Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 10:7

Παραθέτει όλη την ιστορία που βρίσκεται στο βιβλίο των Αριθμών, διδάσκοντας ότι, αν και είχαν βαπτιστεί στη νεφέλη και στη θάλασσα, και είχαν αξιωθεί τις πνευματικές τροφές, επειδή συνέφαγαν με τους ειδωλολάτρες, έπεσαν. Και η φράση «σηκώθηκαν να παίξουν» χρησιμοποιείται αντί του να πορνεύσουν με τις γυναίκες των Μαδιανιτών. <Όταν μιλώ για συνείδηση, δεν εννοώ τη δική σου αλλά του άλλου.> Εξαιτίας, λοιπόν, της συνειδήσεως πρέπει να απέχει κανείς από όσα πρέπει να απέχει. Και όταν λέω συνείδηση δεν εννοώ τη δική του, διότι αυτή έχει επίγνωση, αλλά του άλλου, για να μην οικοδομηθεί εσφαλμένα, μιμούμενος από άγνοια εκείνο που δεν γνωρίζει, και γίνει καταφρονητής αντί για μεγαλόφρων.

Γι' αυτόν τον λόγο ο Απόστολος αποκάλεσε ειδωλολάτρες αυτούς που παίζουν, λέγοντας: μη γίνεστε ειδωλολάτρες, όπως κάποιοι από αυτούς, καθώς είναι γραμμένο: κάθισε ο λαός να φάει και να πιει, και σηκώθηκαν να παίξουν. Ακούστε εσείς που παίζετε, ή μάλλον εσείς που εμπαίζεστε, ότι ο Παύλος σας κατέταξε μαζί με τους ειδωλολάτρες. Ντραπείτε, λοιπόν, και σταματήστε αυτήν την εθνική και άθεη μανία. Ο Παύλος δεν τα δίδαξε αυτά, ούτε η μητέρα μας η Εκκλησία. Όσοι επιθυμείτε να είστε μιμητές των αγίων Αποστόλων, απομακρυνθείτε από αυτήν την ειδωλολατρία.

Μην πλανάσθε, αδελφοί. Αυτά δεν αρμόζουν στους μαθητές του Χριστού· δεν αρμόζουν σε Χριστιανούς· δεν αρμόζουν σε θεοσεβείς· δεν αρμόζουν σε εκείνους που θέλουν να σωθούν και να κληρονομήσουν την αιώνια ζωή, αλλά όλα αυτά τα κάνουν τα έθνη, τα οποία δεν έχουν καμία ελπίδα σωτηρίας. Αυτά τα πράττουν όσοι δεν έχουν μπροστά στα μάτια τους τη μέλλουσα ζωή, ούτε τον φόβο του Θεού. Πάλι ο Παύλος φωνάζει: μην γίνεστε ειδωλολάτρες, όπως κάποιοι από αυτούς. Και ποιοι είναι αυτοί; Προφανώς οι Ιουδαίοι. Και πώς έγιναν ειδωλολάτρες; Πες μας, Παύλε: κάθισε ο λαός να φάει και να πιει, και σηκώθηκαν να διασκεδάσουν.

Θέλετε να σας πείσω ότι το παιχνίδι είναι ειδωλολατρία; Άκου τι λέει ο Απόστολος: μην γίνεστε ειδωλολάτρες, όπως έχει γραφτεί· κάθισε ο λαός να φάει και να πιει, και σηκώθηκαν να παίξουν. Πρόσεξε λοιπόν μήπως, επιθυμώντας το παιχνίδι, βρεθείς εκεί μαζί με τους ειδωλολάτρες· διότι ο καθένας θα σηκώσει το δικό του φορτίο, και ο καθένας θα θερίσει αυτό που έσπειρε. Πρόσεχε μήπως εδώ σπέρνεις αγκάθια, γέλια και μετεωρισμούς, και εκεί θερίσεις δάκρυα και οδυρμούς.

