Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 11:23

Τι να σας πω; Να σας επαινέσω; Ως προς αυτό δεν σας επαινώ· διότι εγώ σας παρέδωσα αυτό το οποίο και παρέλαβα, και τα εξής. Από τα οποία διδασκόμαστε ούτε να τρώμε και να πίνουμε το κοινό δείπνο μέσα στην εκκλησία, ούτε να ατιμάζουμε το Κυριακό δείπνο σε ιδιωτική οικία, εκτός εάν, σε περίπτωση ανάγκης, επιλέξει κάποιος έναν καθαρότερο τόπο ή οίκο σε κατάλληλο χρόνο.

Κεφάλαιο Γ΄. ΛΟΥΚΑΣ. Και αφού έλαβε άρτο και ευχαρίστησε, τον έκοψε και τους έδωσε, λέγοντας: Αυτό είναι το σώμα μου, το οποίο παραδίδεται για εσάς· αυτό να κάνετε σε ανάμνησή μου. Ομοίως και το ποτήριο, μετά το δείπνο, λέγοντας: Αυτό το ποτήριο είναι η Καινή Διαθήκη με το αίμα μου, το οποίο εκχέεται για εσάς. ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Α΄. Διότι ο Κύριος Ιησούς, τη νύχτα κατά την οποία παραδιδόταν, έλαβε άρτο, και αφού ευχαρίστησε, τον έκοψε και είπε: Λάβετε, φάγετε· αυτό είναι το σώμα μου, το οποίο κόπτεται για εσάς· αυτό να κάνετε σε ανάμνησή μου. Ομοίως και το ποτήριο, μετά το δείπνο, λέγοντας: Αυτό το ποτήριο είναι η Καινή Διαθήκη με το αίμα μου. Αυτό να κάνετε, οσάκις πίνετε, σε ανάμνησή μου. Διότι, οσάκις τρώγετε τον άρτο αυτόν και πίνετε το ποτήριο αυτό, διακηρύττετε τον θάνατο του Κυρίου, μέχρις ότου εκείνος έλθει. ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Β΄. Διότι η αγάπη του Χριστού μάς συνέχει, έχοντας κρίνει τούτο, ότι, εάν ένας πέθανε υπέρ πάντων, άρα όλοι πέθαναν· και πέθανε υπέρ πάντων, ώστε εκείνοι που ζουν να μη ζουν πλέον για τον εαυτό τους, αλλά για εκείνον που πέθανε και αναστήθηκε για αυτούς, με σκοπό να γίνουν οι πολλοί ένα σώμα εν Χριστώ ...

Κεφάλαιο Α'. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Και εισήλθε ο Ιησούς στο ιερό του Θεού, και έδιωξε όλους όσοι πουλούσαν και αγόραζαν μέσα στο ιερό, και ανέτρεψε τα τραπέζια των αργυραμοιβών και τα καθίσματα εκείνων που πουλούσαν τα περιστέρια· και τους λέει: Είναι γραμμένο: Ο οίκος μου θα ονομαστεί οίκος προσευχής· εσείς όμως τον κάνατε σπήλαιο ληστών. ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Α'. Μήπως δεν έχετε σπίτια για να τρώτε και να πίνετε; Ή καταφρονείτε την Εκκλησία του Θεού και ντροπιάζετε εκείνους που δεν έχουν; Εάν, λοιπόν, κάποιος πεινάει, ας τρώει στο σπίτι του, ώστε να μη συγκεντρώνεστε προς κατάκριση.

