Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 1:6

Τον δε 〈πλούτο〉 των 〈εθνών〉 θα τον κατανοήσεις από τη μαρτυρία του Παύλου, μέσω της οποίας, γράφοντας προς τους Κορινθίους, έλεγε: «Ευχαριστώ τον Θεό μου διά του Ιησού Χριστού, διότι σε όλα πλουτίσατε εν αυτώ, σε κάθε λόγο και σε κάθε γνώση, καθώς η μαρτυρία του Θεού βεβαιώθηκε μεταξύ σας, ώστε να μην υστερείτε σε κανένα χάρισμα».

Κεφ. κ'. Περαιτέρω διασάφηση για το ποια είναι η παρηγοριά που αναφέρει σε αυτή τη ρήση, προς ποιους απευθύνεται και από ποιον προέρχεται. Η εκκλησία της Κορίνθου έλαβε από την αρχή παντοδαπό πλούτο θείων και πνευματικών χαρισμάτων, μεγαλύτερων και μικρότερων, ώστε και ο απόστολος να τους γράφει: «ευχαριστώ τον Θεό μου επειδή πλουτίσατε εν αυτώ σε κάθε λόγο και σε κάθε γνώση, ώστε να μην υστερείτε σε κανένα χάρισμα». Αυτό ενέβαλε σε αυτή την εκκλησία έπαρση και ζηλοτυπία και ήγειρε φοβερή διχόνοια, καθώς υπερηφανεύονταν αυτοί που είχαν λάβει τα μεγαλύτερα, ενώ αποκαρδιώνονταν αυτοί που είχαν αποκτήσει τα μικρότερα. Εξαλείφοντας λοιπόν ο Παύλος αυτά τα ζιζάνια και τα σκάνδαλα, και καταστέλλοντας μεν όσους υπερηφανεύονταν, παρηγορώντας δε όσους λυπούνταν με το να τους εξισώνει αναμεταξύ τους και να τους ενώνει, λέει: «υπάρχουν διαιρέσεις χαρισμάτων, το δε Πνεύμα είναι το ίδιο».

Όσα δε από αυτά ενυπάρχουν και επιτελούνται σε εκείνους που ζουν κατά Θεόν, και όταν κάποιος έχει το προνόμιο να μετέχει σε ένα ή περισσότερα από αυτά, είναι και ονομάζεται πνευματικός, καθώς δέχεται την ενέργεια και κινείται από το Πνεύμα, αυτά είναι τα πνευματικά χαρίσματα. Δείχνοντας αυτό ο Απόστολος, γράφοντας προς τους Κορινθίους, λέει: «Περί των πνευματικών δεν θέλω να έχετε άγνοια», αναφερόμενος προφανώς σε αυτά που ενυπάρχουν και τελούνται μέσα τους με τρόπο θαυμαστό, και σε εκείνους που εξαιτίας τους είναι χαριτωμένοι. Και όλα υπήρχαν και τελούνταν μέσα τους· γι' αυτό δεν είπε «περί τινών», αλλά απλώς «περί των πνευματικών», τα οποία και απαριθμεί προχωρώντας· διότι σε γενικές γραμμές τα πάντα συμπεριλαμβάνονται σε εκείνα που απαρίθμησε τότε. Δείχνοντας πάλι και ο ίδιος τούτο, ότι δηλαδή όλα αυτά ενεργούνταν μέσα τους, λέει ότι ευχαριστεί τον Θεό για αυτούς, διότι δεν υστερούν σε «κανένα χάρισμα».

