Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης – Ὁμολογία πίστεως

ΟΜΟΛΟΓΙΑ ΠΙΣΤΕΩΣ, ΗΤΟΙ ΑΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΑΙΟΤΑΤΗ. Αʹ. Προοίμιον Δεινὸν πρᾶγμα εἶναι ὁ φθόνος, ἀγαπητοί, καὶ ἀνήσυχον, πάντοτε κινούμενον, καὶ οὐδέποτε παῦον ἀπὸ τὸ νὰ ἐνεργῇ τὸ Φυσικόν του ἰδίωμα· τοῦτο δὲ εἶναι, τὸ νὰ προσάπτῃ μῶμον τοῖς ἀμωμήτοις, νὰ κατηγορῇ τοὺς ἀκατηγορήτους, καὶ αὐτοὺς τοὺς εὐσεβεστάτους καὶ ὀρθοδοξοτάτους, νὰ διαβάλλῃ ὡς κακοδόξους καὶ δυσσεβεῖς.

Εἰς βεβαίωσιν τούτου, ἀρκετὰ εἶναι τὰ παραδείγματα τῶν μεγάλων Διδασκάλων καὶ Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας μας, Ἀθανασίου, λέγω, Βασιλείου, Γρηγορίου, Χρυσοστόμου, καὶ τῶν λοιπῶν, οἵτινες εὐσεβέστατοι καὶ ὀρθοδοξότατοι ὄντες, ὡς δυσσεβεῖς καὶ κακόδοξοι διεβάλλοντο ὑπὸ τῶν ἐναντίων.

Ἂν ἴσως δὲ οἱ τοιοῦτοι καὶ τηλικοῦτοι τῆς Ἐκκλησίας Ἅγιοι, δὲν ἐδυνήθηκαν νὰ λυτρωθοῦν ἀπὸ τὸν φθόνον καὶ τὰς διαβολάς, πῶς ἦτον δυνατὸν νὰ μείνωμεν τούτων ἀνώτεροι ἡμεῖς, οἱ μηδὲ τῶν ἐκείνων ποδῶν ὄντες ἄξιοι;

Οὐδὲν οὖν καινὸν εἰ καὶ ἡμεῖς ὑπό τινων ἀδελφῶν φθόνῳ καὶ πεισμονῇ, ἢ καὶ μίσει κινουμένων, κατηγορούμεθα, καὶ δυσφήμοις καὶ κακοδόξοις ὀνόμασι διαβαλλόμεθα. Εἶναι δὲ καὶ μερικοί, οἵτινες, χωρὶς νὰ ἠξεύρουν ὅλως τί θέλει νὰ εἰπῇ Κολυβᾶς, καὶ χωρὶς νὰ καταλαμβάνουν τὸ αἴτιον, διὰ τὸ ὁποῖον ἡμεῖς κατηγορούμεθα καὶ δυσφημιζόμεθα, μόνον διατὶ ἀκούουν νὰ λέγουν ἡμᾶς ἄλλοι, Κολυβάδας, καὶ αἱρετικούς, καὶ κακοδόξους, καὶ ἄλλα παρόμοια δύσφημα, εὐθὺς ἀκολουθοῦν καὶ αὐτοὶ τὰς ἰδίας δυσφημίας· ὅθεν παρομοιάζουν μὲ ἐκείνους τοὺς ἀνοήτους Ἀθηναίους, οἵτινες, ἄγροικοι ὄντες, ἐκατηγόρησαν τὸν δίκαιον Ἀριστείδην, καὶ ἔγραψαν κατ’ αὐτοῦ εἰς τὸ ὄστρακον, ὅτι εἶναι ἄξιος νὰ ἐξοστρακισθῇ καὶ νὰ ἐξορισθῇ ἀπὸ τὰς Ἀθήνας· καὶ μὲ ὅλον ὁποὺ δὲν ἤξευρον αὐτὸν ὅλως πρότερον, ἤκουον δὲ μόνον ἀπὸ τοὺς ἄλλους, ὅτι εἶναι ἄξιος ἐξοστρακισμοῦ καὶ ἐξορίας, καθὼς ἱστορεῖται περὶ αὐτοῦ εἰς τὰ «Παράλληλα» τοῦ Πλουτάρχου· καὶ παρατρέχομεν διὰ τὸ δύσφημον τὴν εἰς τὰ τοιαῦτα ἁρμόζουσαν δημώδη καὶ χυδαϊκὴν ἐκείνην παροιμίαν, τὴν λέγουσαν· «βαΰζοντος ἑνός, αὐτίκα βαΰζει καὶ ἕτερος κύων».

