Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 12:1

Κατήχηση δέκατη έκτη προς τους φωτιζομένους, που εκφωνήθηκε στα Ιεροσόλυμα, με θέμα: «και εις εν Άγιο Πνεύμα, τον Παράκλητο, που μίλησε μέσω των προφητών». Και ανάγνωσμα από την Πρώτη προς Κορινθίους Επιστολή: «Σχετικά δε με τα πνευματικά ζητήματα, αδελφοί, δεν θέλω να έχετε άγνοια». Και στη συνέχεια: «Υπάρχουν δε διαιρέσεις χαρισμάτων, αλλά το Πνεύμα είναι το ίδιο». Και τα εξής. Υπάρχει αληθινά ανάγκη πνευματικής χάριτος, προκειμένου να μιλήσουμε περί του Αγίου Πνεύματος· όχι για να μιλήσουμε επάξια για αυτό, διότι αυτό είναι αδύνατον, αλλά για να διατρέξουμε το θέμα ακίνδυνα, αναφέροντας όσα προέρχονται από τις θείες Γραφές. Διότι είναι αληθινά μεγάλος ο φόβος που έχει καταγραφεί στα Ευαγγέλια, καθώς ο Χριστός είπε με σαφήνεια: «όποιος πει λόγο εναντίον του Αγίου Πνεύματος, δεν θα του συγχωρεθεί, ούτε σε αυτόν τον αιώνα, ούτε στον μέλλοντα». Και υπάρχει πολλές φορές δέος, μήπως τυχόν κάποιος, είτε από άγνοια είτε από νομιζόμενη ευλάβεια, πει κάτι που δεν πρέπει για αυτό, και υποστεί την καταδίκη. Ο κριτής ζώντων και νεκρών, ο Ιησούς Χριστός, αποφάνθηκε ότι δεν υπάρχει συγχώρεση. Εάν λοιπόν κάποιος σφάλει, ποια ελπίδα έχει;

Κατήχηση περί της δεύτερης ένδοξης παρουσίας του Χριστού, και της ατελεύτητης βασιλείας, και περί του αντιχρίστου. Και ανάγνωσμα από τον Δανιήλ: έβλεπα έως ότου τοποθετήθηκαν θρόνοι και τα εξής. Κατήχηση περί του Αγίου Πνεύματος του Παρακλήτου. Και ανάγνωσμα από την Α' προς Κορινθίους: περί δε των πνευματικών, αδελφοί, και τα εξής.

Όσα δε από αυτά ενυπάρχουν και επιτελούνται σε εκείνους που ζουν κατά Θεόν, και όταν κάποιος έχει το προνόμιο να μετέχει σε ένα ή περισσότερα από αυτά, είναι και ονομάζεται πνευματικός, καθώς δέχεται την ενέργεια και κινείται από το Πνεύμα, αυτά είναι τα πνευματικά χαρίσματα. Δείχνοντας αυτό ο Απόστολος, γράφοντας προς τους Κορινθίους, λέει: «Περί των πνευματικών δεν θέλω να έχετε άγνοια», αναφερόμενος προφανώς σε αυτά που ενυπάρχουν και τελούνται μέσα τους με τρόπο θαυμαστό, και σε εκείνους που εξαιτίας τους είναι χαριτωμένοι. Και όλα υπήρχαν και τελούνταν μέσα τους· γι' αυτό δεν είπε «περί τινών», αλλά απλώς «περί των πνευματικών», τα οποία και απαριθμεί προχωρώντας· διότι σε γενικές γραμμές τα πάντα συμπεριλαμβάνονται σε εκείνα που απαρίθμησε τότε. Δείχνοντας πάλι και ο ίδιος τούτο, ότι δηλαδή όλα αυτά ενεργούνταν μέσα τους, λέει ότι ευχαριστεί τον Θεό για αυτούς, διότι δεν υστερούν σε «κανένα χάρισμα».