Ε'. Πρέπει δε να σας τα αποδείξω όλα αυτά: ότι οι Κορίνθιοι πρώτοι τότε απόλαυσαν τη διδασκαλία του Παύλου, ότι ήταν γεμάτοι από πνευματικά χαρίσματα, ότι υπερείχαν και στα βιοτικά πλεονεκτήματα, και ότι εξαιτίας αυτών κυριεύθηκαν από αλαζονεία και διασπάστηκαν μεταξύ τους, προσκολλώμενοι άλλοι μεν σε αυτούς, άλλοι δε σε εκείνους. Ότι, λοιπόν, πρώτοι απόλαυσαν τη διδασκαλία του Παύλου, άκουσε πώς ακριβώς το υπονόησε ο ίδιος ο Παύλος: «Διότι», λέει, «και αν έχετε μυρίους παιδαγωγούς εν Χριστώ Ιησού, δεν έχετε όμως πολλούς πατέρες. Επειδή εν Χριστώ Ιησού διά του Ευαγγελίου εγώ σας γέννησα»· και εκείνος που γέννησε, πρώτος φέρνει στο φως αυτό που γεννήθηκε. Και πάλι: «Εγώ φύτεψα, ο Απολλώς πότισε»· δείχνοντας ότι εκείνος πρώτος κατέθεσε τη διδασκαλία. Το ότι, εξάλλου, έβριθαν από πνευματικά χαρίσματα, είναι φανερό από το εξής: «Ευχαριστώ τον Θεό μου για τη χάρη του Θεού που σας δόθηκε εν Χριστώ Ιησού, διότι σε κάθε τι πλουτίσατε μέσω αυτού, ώστε να μην υστερείτε σε κανένα χάρισμα». Και βέβαια, το ότι κατείχαν την εξωτερική (θύραθεν) σοφία, μας το έκανε φανερό από τους πολλούς και μακροσκελείς λόγους που απευθύνει εναντίον της. Διότι, ενώ πουθενά σε άλλη Επιστολή δεν το έχει πράξει αυτό τόσο εύκολα, εδώ χρησιμοποιεί εκτενή κατηγορία· και μάλιστα πολύ δικαιολογημένα.

Δες πώς σε πολλά σημεία η πρόθεση «εν» χρησιμοποιείται αντί του «δι' ου». Επομένως, αυτό δεν υπολείπεται του «διά». «Διότι σε όλα πλουτίσατε». Πάλι, μέσω τίνος; «Εν αυτώ», λέει. Και δεν πλουτίσατε απλώς, αλλά «εν παντί» (σε όλα). Όταν, λοιπόν, πρόκειται για πλούτο, και μάλιστα πλούτο Θεού, και σε όλα, και μέσω του Μονογενούς, αναλογίσου τον άφατο θησαυρό. «Σε κάθε λόγο και σε κάθε γνώση». Σε λόγο όχι τον εξωτερικό, αλλά του Θεού. Διότι υπάρχει γνώση χωρίς λόγο, και υπάρχει γνώση με λόγο. Επειδή υπάρχουν πολλοί που έχουν μεν γνώση, δεν έχουν όμως λόγο, όπως οι απλοϊκοί, και δεν δύνανται να παρουσιάσουν με σαφήνεια αυτά που έχουν στη διάνοιά τους. Αλλά εσείς δεν είστε τέτοιοι, λέει, παρά είστε ικανοί και να νοήσετε και να εκφραστείτε. «Καθώς η μαρτυρία του Χριστού βεβαιώθηκε σε εσάς». Υπό τύπον επαίνων και ευχαριστίας τούς ελέγχει σφοδρότατα.

Σε καμία περίπτωση, λέει, αλλά μέσω του Ιησού Χριστού. Διότι το «εν Χριστώ Ιησού» αυτό ακριβώς σημαίνει. «Καθώς η μαρτυρία του Χριστού στερεώθηκε ανάμεσά σας». Εάν λοιπόν στερεωθήκατε και στηριχθήκατε μέσω θαυμάτων και χάριτος, για ποιο λόγο κλονίζεστε; «Ώστε να μην υστερείτε σε κανένα χάρισμα». Αποδεικνύει πόσα πρόκειται να στερήσουν από τους εαυτούς τους, εφόσον προσκολλώνται στους ψευδοδιδασκάλους. «Ενώ απεκδέχεστε την αποκάλυψη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος και θα σας στηρίξει μέχρι τέλους, ώστε να είστε ακατηγόρητοι κατά την ημέρα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού». Είναι σαν να λέει: Γιατί θορυβείστε; Γιατί ταράζεστε νομίζοντας ότι δεν είναι παρών ο Χριστός; Και βέβαια είναι παρών, και η Ημέρα βρίσκεται προ των πυλών· και υπάρχει ανάγκη από πολλή αρετή και από πολλούς κόπους, ώστε να μπορέσετε να φτάσετε μέχρι το τέλος.