Ὅθεν εἰς πληροφορίαν τῆς ἀληθείας, ἀναγκαζόμεθα νὰ ἐκθέσωμεν ἐνταῦθα τὴν παροῦσαν ἰδιόχειρον Ὁμολογίαν τῆς ἡμῶν Πίστεως, καὶ νὰ ἀπολογηθῶμεν διὰ βραχέων, τί φρονοῦμεν, περὶ ὧν ἀδίκως κατηγορούμεθα· ἀκούομεν γὰρ τοῦ κορυφαίου Πέτρου, παραγγέλλοντος: «ἕτοιμοι ᾀεὶ γίνεσθε πρὸς ἀπολογίαν παντὶ τῷ αἰτοῦντι ὑμᾶς λόγον», ἵνα, οἱ μὲν ἐκ πάθους ἐπιφημίζοντες ταῦτα καθ’ ἡμῶν, κλείσωσι τὰ στόματά των, φοβηθέντες τὸν Θεόν, καὶ τὴν μέλλουσαν ἀνταπόδοσιν· οἱ δὲ ἐν ἀγνοίᾳ σκανδαλιζόμενοι καὶ ψυχραινόμενοι ἀδελφοὶ ἐκ τῶν καθ’ ἡμῶν λεγομένων, παύσουν ἀπὸ τὸ νὰ σκανδαλίζωνται, βλέποντες ἤδη ἀνακαλυπτόμενα, καὶ διὰ λόγου, καὶ διὰ γραφῆς, καὶ διὰ τύπου, τὰ ἐν τῇ καρδίᾳ ἡμῶν φρονήματα· ἐπειδὴ κατὰ τὸν Ἀπόστολον «καρδίᾳ μὲν πιστεύεται εἰς δικαιοσύνην, στόματι δὲ ὁμολογεῖται εἰς σωτηρίαν».

Πρῶτον μὲν οὖν, ὁμολογοῦμεν καὶ κηρύττομεν καὶ ἀποδεχόμεθα τὰ δώδεκα Ἄρθρα, τὰ ἐν τῷ κοινῷ Συμβόλῳ τῆς Πίστεως, ἤτοι τὰ ἐν τῷ «Πιστεύω εἰς ἕνα Θεὸν» ἐμπεριεχόμενα, τὰ ὁποῖα καθ’ ἑκάστην ἀναγινώσκομεν ἰδίᾳ τε καὶ κοινῶς, ἔν τε τοῖς ἡμῶν Κελλίοις, καὶ ἐν ταῖς τοῦ Θεοῦ Ἁγίαις Ἐκκλησίαις, ἐν αἷς ἂν τύχωμεν παρουσιάζοντες· ἀκούομεν γὰρ τοῦ θείου Χρυσοστόμου λέγοντος· «ἐκ τοῦ Οὐρανοῦ εἰσι κατενεχθέντα δόγματα, οἱ ἐν τῷ συμβόλῳ φρικτοὶ κανόνες» Δεύτερον δέ, ὁμολογοῦμεν καὶ ἐνστερνιζόμεθα πάντα τὰ ἄλλα δόγματα, ὅσα ἡ τοῦ Χριστοῦ Καθολικὴ καὶ Ἀνατολικὴ Ἁγία Ἐκκλησία ὁμολογεῖ καὶ κηρύττει, τόσον τὰ περὶ τῆς ὑψηλῆς καὶ Τριαδικῆς Θεολογίας, Πατρὸς δηλαδή, Υἱοῦ, καὶ Ἁγίου Πνεύματος, ὧν μία ἡ Θεότης, κατὰ τὸν εʹ Κανόνα τῆς Οἰκουμενικῆς δευτέρας Συνόδου· ὅσον καὶ τὰ περὶ τῆς βαθείας καὶ ἐνσάρκου τοῦ Θεοῦ Λόγου Οἰκονομίας· καὶ διὰ νὰ εἰπῶ τὸ τοῦ μεγάλου Πατρὸς Βασιλείου: «Πιστεύομεν, ὡς ἐβαπτίσθημεν, καὶ δοξάζομεν ὡς πεπιστεύκαμεν».

