Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 10:18

Ο νόμος, λοιπόν, που δόθηκε μέσω του Μωυσή, στεφανώνοντας με τις ανώτατες τιμές εκείνον που παρίσταται στα θεία θυσιαστήρια και ιερουργεί, τον τοποθέτησε τρόπον τινά στη θέση του Θεού. Διότι είπε ότι το κάρπωμα του Κυρίου είναι ο κλήρος του. Είπε επίσης κάπου και ο θεσπέσιος Παύλος: «Βλέπετε τον Ισραήλ κατά σάρκα. Δεν είναι κοινωνοί του θυσιαστηρίου εκείνοι που πλησιάζουν στο θυσιαστήριο;» Διότι υπήρχε η συνήθεια από κάθε θυσία να αφιερώνεται στον Θεό το στήθος και ο βραχίονας, και ο λοβός του ήπατος, και οι δύο νεφροί, αλλά και το στομάχι, δηλαδή η κοιλιά, πράγμα που υποδηλώνει αινιγματωδώς το γράμμα του νόμου, ότι δηλαδή όλα τα σπλάχνα ημών που προσφέρουμε τους εαυτούς μας ως οσμή ευωδίας στον Θεό, πρέπει να είναι ιερά και αγιασμένα. Διότι τα εντόσθια προσφέρονται απαλλαγμένα από την ακαθαρσία που υπάρχει μέσα τους. Ο βραχίονας, πάλι, θα μπορούσε να νοηθεί ως σύμβολο δύναμης. Και λέω ότι πρέπει εμείς, έχοντας δύναμη και ανδρεία για κάθε αγαθό έργο, να ψάλλουμε σοφά εκείνο που λέγεται μέσα από τη λύρα του ψαλμωδού: «Ευλόγει η ψυχή μου τον Κύριον και πάντα τα εντός μου το όνομα το άγιον αυτού». Και σχετικά με τα εντόσθια και τις θυσίες που τελούνται σύμφωνα με τον νόμο, έχουμε ήδη εκπονήσει λεπτομερή λόγο σε άλλα μας συγγράμματα· επομένως, αφήνοντας αυτά κατά μέρος προς το παρόν, θα φροντίσουμε να κάνουμε τη διασάφηση των προκείμενων θεμάτων, όσο είναι δυνατόν.

Διότι έχει προστάξει ο νομοθέτης να προσφέρονται τα δώρα από τους ανθρώπους και από τα ζώα· και πράγματι έχουν προσφερθεί σύμφωνα με το θεϊκό και ουράνιο πρόσταγμα· και προσφέρουν εκούσια τα εξαιρετικά από τα κειμήλια· και με τις φιλοτιμίες τους ξεπερνούν το όριο του νόμου οι ηγέτες των εκλεκτών. Και αφού τα έλαβαν ο Μωυσής και ο Ααρών, τα έφεραν μέσα στην αγία σκηνή, τοποθετώντας τα ως μνημόσυνο ενώπιον του Κυρίου· διότι βέβαια οι ηγέτες των λαών, και όσοι έχουν οριστεί ως άρχοντες, τιμούν τον Θεό με λαμπρά και πιο μεγαλοπρεπή αφιερώματα, προσφέροντας και αναθέτοντας στον Θεό σαν κάποιο στολίδι την πολυποικιλότητα της αρετής, και ξεπερνώντας τρόπον τινά και αυτό το ίδιο το μέτρο του νόμου, δοξάζονται πιο λαμπρά. ΠΑΛΛ. Τι ακριβώς εννοείς με αυτό; ΚΥΡ. Για όσους κηρύττουν το Ευαγγέλιο, ο Χριστός διέταξε να ζουν από το Ευαγγέλιο, πράγμα που προσπαθούσε να επιβεβαιώσει και από την εντολή του νόμου ο Παύλος, γράφοντας άλλοτε μεν ότι «όσοι τρώνε τις θυσίες είναι κοινωνοί των θυσιαστηρίων»· και άλλοτε πάλι, αποδείκνυε το θέμα εντελώς ακατηγόρητο μέσα από απαραίτητα παραδείγματα, λέγοντας: «Ποιος φυτεύει αμπέλι και δεν τρώει από τον καρπό του; Ή ποιος ποιμαίνει ποίμνιο και δεν τρώει από το γάλα του ποιμνίου;»