Ότι οι Χριστιανοί δεν πρέπει να επιδίδονται σε ελαφρότητες και διασκεδάσεις. Ότι δεν πρέπει να επιδίδονται σε ελαφρότητες και διασκεδάσεις οι Χριστιανοί όλοι το γνωρίζουμε, καθώς το ακούμε από τις θείες Γραφές και κυρίως από τον Κύριο, ο οποίος λέει στο Ευαγγέλιο με απειλή: αλίμονο σε εσάς που γελάτε τώρα, διότι εκεί θα πενθήσετε και θα κλάψετε. Και πάλι λέει: μην παρασύρεστε σε μετεωρισμούς· διότι όλα αυτά τα κάνουν τα έθνη. Ο δε προφήτης Ησαΐας, ή μάλλον ο Θεός μέσω του προφήτη, λέει: αλίμονο σε αυτούς που πίνουν το κρασί τους με τύμπανα και αυλούς και κιθάρες. Ο δε μακάριος Δαβίδ, αποστρεφόμενος τον μετεωρισμό και καυχώμενος εν Κυρίω, έλεγε: Κύριε, δεν υψώθηκε η καρδιά μου, ούτε μετεωρίστηκαν τα μάτια μου. Ο δε Ιάκωβος, ο αδελφός του Κυρίου, λέει: πενθήστε και κλάψτε· το γέλιο σας ας μεταστραφεί σε πένθος, και η χαρά σε κατήφεια. Ο δε μακάριος απόστολος Παύλος αποκαλεί ειδωλολάτρες αυτούς που διασκεδάζουν ελαφρά, λέγοντας: μη γίνεστε ειδωλολάτρες, καθώς είναι γεγραμμένο. Και πάλι λέει: κανένας σάπιος λόγος ας μην εκπορεύεται από το στόμα σας, αλλά μάλλον λόγος αγαθός. Είτε τρώτε, είτε πίνετε, είτε κάνετε οτιδήποτε, να τα κάνετε όλα για τη δόξα του Θεού. Και πάλι ο ίδιος λέει: αδελφοί, γίνεστε μιμητές του Θεού, και να ζείτε με αγάπη. Η δε πορνεία και κάθε ακαθαρσία ή πλεονεξία ούτε καν να ακούγεται ως όνομα ανάμεσά σας· το ίδιο και η αισχρότητα ή η μωρολογία ή η ευτραπελία, τα οποία δεν σας αρμόζουν, αλλά αντίθετα να υπάρχει ευχαριστία.

«Ούτε να γίνεστε ειδωλολάτρες, όπως κάποιοι από αυτούς, καθώς είναι γραμμένο: κάθισε ο λαός να φάει και να πιει και σηκώθηκαν να διασκεδάσουν. Ούτε να εκπειράζουμε τον Χριστό», έως το σημείο που λέει «αυτά δε συνέβαιναν σε εκείνους τυπικώς, γράφτηκαν δε για εμάς» και τα εξής. 〈Ι〉 (〈ΙΗ〉). «Τι λέω λοιπόν; Ότι το ιερόθυτο είναι κάτι ή το ειδωλόθυτο είναι κάτι; Αλλά ότι αυτά που θυσιάζουν, στα δαιμόνια τα θυσιάζουν και όχι στον Θεό». Πρόσθεσε δε ο Μαρκίων το «ιερόθυτο». 〈ΙΑ〉 (〈ΙΘ〉). «Ο άνδρας δεν οφείλει να αφήνει μακριά μαλλιά, εφόσον υπάρχει ως δόξα και εικόνα του Θεού». 〈ΙΒ〉 (〈Κ〉). «Αλλά ο Θεός συγκέρασε το σώμα». 〈ΙΓ〉 (〈ΚΑ〉). Πεπλανημένα ο Μαρκίων 〈μετά το〉 «αλλά στην εκκλησία θέλω πέντε λόγια με τον νου μου να μιλήσω» πρόσθεσε «διά τον νόμον». 〈ΙΔ〉 (〈ΚΒ〉). «Στον νόμο είναι γραμμένο ότι με ετερόγλωσσους και με χείλη άλλα θα μιλήσω προς τον λαό αυτόν». 〈ΙΕ〉 (〈ΚΓ〉). «Οι γυναίκες στην εκκλησία ας σιωπούν· διότι δεν τους έχει επιτραπεί να μιλούν· αλλά ας υποτάσσονται, καθώς λέει και ο νόμος». 〈ΙΣΤ〉 (〈ΚΔ〉). Περί αναστάσεως νεκρών: «Σας γνωρίζω δε, αδελφοί, το ευαγγέλιο, το οποίο σας ευαγγελίστηκα». και ότι «εάν ο Χριστός δεν έχει εγερθεί, είναι μάταιο» και τα εξής. «Έτσι κηρύσσουμε και έτσι πιστέψατε», «ότι ο Χριστός πέθανε και ετάφη και έχει εγερθεί την τρίτη ημέρα». «Όταν δε το θνητό αυτό ενδυθεί την αθανασία, τότε θα εκπληρωθεί ο γεγραμμένος λόγος: καταπόθηκε ο θάνατος εις νίκος».

