Ἐφραίμ ὁ Σύρος – Ἀποσπάσματα

Περὶ τοῦ ἐμφυσήματος Οὕτως ἐστὶν ἡ ψυχὴ ἐν τῷ σώματι, ὡς δεσμὸς φυσικὸς δυσδιάλυτος. Ὁ δὲ χωρισμὸς αὐτῆς δηλοῖ τὸν δεσμόν, ὅτι ἀφίησι τὸ πλάσμα ὁλόκληρον, ἵνα δείξῃ ὅτι οὐχ ὡς μέρος σαρκός ἐστιν, οἰκείαν δὲ ἔχει ὑπόστασιν. Οὕτως ἐν πᾶσιν ἐνεργεῖ, ὡς ἄρχουσα τοῦ σώματος. Οὕτως ἐνεργεῖ τὴν ζωὴν ἐν σαρκί, ὡς φυσικῷ κρατουμένη δεσμῷ. Οὐ χρῄζει φαγεῖν, ἄνευ δὲ αὐτῆς οὐ δύναται ἡ σὰρξ ἑστιᾶσαι· οὐ γάρ ἐστιν ἄλλη ψυχὴ ἐν τοῖς αἰσθητοῖς ἐνεργοῦσα, ἑτέρα δὲ ἐν τοῖς νοητοῖς. Συγγεγένηται ἡ ψυχή, ἀλλ᾽ οὐ συνέσπαρται· συνεκτίσθη τῷ σώματι, ἀλλ᾽ οἰκείαν ἔχουσα ὑπόστασιν· ἡ γὰρ φύσις ἐστὶν ὁ δεσμός, ἥτις ἐν τῷ σώματι συσπείρεται, καὶ τὴν ψυχὴν συγκτιζομένην κρατεῖ. Ὁ σπόρος ἐκ συνουσίας· ἡ δὲ πλάσις τοῦ ἀνθρώπου ἐκ θείου Πνεύματος. Τότε συγκτίζεται ἡ ψυχή, ὅτε καὶ τὸ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου εἰκόνα λαμβάνει, εἰς ἀποδιάκρισιν τοῦ συγκεχυμένου σπέρματος. Ἐκτὸς τοῦ εἴδους ἐστὶν ἡ συνουσία· παραχωρεῖ γὰρ τῷ Κτίστῃ τὴν διάπλασιν. Ἄνευ μελῶν τὸ καταβληθέν ἐστι σὰρξ ἄμορος· οὐ γὰρ δύναται ἡ φύσις δίχα Θεοῦ παραστῆσαι ἄνθρωπον.

Αὐτὸς γὰρ εἶπε τῷ Ἱερεμίᾳ· πρὸ τοῦ με πλάσαι 〈σε〉 ἐν κοιλίᾳ, ἐπίσταμαί σε. Τί οὖν ἐστιν ἡ φύσις; Ὕλης μόρφωσις, τὸν Δημιουργὸν προκαλουμένη εἰς χορηγίαν τῆς ὑποστάσεως, καὶ εἰς τὴν τοῦ γένους διαμονὴν τὸ θεῖον Πνεῦμα. Ἐνεφύσησε δὲ ὁ Θεὸς εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Ἀδάμ· ἐκ τοῦ κυρίου μέρους τῆς ὄψεως δεικνὺς τὸ ἀξίωμα τῆς ψυχῆς, ὅτι ἡγεῖται παρ᾽ αὐτοῦ τῆς ὑποστάσεως. Εἶπε δέ, ὅτι ἐγένετο εἰς ψυχὴν ζῶσαν, δηλῶν ὅτι τότε ἐγένετο εἰς ψυχὴν ζῶσαν, καὶ οὐ πρὸ χρόνου τινός.

Εἶπεν ὅτι ἔθετο αὐτὸν ἐργάζεσθαι καὶ φυλάττειν τὸν παράδεισον, μηνύων τὴν διὰ σώματος πρᾶξιν τῆς ψυχῆς. Εἶπεν ὅτι καὶ ἐντολὴν διέθετο πρὸς αὐτὸν περὶ τοῦ ξύλου τοῦ διπλοῦ, αἰνιττόμενος ὅτι πρὸ τούτου οὔπωγε ἔμαθε τί ἐστι γνῶσις καλοῦ καὶ πονηροῦ ἡ ψυχή, ἐπεὶ μηδὲ ἦν.