Και αφού έλαβε το ποτήριο και ευχαρίστησε, τους το έδωσε λέγοντας: «Πιείτε από αυτό όλοι· διότι αυτό είναι το αίμα μου της καινής διαθήκης, το οποίο χύνεται για πολλούς προς άφεση αμαρτιών. Αυτό να κάνετε στη δική μου ανάμνηση». Αυτά τα μαρτυρεί και ο Απόστολος, λέγοντας: «Διότι εγώ παρέλαβα από τον Κύριο εκείνο το οποίο και σας παρέδωσα, ότι δηλαδή ο Κύριος Ιησούς τη νύχτα που παραδιδόταν, έλαβε άρτο, και αφού ευχαρίστησε τον έκοψε και είπε: Αυτό είναι το σώμα μου, το οποίο κόβεται για εσάς. Αυτό να κάνετε στη δική μου ανάμνηση. Παρομοίως έλαβε και το ποτήριο, μετά το δείπνο, λέγοντας: Αυτό το ποτήριο είναι η καινή διαθήκη με το δικό μου αίμα. Αυτό να κάνετε στη δική μου ανάμνηση. Διότι όσες φορές τρώτε τον άρτο αυτόν και πίνετε το ποτήριο αυτό, εξαγγέλλετε τον θάνατο του Κυρίου, μέχρις ότου αυτός έλθει». Τι ωφελούν λοιπόν τα λόγια αυτά; Ώστε, τρώγοντας και πίνοντας, να μνημονεύουμε πάντοτε αυτόν που πέθανε και αναστήθηκε για εμάς, και έτσι να διδαχθούμε να φυλάττουμε απαραιτήτως ενώπιον του Θεού και του Χριστού του το δόγμα που παραδόθηκε από τον Απόστολο, όταν είπε: «Διότι η αγάπη του Χριστού μάς συνέχει, επειδή κρίναμε τούτο: ότι, εάν ένας πέθανε για όλους, άρα όλοι πέθαναν· και πέθανε για όλους, ώστε εκείνοι που ζουν να μη ζουν πλέον για τον εαυτό τους, αλλά για εκείνον που πέθανε και αναστήθηκε για αυτούς».

ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΜΥΣΤΑΓΩΓΙΚΗ Δ΄ ΠΕΡΙ ΣΩΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΙΜΑΤΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ Και ανάγνωσμα από την προς Κορινθίους [επιστολή]: «Διότι εγώ παρέλαβα από τον Κύριο [εκείνο] το οποίο και σας παρέδωσα», και τα εξής. Και αυτή η διδασκαλία του μακάριου Παύλου κατέστη ικανή να σας βεβαιώσει περί των θείων μυστηρίων των οποίων αξιωθήκατε, έχοντας γίνει σύσσωμοι και σύναιμοι του Χριστού.

Διότι αυτός μόλις προηγουμένως διακήρυττε: «Ότι τη νύχτα κατά την οποία παραδιδόταν ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, αφού έλαβε άρτο και ευχαρίστησε, τον έκοψε και τον έδωσε στους μαθητές του, λέγοντας: Λάβετε, φάγετε, αυτό είναι το σώμα μου. Και αφού έλαβε το ποτήριο και ευχαρίστησε, είπε: Λάβετε, πιείτε, αυτό είναι το αίμα μου». Εφόσον λοιπόν ο ίδιος αποφάνθηκε και είπε για τον άρτο: «Αυτό είναι το σώμα μου», ποιος θα τολμήσει πλέον να αμφιβάλλει;

Μυσταγωγική κατήχηση περί του Σώματος και του Αίματος του Χριστού και ανάγνωσμα από την Α' προς Κορινθίους επιστολή: «Διότι εγώ παρέλαβα από τον Κύριο εκείνο το οποίο και σας παρέδωσα» και τα εξής. Μυσταγωγική κατήχηση και ανάγνωσμα από την Α' επιστολή του Πέτρου: «Γι' αυτό, αφού αποβάλετε κάθε κακία και δόλο και καταλαλιά» και τα εξής.