Αν λοιπόν δύο στρουθία πωλούνται προς ένα ασσάριο και ούτε ένα από αυτά δεν θα πέσει σε παγίδα χωρίς το θέλημα του Πατέρα σας του εν τοις ουρανοίς, αφενός μεν προνοεί για τα πάντα, αφετέρου δε επιμελείται τα σπουδαιότερα σύμφωνα με το ανώτερο είδος της πνευματικής ακολουθίας. Επομένως, με κάθε τρόπο ομολογείται ότι ο ίδιος είναι ποιητής και δημιουργός και νομοθέτης της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης, Θεός αγαθός και δίκαιος και Κύριος των πάντων. 〈η〉 〈και〉 〈ις〉 〈σχόλιο〉. «Μήπως για τα βόδια ενδιαφέρεται ο Θεός;» 〈η〉 〈και〉 〈ις〉 〈έλεγχος〉. Ήδη έχει εξεταστεί και έχει ερμηνευτεί εκτενώς στο προηγούμενο από αυτό ρητό. Γι' αυτό, θεωρώντας περιττό να μιλήσω πάλι περί τούτου, αρκέστηκα στα προλεχθέντα. 〈θ〉 〈και〉 〈ιζ〉 〈σχόλιο〉. «Διότι δεν θέλω να αγνοείτε, αδελφοί, ότι οι πατέρες μας ήσαν όλοι υπό τη νεφέλη και όλοι πέρασαν μέσα από τη θάλασσα και όλοι έφαγαν την ίδια πνευματική τροφή και όλοι ήπιαν το ίδιο πνευματικό ποτό. Διότι έπιναν από την πνευματική πέτρα που τους ακολουθούσε· και η πέτρα αυτή ήταν ο Χριστός. Όμως, στους περισσοτέρους από αυτούς δεν ευαρεστήθηκε ο Θεός. Αυτά δε τα γεγονότα έγιναν προτυπώσεις για εμάς, ώστε να μην είμαστε επιθυμητές κακών, όπως επιθύμησαν εκείνοι. Ούτε να γίνεστε ειδωλολάτρες, όπως κάποιοι από αυτούς, καθώς είναι γραμμένο: κάθισε ο λαός να φάει και να πιει, και σηκώθηκαν να διασκεδάσουν.»

«Ούτε να γίνεστε ειδωλολάτρες, καθώς έγιναν μερικοί από αυτούς»· χωρίς να βγάζει καταδικαστική απόφαση εναντίον όλων. Και από πού τα γνωρίζεις αυτά, ω Απόστολε; Προσθέτει λέγοντας: «όπως είναι γραμμένο: κάθισε ο λαός να φάει και να πιει και σηκώθηκαν να διασκεδάσουν». Επομένως, είναι αληθινή η Γραφή, από την οποία ο Απόστολος αντλεί τον έλεγχο κατά των ανόμων. Έπειτα πάλι λέει: «ούτε να εκπειράζουμε τον Κύριο». Ο δε Μαρκίων αντί για «Κύριο» έβαλε «Χριστό». Αλλά Κύριος και Χριστός είναι το ίδιο, έστω και αν δεν φαίνεται έτσι στον Μαρκίωνα, αφού έχει ήδη προταχθεί η ονομασία του Χριστού με το να πει: «η δε πέτρα ήταν ο Χριστός· και στους περισσότερους από αυτούς δεν ευαρεστήθηκε». Και αναπτύσσοντας πάλι ο άγιος Απόστολος όλη την υπόθεση του κεφαλαίου λέει: «αυτά δε συνέβαιναν σε εκείνους τυπικώς, και γράφτηκαν για τη δική μας νουθεσία». Εάν, λοιπόν, τα όσα συνέβησαν τυπικώς σε εκείνους γράφτηκαν για τη δική μας νουθεσία, εκείνος που έγραψε τα τότε γεγονότα για τη δική μας νουθεσία φρόντιζε για εκείνους τους οποίους και νουθετούσε, ώστε να μη γίνουμε εμείς επιθυμητές των κακών. Εκείνος όμως που δεν θέλει να είμαστε επιθυμητές των κακών, άρα είναι αγαθός και όχι κακός. Διότι αυτά στα οποία ο ίδιος υπάρχει, σε αυτά προτρέπει να βρισκόμαστε και εμείς, όντας ο ίδιος αγαθός και δίκαιος Θεός, ο Θεός εκείνων για τους οποίους γράφτηκαν αυτά προηγουμένως και εκείνων που νουθετούνται μετέπειτα, όντας κτίστης και δημιουργός των πάντων, νομοθέτης και δωρητής των Ευαγγελίων και καθοδηγητής των αποστόλων. 〈ι〉 〈καί〉 〈ιη〉 〈σχόλιον〉. «Τι λέγω λοιπόν;

