Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 1:29

Και σκανδαλίζονταν εξαιτίας του. Ο δε Ιησούς τούς είπε: Δεν υπάρχει προφήτης χωρίς τιμή, παρά μόνο στην πατρίδα του και στο σπίτι του. Και δεν έκανε εκεί πολλά θαύματα εξαιτίας της απιστίας τους. ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Α΄. Διότι βλέπετε την κλήση σας, αδελφοί, ότι δεν υπάρχουν ανάμεσά σας πολλοί σοφοί κατά σάρκα, ούτε πολλοί δυνατοί, ούτε πολλοί ευγενείς· αλλά τα μωρά του κόσμου εξέλεξε ο Θεός, για να καταισχύνει τους σοφούς· και τα ασθενή του κόσμου εξέλεξε ο Θεός, για να καταισχύνει τα ισχυρά· και τα ασήμαντα του κόσμου και τα περιφρονημένα εξέλεξε ο Θεός, και τα μη όντα, για να καταργήσει τα όντα, ώστε να μην καυχηθεί καμία σάρκα ενώπιον του Θεού.

Άκουσε αυτά που λέω, αγαπητέ: στον κοσμικό βίο ο εύγλωττος θεωρείται σπουδαίος, ενώ στον μοναχικό βίο, αυτός που αγαπά την ησυχία είναι σπουδαίος ενώπιον του Κυρίου. Πάλι, στον κοσμικό βίο αυτός που περιποιείται το σώμα του και αλλάζει ενδύματα, απολαμβάνει ανθρώπινη δόξα. Ενώ σε τούτη την επαγγελία, αυτός που τα περιφρονεί αυτά, φροντίζοντας μόνο για την αναγκαία χρεία του σώματος, αποκτά για τον εαυτό του δόξα στους ουρανούς, σύμφωνα με αυτόν που λέει: έχοντας τροφή και σκεπάσματα, ας αρκεστούμε σε αυτά. Πάλι, στον κοσμικό βίο αυτός που καυχιέται για τη σωματική του δύναμη και τον πλούτο θεωρείται σπουδαίος ανάμεσα στους ανθρώπους. Ενώ σε τούτη την επαγγελία, αυτός που αγαπά την ταπείνωση, υψώνεται αληθινά παρά Κυρίω, καθώς είναι γραμμένο: τα μωρά του κόσμου εξέλεξε ο Θεός για να καταισχύνει τους σοφούς, και τα ασθενή του κόσμου εξέλεξε ο Θεός για να καταισχύνει τα ισχυρά, και τα αγενή του κόσμου και τα εξουθενωμένα εξέλεξε ο Θεός, και αυτά που δεν υπάρχουν, για να καταργήσει αυτά που υπάρχουν, ώστε να μην καυχηθεί καμία σάρκα ενώπιον του Θεού.

Και με άλλον τρόπο βέβαια διδάσκει για τη δικαιοσύνη ο Απόστολος λέγοντας: «Διότι δεν ντρέπομαι για το Ευαγγέλιο· επειδή είναι δύναμη Θεού προς σωτηρία για καθέναν που πιστεύει, πρώτα για τον Ιουδαίο και έπειτα για τον Έλληνα. Διότι μέσα σε αυτό αποκαλύπτεται η δικαιοσύνη». Και για τους φτωχούς πάλι ο ίδιος αποσαφηνίζει λέγοντας: «Διότι βλέπετε την κλήση σας, αδελφοί· ότι δεν κλήθηκαν πολλοί σοφοί κατά σάρκα, ούτε πολλοί ευγενείς, ούτε πολλοί δυνατοί· αλλά τα μωρά του κόσμου διάλεξε ο Θεός, για να καταντροπιάσει τους σοφούς· και τα ασθενή και τα περιφρονημένα διάλεξε, και αυτά που δεν υπάρχουν, για να καταργήσει αυτά που υπάρχουν· ώστε να μην καυχηθεί καμία σάρκα ενώπιον του Θεού». «Ας φέρουν τα όρη ειρήνη στον λαό, και οι λόφοι δικαιοσύνη». Εκτός από τα προηγούμενα, το προφητικό πνεύμα εύχεται και τα εξής: να ειρηνεύσουν με τον λαό τα όρη, τα οποία παλαιότερα τον εχθρεύονταν, αποβάλλοντας την έχθρα, και να ευαγγελίζονται οι λόφοι την προαναφερθείσα δικαιοσύνη στον ίδιο αυτόν λαό.

