Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 11:18

Διότι, πρώτον μεν, όταν συνέρχεστε στην εκκλησία, ακούω ότι υπάρχουν σχίσματα ανάμεσά σας. Και δεν λέει: «Διότι ακούω ότι δεν συνδειπνείτε από κοινού· διότι ακούω ότι γευματίζετε ιδιωτικά και όχι μαζί με τους φτωχούς»· αλλά έθεσε εκείνο που ήταν κατεξοχήν ικανό να συγκλονίσει τη διάνοιά τους, τη λέξη του σχίσματος, το οποίο ήταν και η αιτία αυτού του γεγονότος, και τους υπενθύμισε πάλι εκείνο που είχε ειπωθεί στην αρχή της Επιστολής και είχε γνωστοποιηθεί από τους οικείους της Χλόης. Και εν μέρει το πιστεύω.

Διότι, αφού είπε: «Ακούω ότι υπάρχουν σχίσματα μεταξύ σας», δεν σταμάτησε σε αυτό, αλλά, για να δείξει για ποια σχίσματα μιλάει, προχωρώντας λέει: «Ο καθένας σπεύδει να φάει το δικό του δείπνο»· και πάλι: «Μήπως δεν έχετε σπίτια για να τρώτε και να πίνετε; Ή καταφρονείτε την Εκκλησία του Θεού;». Είναι λοιπόν φανερό ότι μίλησε για αυτά τα πράγματα. Και αν τα ονομάζει αυτά σχίσματα, μην παραξενεύεσαι· διότι, όπως είπα, με αυτήν τη λέξη θέλει να τους επιπλήξει. Αν όμως τα σχίσματα αφορούσαν δόγματα, δεν θα τους μιλούσε τόσο ήπια. Άκουσε, λοιπόν, όταν λέει κάτι τέτοιο, πόσο σφοδρός είναι και πώς προφυλάσσει και επιτιμά· προφυλάσσει μεν, όπως όταν λέει: «Ακόμη και αν άγγελος σας κηρύξει ευαγγέλιο διαφορετικό από αυτό που παραλάβατε, ας είναι ανάθεμα»· και επιτιμά, όπως όταν λέει: «Εσείς που δικαιώνεστε μέσω του νόμου, ξεπέσατε από τη χάρη». Και άλλοτε ονομάζει «σκύλους» αυτούς που διαφθείρουν, λέγοντας: «Προσέχετε τους σκύλους»· άλλοτε πάλι «ανθρώπους με καυτηριασμένη συνείδηση» και «αγγέλους του διαβόλου». Εδώ όμως δεν είπε τίποτε τέτοιο, αλλά μίλησε ήπια και συγκρατημένα. Τι σημαίνει όμως το: «Για να γίνουν φανεροί ανάμεσά σας οι δόκιμοι»; Για να λάμψουν περισσότερο. Αυτό που θέλει να πει είναι το εξής, ότι: Σε αυτούς που είναι αμετακίνητοι και σταθεροί, όχι μόνο δεν προκαλεί καμία βλάβη αυτό, αλλά μάλλον τους αναδεικνύει και τους παρουσιάζει πιο λαμπρούς. Διότι το «για να», δεν δηλώνει παντού την αιτιολογία, αλλά πολλές φορές και την έκβαση των πραγμάτων.

Και εκείνοι μεν παραχώρησαν στους πένητες όλα τα υπάρχοντά τους· εσείς όμως, ενώ οφείλατε να μοιράζεστε την τράπεζα μαζί τους, τους στερήσατε και αυτήν. Διότι, πρώτα από όλα, όταν συνέρχεσθε στην εκκλησία, ακούω ότι υπάρχουν σχίσματα μεταξύ σας, και εν μέρει το πιστεύω.

Αυτό σημαίνει ότι, όταν συγκεντρώνονταν όλοι μαζί σε συνεστίαση, οι φτωχοί περιφρονούνταν από τους πλουσίους. Αυτή η συνήθεια υπήρχε μεν παλαιότερα, την εποχή των τριών και των πέντε χιλιάδων που πίστεψαν εξαρχής· δεν διέσωσε όμως την πιστή εφαρμογή της στους μεταγενέστερους, οι οποίοι τώρα εγκαλούνται. Επειδή, λοιπόν, διαλύθηκε αυτή η εξαιρετική συνήθεια (διότι αποτελούσε έκφραση αγάπης), χρησιμοποιεί αυστηρό λόγο, αναφωνώντας: «Δεν σας επιδοκιμάζω, επειδή με φέρατε στην ανάγκη να σας νουθετήσω· ούτε σας επαινώ, επειδή χρειαστήκατε δάσκαλο για αυτό το ζήτημα». «Διότι δεν συνέρχεσθε για το καλύτερο, αλλά για το χειρότερο· διότι πρώτα απ' όλα, όταν συνέρχεσθε στην Εκκλησία». Δηλαδή, δεν συνέρχεσθε για την αύξηση της αρετής. Ενώ δηλαδή έπρεπε να προοδεύσετε και να γίνει μεγαλύτερη η φιλοτιμία σας, εσείς και την ήδη επικρατούσα συνήθεια καταστήσατε άκυρη, και χρειαστήκατε παραγγελίες από εμένα, προκειμένου να επανέλθετε στην προηγούμενη τάξη. «Ακούω ότι υπάρχουν σχίσματα ανάμεσά σας». Για να μη φανεί ότι τα λέει αυτά μόνο για χάρη των φτωχών, δεν εισέρχεται αμέσως στη συζήτηση περί των δείπνων, ώστε να μην καταστήσει την επίπληξή του ευκαταφρόνητη.

Γι' αυτό λέει: «Ακούω ότι υπάρχουν σχίσματα μεταξύ σας». Και δεν είπε: «Ακούω ότι δειπνείτε ξεχωριστά, και όχι μαζί με τους φτωχούς». «Και εν μέρει το πιστεύω». Για να μην πουν ότι ψεύδονται όσοι τους διαβάλλουν, δεν είπε «Το πιστεύω», ώστε να μην τους κάνει περισσότερο αναιδείς· ούτε πάλι «Δεν το πιστεύω», για να μη φανεί ότι τους επιπλήττει μάταια· αλλά είπε ότι το πιστεύει εν μέρει, προκαλώντας τους αγωνία και καλώντας τους να επιστρέψουν στη διόρθωση. «Διότι πρέπει να υπάρχουν και αιρέσεις μεταξύ σας». Ως αιρέσεις εδώ εννοεί όχι τις δογματικές, αλλά τα σχίσματα. Αυτό δε το λέει, όχι επειδή επιβάλλει κάποια αναγκαιότητα και καταναγκασμό στη ζωή, αλλά προλέγοντας αυτό που οπωσδήποτε επρόκειτο να συμβεί εξαιτίας της πονηρής προαιρέσεως των ανθρώπων, το οποίο επρόκειτο να γίνει όχι εξαιτίας της δικής του προρρήσεως, αλλά εξαιτίας της διαθέσεως εκείνων που νοσούν ανίατα.