Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 10:30

Διότι, εάν εμείς μετέχουμε κατά χάριν, γιατί βλασφημούμαστε για εκείνα για τα οποία εμείς ευχαριστούμε, επιλέγοντας τη στέρηση και την ευτέλεια της τροφής με τόση ευφροσύνη, όση ούτε εκείνοι δεν νιώθουν για την υπέρλαμπρη και παντοδαπή ετοιμασία της πλούσιας σε εδέσματα τράπεζας; Εάν, όμως, κάποιος από τους προαναφερθέντες ανθρώπους είναι γνωστός για τη σύνεση και την ευλάβειά του, και σέβεται τον δικό μας βίο, το να συμμετάσχουμε σε κοινή τράπεζα με αυτόν, εφόσον παραστεί ανάγκη κατόπιν περισκέψεως, δεν είναι παράλογο.

Διότι το ψεύδος πάσχει εκ φύσεως από αδυναμία, αλλά συχνά στολίζεται με τεχνητούς ωραϊσμούς, ακριβώς όπως βέβαια και οι άσεμνες γυναίκες. Το θείο θυσιαστήριο όμως, που αποστράπτει από το κάλλος της αλήθειας, τι ανάγκη είχε από εξωτερικές βοήθειες, δηλαδή από μάταιους ωραϊσμούς; Διότι το θείο δεν είναι προσιτό μέσω κοσμικής τέρψης, ούτε με νου που είναι κατά κάποιο τρόπο χαλαρός και προσκολλάται στα σαρκικά, αλλά με νήφουσα διάνοια που βλέπει κυρίως προς τα άνω και στους ουρανούς. Εάν τυχόν υπήρχε γενικά κάποιο θείο θυσιαστήριο κάτω από δέντρα, που να έχει δημιουργηθεί κατά κάποιον τρόπο από μόνο του, το γεγονός αυτό δεν θα έβλαπτε καθόλου τον ασφαλή και γνήσιο προσκυνητή του Σωτήρα· επειδή όμως η πρακτική αυτή είναι εντελώς ελληνική (ειδωλολατρική), πρέπει να αποφεύγουμε τη μίμηση, καθώς και την παρόμοια συνήθεια, όπως ακριβώς, βέβαια, για τον πιστό και σταθερό νου προς την αληθινή γνώση, κανένα είδωλο δεν έχει υπόσταση στον κόσμο, αλλά ούτε και ειδωλόθυτο υπάρχει, ωστόσο δεν του επιτρέπεται να τρώει, όταν κάποιος άλλος του κάνει παρατήρηση εξαιτίας της συνείδησης των πιο αδύναμων: «Διότι γιατί να κρίνεται η δική μου ελευθερία από τη συνείδηση κάποιου άλλου; Εάν εγώ μετέχω με ευγνωμοσύνη, γιατί να δυσφημούμαι για κάτι για το οποίο εγώ ευχαριστώ τον Θεό;» Επομένως, το να αποστρεφόμαστε την ταύτιση των πράξεων με τους Έλληνες (ειδωλολάτρες), εννοώ τόσο ως προς τη θέση των θυσιαστηρίων όσο και στα έθη και τους τρόπους της θρησκείας, είναι κάτι που επιδοκιμάζεται από τον Θεό. ΠΑΛΛ. Συμφωνώ. ΚΥΡ.

Διότι, όταν δει να μην τα εξετάζω αυτά, ούτε στην κρεαταγορά ούτε σε συμπόσιο, πώς δεν θα μιλήσει και δεν θα με κατακρίνει ότι συμμετέχω με αδιαφορία; Σε καμία περίπτωση· διότι δεν μετέχεις σε αυτά ως να είναι ειδωλόθυτα, αλλά ως καθαρά. Και δεν τα περιεργάζεσαι, προκειμένου να δείξεις ότι δεν φοβάσαι όσα παρατίθενται μπροστά σου. Γι' αυτόν τον λόγο, άλλωστε, είτε εισέλθεις σε οικία Ελλήνων ειδωλολατρών είτε βρεθείς στην αγορά, δεν σε αφήνω να ρωτάς, για να μη γίνεις δειλός και περίτρομος, ούτε να προκαλείς περιττά προβλήματα στον εαυτό σου. Εάν εγώ μετέχω με ευγνωμοσύνη, γιατί κατακρίνομαι για εκείνο για το οποίο εγώ ευχαριστώ τον Θεό;