Όσα αφιερώνονταν για να γίνουν οσμή ευωδίας, μοσχάρια τυχόν ή πρόβατα, προσφέρονταν μεν εν μέρει στο θυσιαστήριο, εξαιρουμένων των εντοσθίων, των ποδιών, της κεφαλής και του λίπους, κάποιες φορές και των νεφρών· με τα υπολείμματα δε έτρεφαν τους ιερείς. «Διότι εκείνοι που τρώνε τις θυσίες, είναι κοινωνοί του θυσιαστηρίου», όπως είπε και ο θεσπέσιος Παύλος. Ήταν λοιπόν ανάγκη να αφιερώνεται στον Θεό από τον προσφέροντα το ανάλογο μέρος, σύμφωνα με τον νόμο που ταίριαζε στο καθένα, και με το υπόλοιπο σώμα της θυσίας να συντηρούνται οι λειτουργοί. Αν όμως κάποιος αποστερούσε ολόκληρο το δώρο και το διέθετε για τις δικές του ανάγκες, χωρίς να έχει προσφέρει τίποτα, καταδικαζόταν από τον νόμο, επειδή έφαγε τα άγια. Αυτό ακριβώς έκαναν οι γιοι του ιερέα Ηλεί, οι οποίοι άρπαζαν πριν από τις θυσίες και βεβήλωναν τα ιερά, λέγοντας με τον πιο ανόσιο τρόπο σε όσους έρχονταν να θυσιάσουν: «Δώσε κρέας για να το ψήσει ο ιερέας». Αλλά εκείνες οι πράξεις, ως εκούσιες και επειδή περιείχαν απροκάλυπτη ύβρη, τιμωρούνταν αναλόγως. «

Διότι πάρα πολλοί είναι οι τρόποι της αρετής. Έχουμε λοιπόν δικαιωθεί εν Χριστώ, ο οποίος υπέμεινε για εμάς τον θάνατο και προσέφερε τον εαυτό του ως οσμή ευωδίας στον Θεό και Πατέρα. Το ότι δε δεν θα υπηρετήσουμε τον Θεό χωρίς αμοιβή, το αποσαφηνίζει, λέγοντας αμέσως παρακάτω: «Και ο ιερέας που προσφέρει ολοκαυτώματα κάποιου ανθρώπου, το δέρμα του ολοκαυτώματος που ο ίδιος προσφέρει θα ανήκει σε αυτόν, όπως και κάθε θυσία που θα ετοιμαστεί στον φούρνο. Και κάθε θυσία που θα ετοιμαστεί στη σχάρα ή στο τηγάνι θα ανήκει στον ιερέα που την προσφέρει. Και κάθε θυσία ζυμωμένη με λάδι, ή μη ζυμωμένη, θα ανήκει σε όλους τους υιούς του Ααρών, ίσο μερίδιο στον καθένα.» Αυτός ο νόμος διασώζεται και στις εκκλησίες, και καθιερώνει την ισότητα για τους ιερουργούς, διανέμοντας στον καθένα ισότιμα τα δώρα της αναίμακτης θυσίας. Γνωρίζοντας δε αυτό ο Παύλος γράφει: «Έτσι και ο Κύριος πρόσταξε, εκείνοι που υπηρετούν στο θυσιαστήριο, να ζουν από το θυσιαστήριο.» Και εκείνοι που προσφέρουν τις θυσίες, γίνονται κοινωνοί του θυσιαστηρίου, όπως πάλι κάπου αναφέρει ο ίδιος. ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Έτσι είναι. ΚΥΡΙΛΛΟΣ:

Εκείνος, όμως, που έχει μαθητεύσει στα θεία δόγματα, έχοντας διδαχθεί ότι δεν είναι όλοι οι καταγόμενοι από τον Ισραήλ, αυτοί ο Ισραήλ, ούτε όσοι αποτελούν σπέρμα του Αβραάμ είναι όλοι τέκνα· διότι δεν είναι τα τέκνα της σαρκός αυτά που είναι τέκνα του Θεού, αλλά τα τέκνα της επαγγελίας λογίζονται ως σπέρμα· και έχοντας επιπλέον ακούσει τον ίδιο τον Απόστολο να λέει: «Διότι δεν είναι Ιουδαίος εκείνος που είναι φανερά Ιουδαίος, ούτε περιτομή είναι η φανερή στη σάρκα· αλλά Ιουδαίος είναι εκείνος που είναι στα κρυφά, και περιτομή είναι η περιτομή της καρδιάς εν πνεύματι, όχι κατά το γράμμα· του οποίου ο έπαινος δεν προέρχεται από τους ανθρώπους, αλλά από τον Θεό»· και πάλι: «Διότι εμείς είμαστε η περιτομή, εμείς που λατρεύουμε τον Θεό εν πνεύματι και δεν έχουμε πεποίθηση στη σάρκα»· έχοντας, ακόμη, προσέξει το «Βλέπετε τον Ισραήλ κατά σάρκα», που υποδηλώνει ότι υπάρχει και ένας άλλος, όχι κατά σάρκα, αλλά κατά πνεύμα, ο αληθινός Ισραήλ· έχοντας μαθητεύσει σε αυτά, θα εκλάβει ως αληθινό Ισραήλ εκείνον που σημαίνεται από την ίδια την πραγματικότητα. Το όνομα αυτό, άλλωστε, μεταφράζεται ως «αυτός που βλέπει τον Θεό»· επομένως, θα αποφανθεί ότι ο αληθινός Ισραήλ είναι μόνο ο διορατικός, γνωστικός και επιστημονικός άνδρας· τον οποίο παρουσιάζει η προκειμένη φράση λέγοντας: «Στον Ισραήλ είναι μέγα το όνομά Του». Εξάλλου, ο προφητικός λόγος ελέγχει τον Ιουδαίο ως ανάξιο της προσηγορίας του Ισραήλ, απευθυνόμενος προς αυτούς και λέγοντας: «Ουαί, έθνος αμαρτωλό, λαέ γεμάτε αμαρτίες»· και, «Ακούστε τον λόγο του Κυρίου, άρχοντες των Σοδόμων· προσέξτε τον νόμο του Θεού, λαέ των Γομόρρων».