Ο λαός λέγει: Πιστεύουμε. Ο ιερεύς λέγει: Διότι τη νύχτα κατά την οποία παραδιδόσουν, * ο ίδιος παρέδιδες τον εαυτό σου, με τη δική σου εξουσία. Ο λαός λέγει: Πιστεύουμε. Ο ιερεύς λέγει: Αφού έλαβες άρτο στα άγια, άχραντα και αμώμητα χέρια σου, ατένισες προς τα άνω, προς τον δικό σου Πατέρα, τον Θεό μας και Θεό των όλων· ευχαρίστησες † ευλόγησες † αγίασες † τον έκοψες, τον μετέδωσες στους αγίους σου μαθητές και αποστόλους και είπες: Λάβετε, φάγετε· αυτό είναι το σώμα μου, το οποίο για εσάς και για πολλούς κόβεται και μοιράζεται για άφεση αμαρτιών· αυτό να κάνετε σε ανάμνησή μου. Ομοίως, μετά το δείπνο, αφού έλαβες το ποτήριο και το ανέμειξες από γέννημα αμπέλου και από νερό, ευχαρίστησες † ευλόγησες † αγίασες † το μετέδωσες στους αγίους σου μαθητές και αποστόλους και είπες: Πιείτε από αυτό όλοι· αυτό είναι το αίμα μου, το αίμα της καινής διαθήκης, το οποίο για εσάς και για πολλούς χύνεται για άφεση αμαρτιών· αυτό να κάνετε σε ανάμνησή μου. Διότι, όσες φορές τρώτε τον άρτο αυτόν και πίνετε το ποτήριο αυτό, τον δικό μου θάνατο αναγγέλλετε και τη δική μου ανάσταση ομολογείτε, μέχρις ότου έλθω.

Τους επιτίμησε βαρύτερα, επιτείνοντας την κατηγορία, και, ως άριστος ιατρός που είναι, επιφέρει την τομή ανάλογα με τα τραύματα, χωρίς ούτε να τέμνει επιφανειακά εκείνα που έχουν ανάγκη από βαθιά τομή (διότι άκουσες πώς απέκοψε αυτόν που είχε πορνεύσει ανάμεσά τους), ούτε να παραδίδει στο νυστέρι εκείνα που χρειάζονται ηπιότερα φάρμακα. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο και εδώ έχει χρησιμοποιήσει πιο πράο λόγο· εξάλλου, προσπάθησε ιδιαίτερα να τους καταστήσει ήμερους απέναντι στους φτωχούς, γι' αυτό και τους απευθύνεται με περισσότερη συγκατάβαση. Έπειτα, θέλοντας να τους συνετίσει περισσότερο και από άλλη πλευρά, υφαίνει πάλι τον λόγο του ξεκινώντας από τα πιο σημαντικά: «Διότι εγώ παρέλαβα από τον Κύριο», λέει, «εκείνο που και σας παρέδωσα· ότι ο Κύριος Ιησούς, τη νύχτα κατά την οποία παραδιδόταν, έλαβε άρτο, και αφού ευχαρίστησε τον έκοψε και είπε: Λάβετε, φάγετε· αυτό είναι το σώμα μου, το οποίο κλάται για εσάς· αυτό να κάνετε εις ανάμνησίν μου». Για ποιον λόγο αναφέρεται εδώ στα μυστήρια; Επειδή αυτός ο λόγος τού ήταν εξαιρετικά αναγκαίος για την παρούσα υπόθεση.

Διότι και ο Δεσπότης σου, λέει, τους αξίωσε όλους της ίδιας τράπεζας, μολονότι είναι εξαιρετικά φρικτή και ξεπερνά κατά πολύ την αξία όλων· εσύ όμως τους θεωρείς ανάξιους και για τη δική σου, αυτήν τη μικρή και ευτελή, και ενώ στα πνευματικά δεν υπερέχεις σε τίποτα απέναντί τους, τους αδικείς στα υλικά· διότι ούτε καν αυτά είναι δικά σου. Αλλά δεν μιλάει με αυτόν τον τρόπο, για να μη γίνει σκληρός ο λόγος του· τον διατυπώνει όμως πιο ήπια, λέγοντας: «Ότι ο Κύριος Ιησούς, τη νύχτα κατά την οποία παραδιδόταν, έλαβε άρτο». Και για ποιον λόγο μας υπενθυμίζει τη χρονική στιγμή, και εκείνη τη βραδιά, και την προδοσία;