Πρέπει δε να προσέξουμε και εκείνο, ότι η μίμηση της εικόνας είναι αποτύπωμα του πρωτοτύπου· και αυτό πρέπει οπωσδήποτε να είναι ολόκληρο· όχι στο ένα μέρος να μοιάζει και στο άλλο να μη μοιάζει, αλλά να αποτελεί τέλειο ομοίωμα σε όλα του, αν βέβαια δεν πρόκειται να είναι κάποιο τέρας συντιθέμενο από ανόμοια μέρη. Τέτοιοι οφείλουμε οπωσδήποτε να είμαστε και εμείς, ελκυόμενοι από τον θείο έρωτα, μέσω της μεταξύ μας αγάπης· όχι άλλοτε άχρηστοι και άλλοτε χρήσιμοι, ή στο ένα μέρος της αρετής κοινωφελείς και στο άλλο όχι. Αλλά όπως ο Παύλος, έχοντας Πνεύμα Θεού, ανέπνεε εξ ολοκλήρου τον Χριστό, έτσι πρέπει και εμείς να περάσουμε αυτόν τον αιώνα, μιμούμενοι τον ίδιο τον Παύλο, και μέσω αυτού τον Σωτήρα Χριστό. Το πώς δε ο ίδιος ανέπνεε τον Χριστό, άκουσέ το από τα δικά του γραπτά: «Παύλος, κλητός απόστολος του Ιησού Χριστού, προς τους αγιασμένους εν Χριστώ Ιησού, προς εκείνους που επικαλούνται το όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού· χάρις σε σας και ειρήνη από τον Θεό τον Πατέρα μας και τον Κύριο Ιησού Χριστό. Ευχαριστώ τον Θεό μου για τη χάρη που σας δόθηκε εν Χριστώ Ιησού, καθώς η μαρτυρία του Χριστού στερεώθηκε μέσα σας· ώστε να απεκδέχεστε την αποκάλυψη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο Οποίος και θα σας στηρίξει μέχρι τέλους ανεγκλήτους κατά την ώρα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Πιστός είναι ο Θεός, μέσω του Οποίου κληθήκατε σε κοινωνία με τον Υιό Του, τον Ιησού Χριστό τον Κύριό μας. Σας παρακαλώ στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού». Βλέπεις;

«Σε κάθε τόπο, και δικό τους και δικό μας». Επειδή, λέγοντας «μαζί με όλους εκείνους που επικαλούνται το όνομα του Κυρίου», πρόσθεσε μόνο το «δικού μας», διορθώνοντας τον λόγο του και δείχνοντας ότι Αυτός είναι κοινός Κύριος και Δεσπότης όλων, προσθέτει: «και δικού τους και δικού μας». Αν λοιπόν είναι κοινός Κύριος όλων, όχι μόνο δικός μας αλλά και όσων βρίσκονται παντού, γιατί χωρίζεστε μεταξύ σας και, προσβάλλοντας την κοινή κυριότητα με το να διαιρείστε, μοιράζετε τους εαυτούς σας στον έναν και στον άλλον; 1 Κορ. 1,5: Από πού είναι φανερό ότι «πλουτίσατε σε λόγο και γνώση»; Από το ότι το κήρυγμα της πίστεως στον Χριστό «βεβαιώθηκε ανάμεσά σας»· διότι η δική του βεβαίωση ανάμεσά σας γίνεται μαρτυρία και του δικού σας λόγου και της γνώσης. 1 Κορ. 1,6-7: «Μαρτυρία του Χριστού»· είτε σημαίνει το εκούσιο και σωτήριο πάθος, και γενικά την υπέρ ημών κένωση και ενανθρώπηση του Λόγου· είτε «μαρτυρία του Χριστού» είναι η χάρη και η δωρεά των θαυματουργικών σημείων. Διότι και αυτά αποτελούν μαρτυρία της πίστεως στον Χριστό, καθώς και της θεότητας και της μεγαλειότητάς Του· γιατί οι Κορίνθιοι ήταν πλούσιοι σε αυτά. Επειδή λοιπόν αυτά, λέει, είναι ορατά σε εσάς με αφθονία και βεβαιότητα, σωστά, λέει, προείπαμε ότι «σε κάθε λόγο και σε κάθε γνώση πλουτίσατε»· διότι μέρος των χαρισμάτων είναι και ο λόγος και η γνώση, όπου ο μεν λόγος συντελεί στη διδασκαλία, η δε γνώση στην κατανόηση.