Τρίτον, ὁμολογοῦμεν καὶ ἀποδεχόμεθα εὐσεβοφρόνως τὰ ἑπτὰ θεῖα καὶ ἱερὰ τῆς Ἐκκλησίας Μυστήρια, ὅ τινα εἰσί: τὸ Ἅγιον Βάπτισμα· τὸ Ἅγιον Μύρον· ἡ θεία Εὐχαριστία· ἡ Ἱερωσύνη· ὁ νόμιμος Γάμος· ἡ Μετάνοια, καὶ τὸ Εὐχέλαιον· καὶ ταῦτα τιμῶμεν καὶ γεραίρομεν μετὰ πάσης πίστεως καὶ εὐλαβείας, ὡς ἀναγκαίως συντελοῦντα εἰς τὴν τῆς ψυχῆς ἡμῶν σωτηρίαν, καὶ τούτων τὴν χάριν καὶ τὸν ἁγιασμὸν ἀποδεχόμεθα, κατὰ τὸν τύπον καὶ τάξιν, τὴν ἐνεργουμένην καὶ φυλαττομένην ἐν τῇ Ἀνατολικῇ τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίᾳ.

Τέταρτον, κρατοῦμεν τὰς Ἀποστολικὰς Παραδόσεις, ἃς ἐδιδάχθημεν, εἴτε διὰ λόγου, εἴτε δι’ ἐπιστολῆς τῶν θείων καὶ Ἱερῶν Ἀποστόλων, καὶ μένομεν ἐν οἷς ἐμάθομεν καὶ ἐπιστώθημεν, καθὼς ὁ Ἀπόστολος Παῦλος παραγγέλλει ἡμῖν τε καὶ πᾶσι τοῖς Χριστωνύμοις, ἔν τε τῇ αʹ πρὸς Κορινθίους Ἐπιστολῇ, καὶ ἐν τῇ βʹ πρὸς Θεσσαλονικεῖς, καὶ ἐν τῇ βʹ πρὸς Τιμόθεον.

Πέμπτον, σὺν ταῖς τῶν Ἀποστόλων παραδόσεσι, κρατοῦμεν καὶ ἀποδεχόμεθα καὶ τὰς τῆς Ἐκκλησίας Παραδόσεις, δηλαδὴ τὰς διορισθείσας ὑπὸ τῶν διαδόχων τῶν Ἀποστόλων· τοῦ κακοδόξου γὰρ Μοντανοῦ, τοῦ κατὰ τὸν δεύτερον αἰῶνα ἀκμάσαντος, ἦτον φρόνημα τὸ νὰ ἀθετῇ τὰς παραδόσεις καὶ τὰ ἔθη τῆς Ἐκκλησίας, κατὰ τὸν Εὐσέβιον, Βιβλ. εʹ, Κεφ. ιεʹ τῆς «Ἐκκλησιαστικῆς Ἱστορίας»· τὰ δόγματα καὶ αἱ παραδόσεις τῆς Ἐκκλησίας δὲν εἶναι ἐναντία ἀναμεταξύ των· ἄπαγε! ἀλλὰ μᾶλλον ἕνα τοῦ ἄλλου εἶναι συστατικά· τὰ μὲν γὰρ δόγματα τῆς Πίστεως, συνιστῶσι τὰς παραδόσεις τῆς Ἐκκλησίας· αἱ παραδόσεις δὲ πάλιν τῆς Ἐκκλησίας, θεμελιώνονται ἐπάνω εἰς τὰ τῆς πίστεως δόγματα, καὶ τὰ δύω ὁμοῦ ἔχουσιν εἰς τὴν εὐσέβειαν μίαν καὶ τὴν αὐτὴν δύναμιν· ὅθεν εἶπεν ὁ μέγας Βασίλειος· «ὅτι ταῦτα ἀμφότερα τὴν αὐτὴν ἰσχὺν ἔχει πρὸς τὴν εὐσέβειαν».