Και δεν υπενθυμίζει εκείνη τη νύχτα μόνο γι' αυτόν τον λόγο, αλλά για να μας φέρει σε κατάνυξη και με άλλον τρόπο. Διότι, όπως ακριβώς θυμόμαστε περισσότερο από όλα εκείνα τα λόγια τα οποία ακούμε τελευταία από όσους φεύγουν από τη ζωή, και στους κληρονόμους τους, αν τολμήσουν να παραβούν τις εντολές τους, τους λέμε για να τους συνετίσουμε: «Σκεφτείτε ότι αυτή ήταν η τελευταία λέξη που σας άφησε ο πατέρας, και μέχρι το βράδυ που επρόκειτο να εκπνεύσει αυτά παρήγγειλε»· έτσι και ο Παύλος, θέλοντας και από αυτό να καταστήσει τον λόγο του συγκλονιστικό, λέει: «Θυμηθείτε ότι σας παρέδωσε αυτή την τελευταία μυσταγωγία, και την ίδια εκείνη νύχτα, κατά την οποία επρόκειτο να σφαγιαστεί για χάρη σας, αυτά έδωσε ως εντολή, και αφού σας παρέδωσε εκείνο το δείπνο, μετά από αυτό δεν πρόσθεσε πλέον κανένα άλλο». Έπειτα διηγείται πλέον και τα ίδια τα γεγονότα λέγοντας: «Έλαβε άρτον, και αφού ευχαρίστησε τον έκλασε, και είπε: Λάβετε, φάγετε· τούτο είναι το σώμα μου το οποίο κλάται για εσάς». Αν λοιπόν προσέρχεσαι στην Ευχαριστία, μην κάνεις και εσύ τίποτε το ανάξιο της ευχαριστίας, ούτε να ντροπιάζεις τον αδελφό, ούτε να παραβλέπεις τον πεινασμένο, μη μεθάς, μην υβρίζεις την Εκκλησία. Διότι προσέρχεσαι για να ευχαριστήσεις για όσα απόλαυσες. Επομένως, ανταπόδωσε και εσύ και μην αποχωρίζεις τον εαυτό σου από τον πλησίον. Διότι και ο Χριστός σε όλους έδωσε εξίσου λέγοντας: «Λάβετε, φάγετε». Εκείνος έδωσε το σώμα Του εξίσου, και εσύ δεν δίνεις εξίσου ούτε τον κοινό άρτο;

«Διότι εγώ», λέγει, «παρέλαβα από τον Κύριο εκείνο το οποίο και σας παρέδωσα». Ποια λογική ακολουθία υπάρχει εδώ; Ομιλείς περί ενός κοινού δείπνου, και υπενθυμίζεις τα φρικτά μυστήρια; Ναι, λέγει. Διότι, εάν εκείνα τα πνευματικά, εάν η φρικτή τράπεζα προσφέρεται κοινή σε όλους, και στον πλούσιο και στον πένητα, και δεν την απολαμβάνει αφθονότερα ο πλούσιος, ούτε λιγότερο ο πένης, αλλά υπάρχει μία τιμή και μία προσέλευση· και μέχρι να συμμετάσχουν όλοι και να κοινωνήσουν από αυτήν την πνευματική και ιερή τράπεζα, δεν αποσύρονται τα προκείμενα Τίμια Δώρα, αλλά παραμένουν όρθιοι όλοι οι ιερείς, αναμένοντας και τον πλέον φτωχό και ταπεινό από όλους· πολύ περισσότερο οφείλει να το πράττει κανείς αυτό κατά το αισθητό δείπνο. Δι' αυτόν τον λόγο υπενθύμισα εκείνο το Κυριακό δείπνο. «Διότι εγώ παρέλαβα από τον Κύριο εκείνο το οποίο και σας παρέδωσα, ότι ο Κύριος Ιησούς κατά τη νύκτα που παραδιδόταν, έλαβε άρτον, και αφού ευχαρίστησε τον έκλασε και είπε: Αυτό είναι το σώμα μου, το οποίο κλάται υπέρ πολλών εις άφεσιν αμαρτιών. Αυτό να πράττετε εις ανάμνησίν μου. Ομοίως έλαβε και το ποτήριον μετά το δείπνο, λέγοντας: Αυτό το ποτήριον είναι η καινή διαθήκη στο αίμα μου».