Διότι, αφού είπε να μην είμαστε επιθυμητές των κακών, πράγμα το οποίο αποτελούσε τον γενικό κανόνα, προχωράει και στο ειδικό, δείχνοντας ότι το καθένα από τα αμαρτήματα έχει προέλθει από πονηρή επιθυμία· και πρώτα είπε αυτό: «Μήτε να γίνεστε ειδωλολάτρες, όπως κάποιοι από αυτούς, καθώς είναι γραμμένο: Κάθισε ο λαός να φάει και να πιει, και σηκώθηκαν να διασκεδάσουν». Άκουσες, λοιπόν, πώς τους αποκαλεί και ειδωλολάτρες; Αλλά εδώ μεν απλώς το δηλώνει, ενώ αργότερα και το αποδεικνύει. Έθεσε μάλιστα και την αιτία για την οποία έτρεχαν σε εκείνα τα τραπέζια· και αυτή ήταν η γαστριμαργία.

Γι' αυτό, αφού είπε, «για να μην επιθυμούμε τα κακά», και προσθέτοντας, «ούτε να γίνεσθε ειδωλολάτρες», παραθέτει την αιτία αυτής της παρανομίας· και αυτή ήταν η γαστριμαργία. Διότι, λέει, «κάθισε ο λαός να φάει και να πιει». Και προσθέτει την κατάληξή της, ότι «σηκώθηκαν να διασκεδάσουν». Διότι, όπως εκείνοι, λέει, από την καλοπέραση οδηγήθηκαν στην ειδωλολατρία, έτσι υπάρχει φόβος μήπως και εσείς από εδώ πέσετε εκεί. Είδες πώς απέδειξε αυτούς τους δήθεν τέλειους πιο ατελείς από εκείνους; Τους οποίους επέκρινε όχι μόνο για το ότι δεν επεδείκνυαν ανοχή, αλλά και διότι οι μεν αμάρταναν από άγνοια, ενώ οι δε από γαστριμαργία. Και την τιμωρία μεν για την απώλεια εκείνων την καταλογίζει σε αυτούς, ενώ δεν τους επιτρέπει να αποδώσουν σε άλλον τη δικαιολογία για τη δική τους αμαρτία, αλλά τους καθιστά υπεύθυνους και για τη βλάβη εκείνων και για τη δική τους. «Ούτε να πορνεύουμε, καθώς τινές από αυτούς πόρνευσαν». Για ποιο λόγο μνημονεύει εδώ πάλι την πορνεία, εφόσον συζήτησε τόσα πολλά γι' αυτήν προηγουμένως; Είναι πάντοτε συνήθεια του Παύλου, όταν ελέγχει για πολλά αμαρτήματα, και να τα ταξινομεί με σειρά και να εξετάζει λεπτομερώς το καθένα από τα προκείμενα ζητήματα, αλλά και πάλι, κατά τον λόγο για άλλα, να θυμάται και τα προηγούμενα. Πράγμα το οποίο έκανε και ο Θεός στην Παλαιά Διαθήκη, υπενθυμίζοντας στους Ιουδαίους τον μόσχο σε κάθε τους παράπτωμα και φέρνοντας στο προσκήνιο εκείνη την αμαρτία.