Καθὼς γὰρ αἱ μεγάλαις πέτραις στέκονται μὲ τὰς μικράς, καὶ αἱ δύω ὁμοῦ συνιστῶσι τὴν οἰκοδομήν—ἐὰν γὰρ θελήσῃ νὰ κρημνίσῃ τινὰς τὰς μικράς, κρημνίζει ἐν ταὐτῷ καὶ τὰς μεγάλας, —τοιουτοτρόπως καὶ τὰ δόγματα τῆς Πίστεως στέκονται ὁμοῦ μὲ τὰς παραδόσεις τῆς Ἐκκλησίας, καὶ ἂν θελήσῃ τινὰς νὰ ἀθετήσῃ τὰς παραδόσεις τῆς Ἐκκλησίας, συναθετεῖ καὶ τὰ τῆς πίστεως δόγματα· ὅθεν εἶπε πάλιν ὁ μέγας Βασίλειος· «εἰ γὰρ ἐπιχειρήσαιμεν τὰ ἄγραφα τῶν ἐθῶν, ὡς μὴ μεγάλην ἔχοντα τὴν δύναμιν, παραιτεῖσθαι, λάθοιμεν ἄν, εἰς αὐτὰ τὰ καίρια ζημιοῦντες τὸ Εὐαγγέλιον· μᾶλλον δέ, εἰς ὄνομα ψιλὸν περιϊστῶντες τὸ κήρυγμα».

Ἕκτον, κρατοῦμεν καὶ ἀποδεχόμεθα ἅπαντας τοὺς ἱεροὺς Κανόνας τῶν πανευφήμων Ἀποστόλων, τῶν ἑπτὰ Οἰκουμενικῶν Συνόδων, τῶν Τοπικῶν, καὶ τῶν κατὰ μέρος Ἁγίων καὶ θεοφόρων Πατέρων, τῶν ὑπὸ τῆς Οἰκουμενικῆς Ἕκτης ἐν τῷ βʹ Κανόνι, καὶ τῆς Ἑβδόμης ἐν τῷ αʹ ἐπικυρωθέντων, σὺν τοῖς Κανόσι δέ, ἀποδεχόμεθα καὶ τὰ Πρακτικὰ τῶν αὐτῶν Ἁγίων Συνόδων· τὴν αὐτὴν γὰρ δύναμιν ἀμφότερα ἔχουσιν.

Ἕβδομον, καὶ διὰ νὰ εἰποῦμεν καθολικῶς, πάντα ὅσα ἡ τοῦ Χριστοῦ Ἁγία, Καθολική, Ἀποστολικὴ καὶ Ἀνατολικὴ Ἐκκλησία, ἡ κοινὴ καὶ πνευματικὴ ἡμῶν μήτηρ ἀποδέχεται καὶ ὁμολογεῖ, ταῦτα καὶ ἡμεῖς συναποδεχόμεθα καὶ συνομολογοῦμεν· ὅσα δὲ αὐτὴ ἀποστρέφεται καὶ ἀποκηρύττει, ταῦτα παρομοίως καὶ ἡμεῖς συναποκηρύττομεν καὶ συναποστρεφόμεθα, ὡς τέκνα αὐτῆς εἰλικρινῆ τε καὶ γνήσια.