Ομιλία ΚΘʹ. Όσον αφορά δε τα πνευματικά χαρίσματα, αδελφοί, δεν θέλω να έχετε άγνοια. Γνωρίζετε ότι, όταν ήσασταν εθνικοί, παρασυρόσασταν προς τα άφωνα είδωλα, όπως κι αν σας οδηγούσαν. αʹ. Ολόκληρο αυτό το χωρίο είναι εξαιρετικά ασαφές· την ασάφεια δε αυτή την προκαλεί η άγνοια των πραγμάτων και η έλλειψη εκείνων που συνέβαιναν μεν τότε, τώρα όμως δεν γίνονται πλέον.

Γι' αυτό και ξεκινώντας, θέτει πρώτα τη διαφορά μεταξύ μαντείας και προφητείας. Για τον λόγο αυτό έλαβαν και το χάρισμα της διάκρισης των πνευμάτων, ώστε να ξεχωρίζουν και να γνωρίζουν ποιος ομιλεί με καθαρό πνεύμα και ποιος με ακάθαρτο. Διότι, επειδή δεν ήταν δυνατόν να παρασχεθεί άμεσα η απόδειξη των λεγομένων (καθώς η προφητεία δεν παρέχει την απόδειξη της αλήθειας της κατά τον χρόνο που εκφωνείται, αλλά κατά τον χρόνο της εκπλήρωσής της)· και δεν ήταν εύκολο να διαγνωστεί αυτή, και να βρεθεί ποιος είναι αυτός που προφητεύει και ποιος αυτός που ψεύδεται (διότι ο διάβολος, όντας μιαρός, εισχωρούσε ανάμεσα σε εκείνους που προφήτευαν, εισάγοντας ψευδοπροφήτες για να προλέγουν δήθεν και αυτοί τα μέλλοντα)· έπειτα, επειδή τα όσα λέγονταν παρέμεναν έως τότε ανεξέλεγκτα, αφού δεν είχαν ακόμη πραγματοποιηθεί τα γεγονότα για τα οποία γινόταν η πρόρρηση, και εύκολα μπορούσε κανείς να παραπλανηθεί (αφού η τελική έκβαση ήταν αυτή που απέδεικνε ποιος ψεύδεται και ποιος λέει την αλήθεια)· για να μην εξαπατώνται, λοιπόν, οι ακροατές πριν καν έρθει το τέλος, τους δίνει ένα σημείο, το οποίο φανέρωνε τον καθένα τους ακόμη και πριν από την εκπλήρωση της προφητείας. Και αφού έλαβε από εκεί τη συνέχεια και την αρχή, προχωρά με αυτόν τον τρόπο στον λόγο περί των χαρισμάτων και διορθώνει τη φιλονικία που προέκυπτε εξαιτίας τους. Προς το παρόν, πάντως, ξεκινά τον λόγο περί των μάντεων λέγοντας τα εξής: «Περί δε των πνευματικών, αδελφοί, δεν θέλω να έχετε άγνοια»· αποκαλώντας τα σημεία πνευματικά, επειδή αυτά είναι έργα αποκλειστικά και μόνο του Πνεύματος, χωρίς η ανθρώπινη προσπάθεια να συνεισφέρει το παραμικρό στην τέλεση τέτοιων θαυμάτων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΒʹ. «Σχετικά δε με τα πνευματικά, αδελφοί, δεν θέλω να έχετε άγνοια.» Εξαιτίας των χαρισμάτων που δόθηκαν σε όσους πίστεψαν στον Χριστό, δημιουργούνταν σχίσματα στην Εκκλησία, και εκείνοι που ομιλούσαν γλώσσες καταφέρονταν εναντίον όσων είχαν το χάρισμα της προφητείας. Διότι, επειδή αυτό το χάρισμα δόθηκε πρώτο στους αποστόλους κατά την ημέρα της Πεντηκοστής, εξαιτίας αυτού υπερηφανεύονταν όσοι το κατείχαν.