Βλέπεις πώς δείχνει ότι δεν έχουν τέλεια γνώση όσοι νομίζουν ότι είναι τέλειοι, εφόσον δεν γνωρίζουν ούτε αυτό, ότι δηλαδή από αυτά προκύπτει συχνά σε πολλούς κάποια κοινωνία και φιλία με τους δαίμονες, καθώς η συνήθεια τους παρασύρει σιγά-σιγά; Διότι, αν στους ανθρώπους η συμμετοχή στο ίδιο αλάτι και στο ίδιο τραπέζι γίνεται αφορμή και σύμβολο φιλίας, είναι ενδεχόμενο να συμβεί τούτο και με τους δαίμονες. Εσύ όμως πρόσεξέ μου πώς, για μεν τους Ιουδαίους δεν είπε ότι κοινωνούν με τον Θεό, αλλά ότι είναι «κοινωνοί του θυσιαστηρίου»· διότι αυτό που είχε τοποθετηθεί επάνω σε αυτό κατακαιγόταν. Για το σώμα του Χριστού όμως δεν λέει έτσι· αλλά πώς; «Είναι κοινωνία του σώματος του Κυρίου». Διότι δεν γινόμαστε κοινωνοί του θυσιαστηρίου, αλλά του ίδιου του Χριστού. Και αφού είπε ότι «είναι κοινωνοί του θυσιαστηρίου», στη συνέχεια, επειδή φοβήθηκε μήπως δώσει την εντύπωση ότι ομιλεί ωσάν τα είδωλα να έχουν δύναμη και να μπορούν να βλάψουν σε κάτι, δες πώς τα καταρρίπτει πάλι, λέγοντας: «Τι λοιπόν λέω; Ότι το είδωλο είναι κάτι; Ή ότι το ειδωλόθυτο είναι κάτι;»

Διότι δεν κοινωνούμε μόνο με το να μετέχουμε και να μεταλαμβάνουμε, αλλά και με το να ενωνόμαστε. Όπως ακριβώς το σώμα έχει ενωθεί με τον Λόγο, έτσι και εμείς ενωνόμαστε μαζί Του μέσω αυτού του άρτου. «Επειδή ένας άρτος, ένα σώμα είμαστε οι πολλοί· διότι όλοι μετέχουμε από τον έναν άρτο». Τι λέω «κοινωνία», λέει, εμείς οι ίδιοι είμαστε αυτό το ίδιο το σώμα. Διότι ο άρτος είναι σώμα Χριστού, και εκείνοι που μεταλαμβάνουν γίνονται σώμα, όχι πολλά σώματα, αλλά ένα σώμα. Όπως ακριβώς ο άρτος, ο οποίος αποτελείται από πολλούς κόκκους, είναι έτσι ενωμένος ώστε να μη φαίνονται καθόλου οι κόκκοι, αλλά, ενώ υπάρχουν, η διαφορά τους να είναι αδιόρατη εξαιτίας της συνοχής τους, έτσι συνδεόμαστε και αναμεταξύ μας και με τον Χριστό. Διότι δεν τρέφεται άλλος από ένα σώμα και άλλος από άλλο, αλλά όλοι από το ίδιο. Γι' αυτό λέει: «Διότι όλοι μετέχουμε από τον έναν άρτο». Αν όμως μετέχουμε από το ίδιο και γινόμαστε όλοι το ίδιο, γιατί δεν επιδεικνύουμε και την ίδια αγάπη, ώστε να γίνουμε και ως προς αυτό ένα; «Βλέπετε τον κατά σάρκα Ισραήλ. Εκείνοι που τρώνε τις θυσίες, δεν είναι κοινωνοί του θυσιαστηρίου; Τι λέω λοιπόν;» Επειδή πολλοί στέκονταν πιο χαμηλά από το μεγαλείο των όσων ειπώθηκαν, τους πείθει με βάση τα παλαιότερα και τα συνηθισμένα. Και ορθά λέει «κατά σάρκα», εφόσον οι ίδιοι είναι κατά πνεύμα. Αυτό που εννοεί είναι το εξής: Διδαχθείτε έστω και από τα πιο υλικά πράγματα. «Ότι το είδωλο είναι κάτι; Ή ότι το ειδωλόθυτο είναι κάτι;»

β'. Τέτοιο είναι και το «βλέπετε τον Ισραήλ κατά σάρκα»· διότι έχει ειπωθεί αντί του «βλέπετε τον κατά σάρκα Ισραήλ». γ'. Και το «οι δούλοι να υπακούτε στους κυρίους κατά σάρκα» αποδίδεται αντί του «στους κατά σάρκα κυρίους».