Αλλά στους περισσότερους από αυτούς δεν ευαρεστήθηκε ο Θεός· διότι έπεσαν νεκροί στην έρημο. Αυτά δε έγιναν παραδείγματα για εμάς, ώστε να μην επιθυμούμε τα κακά, όπως ακριβώς επιθύμησαν και εκείνοι· ούτε να γινόμαστε ειδωλολάτρες, όπως κάποιοι από αυτούς, καθώς είναι γραμμένο: «Κάθισε ο λαός να φάει, και σηκώθηκαν να διασκεδάσουν». Μήτε να πορνεύουμε, όπως πόρνευσαν κάποιοι από αυτούς, και έπεσαν νεκροί σε μία ημέρα είκοσι τρεις χιλιάδες. Μήτε να εκπειράζουμε τον Χριστό, όπως τον πείραξαν κάποιοι από αυτούς, και θανατώθηκαν από τα φίδια. Μήτε να γογγύζουμε, όπως γόγγυσαν κάποιοι από αυτούς, και εξολοθρεύτηκαν από τον ολοθρευτή. Και φαίνεται μεν ότι τα λεγόμενα είναι σαφή, προκαλούν όμως μια όχι τυχαία απορία σε όσους τα προσέχουν. Διότι αξίζει πρώτα να ερευνήσουμε, για ποιο λόγο ο ίδιος μνημόνευσε τις παλαιές ιστορίες, και με ποια λογική αλληλουχία, ενώ συζητούσε περί ειδωλοθύτων, εισήλθε σε αυτή τη διήγηση, φέρνοντας στο μέσον τα όσα συνέβησαν στην έρημο. Διότι ο μακάριος εκείνος δεν ομιλεί απλώς, ούτε στην τύχη, αλλά με μεγάλη αλληλουχία και διατηρώντας παντού την ακριβή συμφωνία των όσων λέγει. Για ποιο λόγο, λοιπόν, και από πού προχώρησε σε αυτήν την ιστορία;

Διότι για αυτόν τον λόγο τα υπενθύμισε αυτά, αφού απαρίθμησε τον τύπο του βαπτίσματος, αυτόν διαμέσου της θάλασσας και της νεφέλης, και προτύπωσε στην Παλαιά Διαθήκη τον τύπο των μυστηρίων, αυτόν διαμέσου του μάννα και της πέτρας. Και αφού είπε ότι «όλοι έφαγαν την ίδια πνευματική τροφή, και ήπιαν το ίδιο πνευματικό ποτό», πρόσθεσε λέγοντας: «Αλλά στους περισσότερους από αυτούς δεν ευαρεστήθηκε ο Θεός». Ύστερα από τόσα και τέτοια θαύματα, λέει, δεν τους αγάπησε ο Θεός. Αλλά τι συνέβη; Έπεσαν νεκροί στην έρημο. Για ποιον λόγο, λοιπόν, μας τα λες αυτά, Παύλε; «Αυτά δε έγιναν τύπος για εμάς, ώστε να μη γίνουμε επιθυμητούς κακών, όπως ακριβώς επιθύμησαν κι εκείνοι, ούτε να γίνουμε ειδωλολάτρες, καθώς έγιναν μερικοί από αυτούς, όπως ακριβώς είναι γραμμένο: Κάθισε ο λαός να φάει και να πιει, και σηκώθηκαν να διασκεδάσουν». Δες τη σύνεση του Παύλου. Είπε την αμαρτία, είπε την αιτία της αμαρτίας, είπε την τιμωρία για την αμαρτία, παιδαγωγώντας μας μέσα από όλα αυτά να αποφεύγουμε να τους μιμηθούμε.

Αιτία της αμαρτίας είναι η λαιμαργία· διότι «κάθισε ο λαός να φάει και να πιει». Η αμαρτία είναι ακριβώς αυτή η διασκέδαση. Έπειτα ακολουθεί η τιμωρία, ότι δηλαδή «καταστρώθηκαν στην έρημο». Πάλι λέει: «Ας μην πορνεύουμε, όπως πόρνευσαν μερικοί από αυτούς». Εδώ δεν ανέφερε την αιτία της πορνείας, αλλά την τιμωρία. Και ποια είναι αυτή; «Έπεσαν σε μία ημέρα είκοσι τρεις χιλιάδες». Για ποιον λόγο όμως δεν ανέφερε την αφορμή, από την οποία προήλθε η πορνεία;