Αφού μίλησε έτσι, προλαμβάνει και, αφού τους έπληξε ήπια, τους προσάπτει λαιμαργία, καθώς και το επόμενο που είναι επίσης επικριτικό, τη μέθη, τα οποία και τα δύο αποτελούν δείγματα αμετρίας. «Διότι δεν έχετε σπίτια για να τρώτε και να πίνετε; Ή καταφρονείτε την Εκκλησία του Θεού;» Πρόσεξε πώς μετέφερε την κατηγορία από την προσβολή των φτωχών στην Εκκλησία, για να καταστήσει τον λόγο του πιο βαρύ. «Και καταισχύνετε αυτούς που δεν έχουν; Τι να σας πω; Να σας επαινέσω; Σε αυτό δεν σας επαινώ.» Αυτό το λέει, δείχνοντας ότι για τους φτωχούς δεν έχει τόση σημασία η έλλειψη της τροφής, όσο η προσβολή που υφίστανται. «Διότι εγώ παρέλαβα από τον Κύριο εκείνο που και σας παρέδωσα, ότι ο Κύριος Ιησούς τη νύχτα κατά την οποία παραδιδόταν έλαβε άρτο, και αφού ευχαρίστησε, τον έκλασε και είπε: Λάβετε, φάγετε, αυτό είναι το σώμα μου, το οποίο κλάται για εσάς· αυτό να κάνετε εις ανάμνησίν μου. Ομοίως και το ποτήριο, μετά το δείπνο, λέγοντας: Αυτό το ποτήριο είναι η καινή διαθήκη στο αίμα μου· αυτό να κάνετε, όσες φορές πίνετε, εις ανάμνησίν μου. Διότι, όσες φορές τρώτε τον άρτο αυτόν και πίνετε το ποτήριο τούτο, εξαγγέλλετε τον θάνατο του Κυρίου, μέχρις ότου έλθει. Ώστε, όποιος τρώει τον άρτο αυτόν, ή πίνει το ποτήριο του Κυρίου αναξίως,» Θέλοντας να τους προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη ντροπή και από άλλη πλευρά, εξυφαίνει τον λόγο του ξεκινώντας από τα πιο σημαντικά ζητήματα.

«Αλήθεια, αλήθεια σας λέγω, εάν δεν φάτε τη σάρκα του Υιού του ανθρώπου και δεν πιείτε το αίμα του, δεν έχετε ζωή μέσα σας. Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου έχει ζωή αιώνια, και εγώ θα τον αναστήσω την έσχατη ημέρα. Διότι η σάρκα μου είναι αληθινή τροφή, και το αίμα μου είναι αληθινό ποτό· εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει σε εμένα, και εγώ σε αυτόν. Όπως με απέστειλε ο ζωντανός Πατέρας, και εγώ ζω εξαιτίας του Πατέρα, έτσι και εκείνος που με τρώει, θα ζήσει και εκείνος εξαιτίας μου. Αυτός είναι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό. Όχι όπως έφαγαν το μάννα και πέθαναν· εκείνος που τρώει αυτόν τον άρτο, θα ζήσει στον αιώνα». «Δεν μπορείτε να πίνετε το ποτήρι του Κυρίου και το ποτήρι των δαιμόνων. Δεν μπορείτε να μετέχετε στο τραπέζι του Κυρίου και στο τραπέζι των δαιμόνων. Μήπως προκαλούμε τη ζηλοτυπία του Κυρίου; Μήπως είμαστε ισχυρότεροί του;» «Διότι εγώ παρέλαβα από τον Κύριο εκείνο το οποίο και σας παρέδωσα, ότι ο Κύριος Ιησούς τη νύχτα κατά την οποία παραδιδόταν, πήρε άρτο, και αφού ευχαρίστησε, τον έκοψε, και είπε: Αυτό είναι το σώμα μου, το οποίο κόβεται για εσάς. Αυτό να κάνετε σε ανάμνησή μου».

