασφάλισα τώρα τὴν χάρι», ἀλλὰ νὰ ζητᾶμε νὰ λάμψει ἐντός μας τὸ ἀκήρατον φῶς τῆς θείας γνώσεως καὶ νὰ ἀνοίξει τὰ πνευματικά μας μάτια, γιὰ νὰ κατανοήσομε τὰ θεῖα Του λόγια.

Μὲ τὸν τρόπο αὐτό, χωρὶς νὰ τὸ καταλάβουμε, ἀγαπᾶμε τὸν Θεὸ χωρὶς σφιξίματα, προσπάθεια κι ἀγώνα. Αὐτὰ ποὺ εἶναι δύσκολα στοὺς ἀνθρώπους γιὰ τὸν Θεὸ εἶναι πολὺ εὔκολα. Τὸν Θεὸ θὰ Τὸν ἀγαπήσομε ξαφνικά, ὅταν ἡ χάρις θὰ μᾶς ἐπισκιάσει. Ἂν ἀγαπήσομε πολὺ τὸν Χριστό, ἡ εὐχή θὰ λέγεται μόνη της. Ὁ Χριστὸς θὰ εἶναι συνεχῶς στὸ μυαλὸ μας καὶ στὴν καρδιά μας.

Γιὰ νὰ μένομε, ὅμως, σ' αὐτὴ τὴν κατάσταση καὶ νὰ μὴν τὴ χάνομε, θέλει ἔρωτα θεῖο, θέλει θεία, φλογερή ἀγάπη στὸν Χριστό. Ὁ ἕρως ἀπευθύνεται σὲ ἕνα ὃν ἀνώτερο. Ὁ ἐραστής, ὁ Θεός, ποθεῖ τὸν ἐρώμενο καὶ ὁ ἐρώμενος θέλει νὰ φθάσει τὸν ἐραστή. Ὁ ἐραστής ἀγαπάει τὸν ἐρώμενο μὲ μία θεία καὶ τελεία ἀγάπη. Ὁ Θεός, ποὺ ἀγαπάει τὸν ἄνθρωπο, εἶναι ἀνιδιοτελής.

Ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸ εἶναι ἀνώτερη, ὅταν ἐκφράζεται ὡς εὐγνωμοσύνη. Εἶναι ἀνάγκη ν' ἀγαπᾶμε, ὄχι ὡς καθήκον, ἀλλ' ὅπως εἶναι ἡ ἀνάγκη νὰ τρώμε. Πολλὲς φορὲς ἐμεῖς πλησιάζουμε στὸν Θεὸ ἀπὸ ἀνάγκη ν' ἀκουμπήσομε, ἐπειδὴ δὲν μᾶς ἀναπαύουν ὅλα γύρω μας καὶ νιώθουμε ἐρημιά.