Και εμείς μακαρίζουμε τους αλλοτρίους, και προκόβουν όσοι διαπράττουν ανομίες. Ιδού, δεν είναι αυτά γραμμένα στη Βίβλο; Άλλοι εξαιτίας του γογγυσμού, όπως λέει ο Παύλος: «Ούτε να γογγύζουμε, όπως ακριβώς γόγγυσαν μερικοί από αυτούς, και εξολοθρεύτηκαν από τον ολεθρευτή». Και πότε γόγγυσαν; Όταν έλεγαν: «Μας έβγαλες για να μας θανατώσεις στην έρημο, επειδή τάχα δεν υπήρχαν μνήματα στην Αίγυπτο;» Άλλοι εξαιτίας της διασκέδασης, όπως λέει: «Έφαγαν και ήπιαν, και σηκώθηκαν να παίξουν». Άλλοι εξαιτίας της λοιδορίας: «Καθένας που λέει στον αδελφό του, Μωρέ, θα είναι ένοχος στην κρίση». Και άλλοι, περισσότεροι από αυτούς, χάθηκαν για άλλα αμαρτήματα, επειδή δεν φύλαξαν τα στόματά τους.

Διότι διαφορετικά θα είχε αναβλύσει και πριν από αυτό, αλλά κάποια άλλη πνευματική πέτρα τα ενεργούσε όλα, δηλαδή ο Χριστός, ο οποίος ήταν παρών παντού και θαυματουργούσε τα πάντα. Γι' αυτό άλλωστε και είπε τη λέξη «ακολουθούσης» (που ακολουθούσε). «Αλλά στους περισσότερους από αυτούς δεν ευαρεστήθηκε ο Θεός.» Και όμως όλοι χάθηκαν· αλλά για να μη φανεί ότι προφητεύει και για αυτούς πανωλεθρία, γι' αυτό είπε «στους περισσότερους». Επειδή οι πολλοί δεν πιστεύουν στα λόγια περί της γέεννας, καθώς δεν είναι παρόντα ούτε φαίνονται, μέσα από τα γεγονότα που έχουν ήδη συμβεί αποδεικνύει ότι ο Θεός τιμωρεί αυτούς που αμαρτάνουν, έστω κι αν είναι μυριάδες φορές αγαθός. «Διότι έπεσαν νεκροί στην έρημο.» Επισημαίνει έτσι την καταστροφή τους λόγω της απιστίας τους. «Αυτά δε έγιναν παραδείγματα (τύποι) για εμάς, ώστε να μην επιθυμούμε τα κακά, όπως εκείνοι τα επιθύμησαν, ούτε να γίνεστε ειδωλολάτρες, όπως μερικοί από αυτούς, καθώς είναι γραμμένο.» Για να μην πουν: Και τι μας αφορά εμάς η δική τους καταστροφή; Διότι αυτό καταγράφηκε για εμάς, ώστε να γίνουμε πιο σώφρονες μέσα από εκείνα τα παραδείγματα. «Κάθισε ο λαός να φάει και να πιει, και σηκώθηκαν να διασκεδάσουν· ούτε να πορνεύουμε, όπως πόρνευσαν μερικοί από αυτούς, και έπεσαν σε μία ημέρα είκοσι τρεις χιλιάδες.» Όπως ακριβώς εκείνοι, λέει, από την τρυφηλότητα κατέληξαν στην ειδωλολατρία, έτσι υπάρχει φόβος μήπως και εσείς εκπέσετε εξαιτίας αυτού. «Ούτε να εκπειράζουμε τον Κύριο, όπως ακριβώς τον εκπείρασαν και μερικοί από αυτούς, και εξοντώθηκαν από τα φίδια.»