Προς τον Θεόδωρο Είχε κάποια επιτυχία και ανάμεσά μας ο φθόνος, τον οποίο κανείς δεν διέφυγε εύκολα. Ιδού, και εμείς οι Καππαδόκες στασιάζουμε, για να το πω έτσι, —ένα κακό που προηγουμένως ούτε είχε ακουστεί ούτε ήταν πιστευτό, 〈ώστε να μην καυχηθεί καμία σάρκα ενώπιον του Θεού〉· —αλλά ας αναγνωρίσουμε όλοι ότι είμαστε άνθρωποι, και ας μην κατακρίνουμε επιπόλαια τους άλλους.

ΣΤ΄. Διότι τον νου που έχουμε σχετικά με αυτά, είναι του Χριστού· δηλαδή, τη γνώση που διαθέτουμε για τα ζητήματα της πίστεως, την έχουμε πνευματική, ώστε δικαιολογημένα δεν κρινόμαστε από κανέναν. Διότι δεν είναι δυνατόν ο ψυχικός άνθρωπος να γνωρίζει τα θεία· γι’ αυτό και έλεγε: «Διότι ποιος γνώρισε τον νου του Κυρίου;», εννοώντας ότι ο δικός μας νους για αυτά είναι δικός Του νους. Και τη φράση «ποιος θα τον διδάξει;» δεν την πρόσθεσε τυχαία, αλλά σε συνάρτηση με αυτό που είπε ήδη, ότι δηλαδή τον πνευματικό άνθρωπο δεν τον ανακρίνει κανείς. Διότι, αν κανείς δεν μπορεί να γνωρίσει τον νου του Θεού, πολύ περισσότερο δεν μπορεί να τον διδάξει και να τον διορθώσει· διότι αυτό σημαίνει το «ποιος θα τον διδάξει;». Βλέπεις πώς από παντού αποβάλλει την έξωθεν σοφία, και αποδεικνύει ότι ο πνευματικός άνθρωπος γνωρίζει περισσότερα και ανώτερα; Επειδή δηλαδή εκείνες οι αιτίες (όπως το «για να μην καυχηθεί καμία σάρκα»· και ότι γι’ αυτό «εξέλεξε τα μωρά, για να καταντροπιάσει τους σοφούς»· και το «για να μην κενωθεί ο σταυρός του Χριστού») δεν φαίνονταν και τόσο αξιόπιστες στους απίστους, ούτε πειστικές και αναγκαίες και χρήσιμες, στη συνέχεια λοιπόν παραθέτει την κυριότερη αιτία: ότι κυρίως με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να δούμε, από τον οποίο θα μπορέσουμε να μάθουμε και τα υψηλά και τα απόρρητα και όσα μας υπερβαίνουν. Διότι το κήρυγμα έχανε τη δύναμή του εξαιτίας της αδυναμίας μας να κατανοήσουμε μέσω της έξωθεν σοφίας τα όσα μας υπερβαίνουν. Βλέπεις ότι ήταν και πιο συμφέρον να τα μάθουμε με αυτόν τον τρόπο από το Πνεύμα;

Και ποιους αποκαλεί «μη όντα»; Εκείνους που θεωρούνται ως ένα τίποτα εξαιτίας της μεγάλης τους ευτέλειας. Έτσι επέδειξε τη μεγάλη του δύναμη, καταρρίπτοντας τους μεγάλους μέσω αυτών που θεωρούνται ότι δεν είναι τίποτα. «Ώστε να μην καυχηθεί καμία σάρκα ενώπιον του Θεού». Διότι ο Θεός κάνει τα πάντα για αυτόν τον σκοπό, για να καταστείλει την αλαζονεία και το υψηλό φρόνημα, ώστε να καταργήσει την καύχηση.