Να δέχεσαι και τη μετάληψη των αχράντων μυστηρίων του Χριστού, πιστεύοντας ότι είναι αληθινά σώμα και αίμα του Χριστού του Θεού μας, τα οποία έδωσε στους πιστούς για άφεση των αμαρτιών. Διότι, τη νύχτα που παραδιδόταν, συνήψε καινή διαθήκη με τους αγίους του μαθητές και αποστόλους, και μέσω αυτών με όλους όσους πιστεύουν σε αυτόν, λέγοντας: «Λάβετε, φάγετε· αυτό είναι το σώμα μου, το οποίο κλάται για εσάς προς άφεση των αμαρτιών». Ομοίως, παίρνοντας και το ποτήριο το έδωσε σε αυτούς, λέγοντας: «Πιείτε από αυτό όλοι· αυτό είναι το αίμα μου, το της καινής διαθήκης, το οποίο εκχύνεται για εσάς προς άφεση των αμαρτιών· αυτό να κάνετε σε ανάμνησή μου». Ο ίδιος, λοιπόν, ο Λόγος του Θεού, ο οποίος είναι ζωντανός και ενεργός και δημιουργεί τα πάντα με τη δύναμή του, καθιστά και μεταβάλλει διά της θείας ενέργειας τον άρτο και τον οίνο της προσφοράς σε δικό του σώμα και αίμα, με την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος, προς αγιασμό και φωτισμό εκείνων που μεταλαμβάνουν με θείο πόθο.

Διότι, τη νύχτα κατά την οποία παραδιδόταν, αφού έλαβε άρτο στα άγια και άμωμα χέρια του και ανέβλεψε προς εσένα τον Θεό και Πατέρα του, και τον έκοψε, έδωσε στους μαθητές του λέγοντας: Λάβετε από αυτόν, φάγετε· τούτο είναι το σώμα μου, το οποίο θρύπτεται για πολλούς προς άφεση αμαρτιών.

Η΄. Βλέπουμε επίσης να υπάρχουν γραπτοί νόμοι, οι οποίοι όμως παραβλέπονται, επειδή επικρατεί η παράδοση και τα έθιμα που ορίζουν διαφορετικά. Διότι το έθιμο είναι αυτό που επικυρώνει τα πάντα, εφόσον και η πράξη είναι πιο ισχυρή από τον λόγο. Τι είναι άλλωστε ο νόμος, παρά ένα γραπτό έθιμο; Όπως, πάλι, το έθιμο είναι ένας άγραφος νόμος. Αυτό θα μπορούσε κανείς εύκολα να το διαπιστώσει και στην κοσμική παιδεία. Διότι και οι μαθητές των γραμματικών, εάν τυχόν συμβεί κάποια λέξη να παρεκκλίνει από τον αρχικό κανόνα ως προς τη γραφή της, αλλά έχει επικρατήσει μέσω της χρήσης να γράφεται διαφορετικά, θα επικαλούνταν την παράδοση, προβάλλοντάς την ως κανόνα ανώτερο του κανόνα. Τι έχουν λοιπόν να απαντήσουν σε εκείνον που είπε: «Εγώ παρέλαβα από τον Κύριο αυτό το οποίο και σας παρέδωσα»;

Από πού, λοιπόν, λάβατε εσείς την παράδοση να κάνετε αυτά; Από τους αποστόλους; Όχι. Διότι πουθενά δεν μίλησαν οι κορυφαίοι των αποστόλων περί αζύμων, ούτε τα παρέδωσαν αυτά στην εκκλησία του Θεού, γράφοντας είτε φανερά είτε πιο μυστικά. Και για να πεισθείς ότι ο λόγος αυτός δεν είναι ψευδής, άκουσε τον απόστολο Παύλο που τα λέει πιο ξεκάθαρα: Εγώ παρέλαβα από τον Κύριο εκείνο το οποίο και σας παρέδωσα, ότι ο Κύριος Ιησούς, τη νύχτα κατά την οποία παραδιδόταν, έλαβε άρτο (βλέπεις; «έλαβε άρτο» λέει, και όχι άζυμο) και αφού ευχαρίστησε, τον έκοψε και είπε: λάβετε, φάγετε, τούτο είναι το σώμα μου το οποίο κομματιάζεται για εσάς· τούτο να κάνετε εις ανάμνησίν μου.