Β'. Γιατί λοιπόν απέχεις, λέει; Όχι επειδή πρόκειται να γίνω ακάθαρτος –μη γένοιτο– αλλά για χάρη του αδελφού, και για να μη γίνω κοινωνός των δαιμόνων, και για να μην κρίνομαι από τον άπιστο. Διότι εδώ πλέον δεν είναι η φύση, αλλά η παρακοή και η φιλία προς τους δαίμονες που με κάνει ακάθαρτο, και η προαίρεση προκαλεί τον μολυσμό. Και τι σημαίνει: «Γιατί να βλασφημούμαι για κάτι για το οποίο εγώ ευχαριστώ;»; Εγώ μεν, λέει, ευχαριστώ τον Θεό, επειδή με ύψωσε τόσο πολύ και με έκανε ανώτερο από την ιουδαϊκή ταπεινότητα, ώστε να μη βλάπτομαι από πουθενά· οι δε Έλληνες, αγνοώντας τη φιλοσοφία μου, θα υποπτευθούν τα αντίθετα και θα πουν ότι οι Χριστιανοί επιθυμούν τα δικά μας και είναι υποκριτές, οι οποίοι αφενός κατηγορούν και αποστρέφονται τους δαίμονες, αφετέρου τρέχουν στα τραπέζια τους· και από αυτό τι θα μπορούσε να είναι πιο αναίσθητο; Επομένως, δεν προσήλθαν σε αυτό το δόγμα για χάρη της αλήθειας, αλλά από φιλοδοξία και φιλαρχία. Πόση ανοησία λοιπόν θα ήταν, για εκείνα από τα οποία ευεργετήθηκα τόσο πολύ ώστε και να ευχαριστώ, για αυτά να γίνομαι αιτία βλασφημίας; Αλλά αυτά, λέει, θα τα πει και τώρα ο Έλληνας, όταν δει ότι δεν τα περιεργάζεσαι; Ουδαμώς· διότι ούτε είναι τα πάντα γεμάτα από ειδωλόθυτα για να υποπτευθεί κάτι τέτοιο, ούτε εσύ ο ίδιος τα γεύεσαι ως ειδωλόθυτα. Μην περιεργάζεσαι λοιπόν τα περιττά, ούτε πάλι, εάν κάποιοι πουν ότι «Είναι ειδωλόθυτο», να συμμετέχεις.

Διότι αυτό είναι ελευθερία, απαλλαγμένη από την ιουδαϊκή δουλεία. Αυτό δε που λέει είναι το εξής: Ο Θεός με έκανε ελεύθερο και ανώτερο από κάθε βλάβη, αλλά ο Έλληνας (εθνικός) δεν γνωρίζει να κρίνει σύμφωνα με τη δική μου φιλοσοφία, ούτε κατανοεί τη δωρεά του Δεσπότη μου· αντίθετα θα κατακρίνει και θα πει, ότι, ενώ φαίνεται να απέχουν από τα είδωλα, προσκολλούνται σε όσα προσφέρονται σε αυτά. «Εάν εγώ μετέχω με τη χάρη του Θεού, γιατί να βλασφημούμαι για εκείνο για το οποίο εγώ ευχαριστώ; Είτε λοιπόν τρώτε, είτε πίνετε, είτε κάνετε οτιδήποτε, όλα να τα κάνετε προς δόξαν του Θεού.» Σε τι μετέχει με τη χάρη, αν όχι στις δωρεές του Θεού; Διότι η χάρη Του είναι τόσο μεγάλη, ώστε να καταστήσει την ψυχή αμόλυντη και ανώτερη από κάθε κηλίδα. «Να μη γίνεστε πρόσκομμα (απρόσκοπτοι) και στους Ιουδαίους και στους Έλληνες και στην Εκκλησία του Θεού.» Δηλαδή, να μην προκαλείτε καμία βλάβη σε κανέναν. Διότι δεν πρέπει να αποφεύγουμε να πλήττουμε μόνο τους αδελφούς μας, αλλά ούτε και τους εκτός της Εκκλησίας. «Καθώς και εγώ προσπαθώ να είμαι αρεστός σε όλους για όλα, μη ζητώντας το δικό μου συμφέρον, αλλά το συμφέρον των πολλών, για να σωθούν.» ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑʹ. «Να γίνεστε μιμητές μου, όπως και εγώ είμαι του Χριστού.» Επειδή τους κατέστησε υπεύθυνους και για τη βλάβη των Ελλήνων και για τη βλάβη των Ιουδαίων, και τα λόγια αυτά ήταν βαριά, τα καθιστά ευπρόσδεκτα και ελαφριά, φέρνοντας ως παράδειγμα τον εαυτό του, και λέγοντας ότι επιζητεί το συμφέρον των άλλων. Διότι αυτός είναι ο κανόνας του τελειότατου Χριστιανού, και ο ακριβής ορισμός, και η ανώτατη κορυφή: το να ζητά κανείς το κοινό συμφέρον.