Κατήχηση ΜΘ' Περί εγκρατείας και της προκείμενης σε εμάς ομολογίας. Αδελφοί και πατέρες, τις παρούσες ημέρες οι περισσότεροι άνθρωποι τις ονομάζουν εορτές, επειδή σε αυτές κραιπαλούν και μεθούν, χωρίς να κατανοούν ότι οι ημέρες αυτές απαιτούν αποχή από τα κρέατα, και όχι εκπλήρωση κραιπάλης και μέθης. Διότι αυτό είναι χαρακτηριστικό ειδωλολατρικής εορτής· των χριστιανών όμως χαρακτηριστικό είναι να εφαρμόζουν την αυτάρκεια, «και να μην φροντίζουν για τη σάρκα ώστε να ικανοποιούν τις επιθυμίες της», όπως διδάσκει ο Απόστολος. Αλλά όμως το κακό, έχοντας καταντήσει νόμος, οδηγεί τον κόσμο όπως θέλει. Εμείς όμως, αδελφοί, ας αποφύγουμε την ακράτεια ακόμη και σε όσα ήδη μας έχει επιτραπεί να μεταλαμβάνουμε, γνωρίζοντας ότι η ακράτεια είναι μητέρα της αμαρτίας. Διότι και ο προπάτοράς μας Αδάμ, όσο διάστημα εγκρατευόταν από την απαγορευμένη τροφή στον παράδεισο, χαιρόταν και ευφραινόταν, γεμάτος από θείες αποκαλύψεις και μυήσεις· όταν όμως φέρθηκε με ακράτεια και γεύθηκε από το δέντρο της παρακοής, αμέσως εξορίστηκε από την τρυφή του παραδείσου, και η ακράτεια έγινε για αυτόν γεννήτρια θανάτου. Έτσι λοιπόν και οι Σοδομίτες, ασελγώντας «μέσα σε αφθονία άρτων», επισύρανε πάνω τους την οργή του Θεού, και κατακλύστηκαν με πυρ και θειάφι· έτσι και ο μισητός Ησαύ, επειδή δελεάστηκε από λαίμαργα μάτια, για ένα μόνο γεύμα πούλησε τα πρωτοτόκιά του· αλλά «και ο λαός του Θεού κάθισε να φάει και να πιει, και σηκώθηκαν να διασκεδάσουν».

Και ο λόγος γίνεται για εσάς· διότι αυτός που παλαιά ανέβλυσε νερό από ακρότομη πέτρα για τον Ισραήλ, τι θαυμαστό είναι αν αναβλύσει και από τη δική μου λίθινη καρδιά έναν σύντομο λόγο, τον οποίο αντλώντας ας ευχαριστούμε τον Κύριο, ο οποίος μας τρέφει, μας ποτίζει και υπομένει με μακροθυμία τη ζωή μας, σαν μέσα σε έρημο, σε αυτόν εδώ τον βίο. Αλλά επειδή θυμηθήκαμε την παλαιά ιστορία, ας ανασκοπήσουμε, αν νομίζετε καλό, αυτά που συνέβησαν τότε στους απειθείς, για τους οποίους λέει ο Απόστολος: «Όμως, στους περισσότερους από αυτούς δεν ευαρεστήθηκε ο Θεός, διότι έπεσαν νεκροί στην έρημο. Και αυτά έγιναν παραδείγματα για εμάς, ώστε να μην επιθυμούμε τα κακά, όπως επιθύμησαν εκείνοι. Ούτε να γίνεστε ειδωλολάτρες, όπως κάποιοι από αυτούς, καθώς είναι γραμμένο: Κάθισε ο λαός να φάει και να πιει, και σηκώθηκαν να διασκεδάσουν. Ούτε να πορνεύουμε, όπως πόρνευσαν κάποιοι από αυτούς και έπεσαν νεκροί σε μία ημέρα είκοσι τρεις χιλιάδες. Ούτε να πειράζουμε τον Χριστό, όπως τον πείρασαν κάποιοι από αυτούς και εξολοθρεύτηκαν από τα φίδια. Ούτε να γογγύζετε, όπως γόγγυσαν κάποιοι από αυτούς και εξολοθρεύτηκαν από τον ολοθρευτή». Ανασκοπώντας λοιπόν αυτά, αδελφοί, ας αποφύγουμε τα αίτια της οργής του Θεού· ας αποφύγουμε την κακή επιθυμία, ας αποφύγουμε τον γογγυσμό, ας αποφύγουμε το να πειράζουμε τον Χριστό. Και πώς συμβαίνει να τον πειράζουμε; Με το να υποπίπτουμε σε λογισμούς απιστίας και να λέμε: Άραγε θα μας είναι αρκετά τα αναγκαία; Άραγε θα αντέξουμε τον πόλεμο του εχθρού;