είτε τα δέχεστε από εκείνους είτε τα φτιάχνετε μόνοι σας, είναι άζυμα και εξαιτίας αυτού θα έχετε βαρύτερη τιμωρία· διότι, παραλείποντας να πράττετε αυτά που προσταχθήκατε από τον Χριστό και τους αποστόλους του, πράττετε, σαν να είστε υπό τον νόμο της δουλείας, αυτά που πράττουν οι Ιουδαίοι που κάθονται στη σκιά και το σκοτάδι του νόμου· απειθώντας έτσι στον Παύλο που λέει: αδελφοί, «ο καθένας στην τάξη που κλήθηκε, σε αυτήν και ας παραμένει». Διότι δεν θα βρείτε απολύτως πουθενά στη θεία Γραφή να αναφέρεται ο όρος άζυμο από τον Χριστό ή από τους αποστόλους του, κατά τον χρόνο που μυσταγωγούνταν από εκείνον το μυστήριο της Καινής Διαθήκης. Ο μεν Παύλος, γράφοντας προς τους Κορινθίους, λέει: («Κρίνετε εσείς αυτό που λέω. Το ποτήριο της ευλογίας, το οποίο ευλογούμε, δεν είναι κοινωνία του αίματος του Χριστού; Ο άρτος, τον οποίο κόβουμε, δεν είναι κοινωνία του σώματος του Χριστού; Διότι οι πολλοί είμαστε ένας άρτος, ένα σώμα· διότι όλοι μετέχουμε από τον έναν άρτο». Και πάλι: Α) «Εγώ παρέλαβα από τον Κύριο εκείνο το οποίο και σας παρέδωσα, ότι ο Κύριος Ιησούς τη νύχτα κατά την οποία παραδιδόταν, έλαβε άρτο» (λέει, και όχι άζυμο) και αφού ευχαρίστησε, τον έκοψε και είπε: λάβετε, φάγετε (αυτό είναι το σώμα μου που κόβεται για εσάς· αυτό να κάνετε εις ανάμνησή μου· και δεν είπε μόνο μία φορά «άρτο», αλλά πολλές φορές. Α) Και δεν το λέει μόνο αυτός αυτό, αλλά και οι υπόλοιποι ευαγγελιστές.