Πώς λοιπόν αυτοί που έχουν στερηθεί τέτοια και τόσα αγαθά εξαιτίας της άγνοιας και της αμέλειας της προσευχής λένε: Δεν έχουμε πέσει; Και αποδίδουν σοφία στον εαυτό τους εκείνοι που δεν γνωρίζουν ούτε την ίδια τους την καταβολή, ελεεινοί λόγω της πτώσεως, ελεεινότεροι λόγω της απειρίας τους, κερδίζοντας μόνο τούτο: ότι μας κάνουν να πιστεύουμε περισσότερο στη Γραφή, η οποία λέει ότι «η σοφία αυτού του κόσμου είναι μωρία ενώπιον του Θεού». «Η δε εκ Θεού κατέρχεται άνωθεν από τον Πατέρα των φώτων», απόδειξη της οποίας είναι η ταπεινοφροσύνη. Εκείνοι λοιπόν που επιθυμούν να αρέσουν στους ανθρώπους, δέχθηκαν την ανθρώπινη σοφία αντί της θείας, και, υπερηφανευόμενοι και καυχώμενοι για αυτήν, εξαπάτησαν πολλούς από τους πιο απλοϊκούς, πείθοντάς τους να φιλοσοφούν όχι με τους κόπους της ευσέβειας και της προσευχής, αλλά με πειστικά λόγια της ανθρώπινης σοφίας, την οποία και ο Απόστολος συνεχώς μέμφεται και ονομάζει κένωση του σταυρού. Διότι λέει στην προς Κορινθίους Επιστολή: «Δεν με απέστειλε ο Χριστός να βαπτίζω, αλλά να ευαγγελίζομαι, όχι με σοφία λόγου, για να μην κενωθεί ο σταυρός του Χριστού», και πάλι: «Τα μωρά του κόσμου εξέλεξε ο Θεός για να καταισχύνει τους σοφούς, και τα αγενή του κόσμου και τα εξουθενωμένα εξέλεξε ο Θεός και τα μη όντα, για να καταργήσει τα όντα, ώστε να μην καυχηθεί καμία σάρκα ενώπιόν Του».

«Για να μην καυχηθεί καμία σάρκα ενώπιόν του.» Επομένως ούτε και εμείς, λέει, θα καυχηθούμε; Ναι, λέει· εσείς οι πιστοί οφείλετε να καυχάστε. Διότι εσείς δεν είστε σάρκα, αλλά γεννηθήκατε από αυτόν διά της παλιγγενεσίας. Και είστε σοφοί, αλλά έχοντας ως σοφία τον ίδιο που σας λύτρωσε από την τυραννία· και όχι μόνο αυτό, αλλά και σας αγίασε διά του βαπτίσματος· και όχι μόνο αυτό, αλλά και σας δικαίωσε διά των χαρισμάτων. Εμείς λοιπόν εξαιτίας αυτών οφείλουμε να καυχόμαστε· να καυχόμαστε όμως όχι επειδή αξιωθήκαμε αυτά με κάποιο δικό μας κατόρθωμα, αλλά «εν Κυρίω», διότι όλα αυτά τα τόσο μεγάλα πλεονεκτήματα προέρχονται από τη δική του φιλανθρωπία και δωρεά προς εμάς. «Σοφία από τον Θεό» σημαίνει θεία σοφία, θεϊκή, όχι σαν την ανθρώπινη. «Και εγώ με ασθένεια.» Σαν να έλεγε σχεδόν: γιατί προσκολληθήκατε, άλλοι μεν στους σοφούς, άλλοι δε στους δυνατούς; Μήπως αυτά συμβάλλουν στο κήρυγμα, η νομιζόμενη σοφία και ο πλούτος και η δύναμη; Θυμηθείτε πώς ήρθα να σας κηρύξω: μήπως με σοφία; Αλλά δεν θα μπορούσατε να πείτε κάτι τέτοιο. Μήπως με εξουσία; Και όμως, τρέμοντας και όντας γεμάτος από φόβους και απειλές, έτσι κήρυξα ανάμεσά σας.