Νικόλαος Καβάσιλας – Εἰς τὸ πάθος τοῦ σωτῆρος (Νόθος)

Εἰς τὸ σωτήριον πάθος Τὸ σφόδρα φιλομαθὲς καὶ φιλέορτον, ὦ παρόντες, ἐκ παντὸς τρόπου τῆς ὑμετέρας γνώμης εἰδότες καλῶς τό τε φιλήκοον καὶ φιλόθεον καὶ τὴν περὶ τὰ καλὰ σπουδήν τε καὶ προθυμίαν ὑμῶν, καὶ ἅμα τῆς παρούσης ἡμέρας προτρεπούσης λέγειν ἡμᾶς, δίκαιον ᾠήθημεν καὶ προσῆκον εἰς δύναμιν τὴν ἡμετέραν χαρίσασθαι τῷ τε καιρῷ καὶ ταῖς ὑμετέραις ἐπιθυμίαις καὶ βραχέα τινὰ διαλεχθῆναι περὶ τῆς ἡμέρας ταύτης, ἐν ᾗ τὰ σεπτὰ πάθη δι’ ἡμᾶς ὁ δεσπότης ὑπέστη καὶ σταυρὸν καὶ θάνατον καὶ ταφὴν διὰ τὴν ἡμῶν ὑπέμεινε σωτηρίαν. Ταῦτα γὰρ οὐ μόνον ἐν ταῖς παρούσαις ἡμέραις, ἀλλὰ καὶ ἀεὶ μελετᾶν δεῖ καὶ τρυφὴν καὶ ὕλην ποιεῖσθαι τῶν λόγων καὶ λογισμῶν, ἐννοοῦντας τὴν ἄμετρον τοῦ Θεοῦ κηδεμονίαν περὶ τὸ γένος, τὴν ἄφατον φιλανθρωπίαν, τὴν ἄπειρον ἀγαθότητα, τὴν ἀνυπέρβλητον ἀγάπην, ἣν περὶ ἡμᾶς ἐπεδείξατο.

Ὑφ’ ἧς ἀεὶ κινούμενος, οὐ μόνον «ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν μέχρι καὶ δούλου μορφῆς», καὶ Θεὸς ὤν, ἄνθρωπος γέγονε δι’ ἡμᾶς καὶ τὴν ἡμῶν πτωχείαν ἐπτώχευσεν, ἀλλὰ καὶ παθεῖν ὑπὲρ ἡμῶν κατεδέξατο καὶ θάνατον ἄτιμον ὑπέμεινε καὶ σταυρόν, ἵνα καὶ θανάτου καὶ φθορᾶς καὶ ἁμαρτίας ἐλευθερώσῃ τὴν φύσιν καὶ τὸν ἡμῶν ἐπιζήσαντα καὶ πρὸς βάραθρον ἀπωλείας συναρπάσαντα τύραννον ἐχθρὸν δελεάσῃ καὶ «δήσῃ τὸν ἰσχυρὸν καὶ τὰ σκεύη τοῦ θανάτου διαρπάσῃ» καὶ λάβῃ τὰς ἀπ’ αἰῶνος ἐν ᾅδου κατεχομένας ψυχὰς καὶ πρὸς τὴν ἀρχαίαν ἐλευθερίαν τε καὶ ἀξίαν ἐπαναγάγῃ διὰ σπλάγχνα ἐλέους. Οὐκοῦν, ἐπειδὴ τοῦτ’ οὕτω δοκεῖ, καὶ ἡμεῖς χρέος ὀφειλόμενον ἐκτιννύντες τῷ τε καιρῷ καὶ ὑμῖν ἀναγκαίως πρὸς τοῦτο ἠπείχθημεν, φέρε λοιπὸν τῷ δι’ ἡμᾶς παθόντι καὶ σταυρωθέντι θαρρήσαντες, τῶν ἀρτίως ἡμῖν ἀναγνωσθέντων εὐαγγελικῶν ῥημάτων ἀκούσαντες καὶ ἀναπτύξωμεν αὐτῶν τὴν διάνοιαν, ἵνα καὶ τὴν ἄφατον τοῦ Θεοῦ καταμάθωμεν φιλανθρωπίαν καὶ τῶν Ἰουδαίων ἴδωμεν τὴν ἀχάριστον γνώμην, τὴν λυσσώδη μανίαν, τὴν ἀναίσχυντον τόλμαν. «Πρωΐας δέ» φησι «γενομένης συμβούλιον ἔλαβον οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι κατὰ τοῦ Ἰησοῦ, ὥστε θανατῶσαι αὐτόν».