Αλλά και για αυτά ο ίδιος Απόστολος διδάσκει με σαφήνεια στα σημεία όπου, γράφοντας προς τους Κορινθίους, τους αποτρέπει από το να τρώνε τα ειδωλόθυτα. Δεν αποδεικνύει το πώς ο άρτος γίνεται σώμα του Χριστού και το ποτήριο αίμα, θεωρώντας ότι αυτό δεν χρειάζεται καν απόδειξη, αλλά εκλαμβάνοντάς το εξ αρχής ως κοινώς ομολογούμενο από όλους, τους ρωτά αποφατικά για να τους συνετίσει, ως εξής: «Το ποτήριον της ευλογίας, το οποίο ευλογούμε, δεν είναι κοινωνία του αίματος του Χριστού; Ο άρτος, τον οποίο κόβουμε, δεν είναι κοινωνία του σώματος του Χριστού;». Έπειτα, προσθέτει, για να δείξει ότι από μια τέτοια ερώτηση δεν αποδέχεται την άρνηση αλλά την κατάφαση: «Επειδή ένας άρτος υπάρχει, ένα σώμα είμαστε οι πολλοί· διότι όλοι μετέχουμε από τον έναν άρτο». Με αυτόν τον τρόπο αποδεικνύει ότι το να τρώει κανείς ειδωλόθυτα ισοδυναμεί με το να μετέχει σε τραπέζι δαιμόνων. Γι' αυτό και πάλι λέει: «Δεν μπορείτε να πίνετε ποτήριο του Κυρίου και ποτήριο δαιμόνων· δεν μπορείτε να μετέχετε σε τραπέζι Κυρίου και σε τραπέζι δαιμόνων». Προχωρώντας δε ακόμη περισσότερο, παρουσιάζει σαφέστατα και το από πού έλαβε αυτό που διατυπώνει τώρα ως κοινώς ομολογούμενο: ότι το έλαβε από τον Κύριο. Διότι λέει: «Εγώ παρέλαβα από τον Κύριο αυτό που και σας παρέδωσα, ότι δηλαδή ο Κύριος Ιησούς τη νύχτα που παραδιδόταν, πήρε άρτο, και αφού ευχαρίστησε, τον έκοψε και είπε: Λάβετε, φάγετε· τούτο είναι το σώμα μου, το οποίο κομματιάζεται για εσάς· τούτο να κάνετε σε ανάμνησή μου».

Και ας ανατρέξουμε στην παράδοση που προέρχεται από τον ίδιο, και ό,τι διαπιστώσουμε ότι ο ίδιος ο Δεσπότης και Σωτήρας μας έπραξε και πρόσταξε, και παρέδωσε στους αυτόπτες και υπηρέτες του, αυτό ας το δεχθούμε και εμείς ως πραγματικά θείο νόμο και ας το τηρήσουμε απαράβατο. Διότι θα βρούμε και τους ίδιους τους αποστόλους να έχουν ακολουθήσει πιστά αυτόν τον κανόνα και να μην τον έχουν παραβεί στο ελάχιστο, χωρίς να έχουν αποκλίνει ούτε δεξιά ούτε αριστερά από τη Δεσποτική παράδοση. Διότι, λέει ο μακάριος Παύλος, εγώ σας παρέδωσα αυτό που και παρέλαβα από τον Κύριο. Και αμέσως παραθέτει την παράδοση του μυστικού δείπνου, την κλάση του άρτου και τη μετάδοση τόσο αυτού όσο και του ποτηρίου.

Αυτό λέει και ο ίδιος ο Παύλος στην προς Κορινθίους επιστολή: εγώ παρέλαβα από τον Κύριο εκείνο το οποίο και σας παρέδωσα. Από όλα όσα ειπώθηκαν, λοιπόν, καταδεικνύεται σαφέστατα ότι όχι μόνο δεν θα αμφιβάλλουμε για το εάν ο άρτος του μυστικού δείπνου ήταν ένζυμος ή άζυμος, αλλά και κατ' ανάγκην θα ομολογήσουμε ότι αυτός ήταν ένζυμος.

Γι' αυτό και ο θείος Λουκάς στο Ευαγγέλιο αναφέρει ότι πρώτα ευλογείται το ποτήριο του δεσποτικού αίματος και μετέχουν οι πιστοί, και έπειτα μεταλαμβάνουν τον άρτο. Ο θείος απόστολος, ωστόσο, την ευλογία του ποτηρίου άλλοτε την προτάσσει και άλλοτε την τοποθετεί μετά από αυτήν του δεσποτικού σώματος. Διότι λέει: «Το ποτήριο που ευλογούμε, δεν είναι κοινωνία του αίματος του Χριστού;», έπειτα: «τον άρτο που τεμαχίζουμε» και πάλι: «δεν μπορείτε να πίνετε ποτήριο Κυρίου και ποτήριο δαιμονίων, και δεν μπορείτε να μετέχετε σε τράπεζα Κυρίου». Αλλού δε, λέει: «Τη νύχτα που παραδιδόταν», λέγοντας για τον Δεσπότη, «έλαβε τον άρτο», και έπειτα στη συνέχεια κάνει λόγο και για το ποτήριο.