Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 12:10

πη΄. Από εκείνους που έχουν αξιωθεί την άνωθεν χάρη του Αγίου Πνεύματος με διάφορα χαρίσματα, άλλοι μεν είναι ακόμη νήπιοι και ατελείς στα θεία χαρίσματα, άλλοι δε είναι άνδρες και τέλειοι στο πλήρωμά τους. Και οι μεν, επεκτεινόμενοι προς την εφαρμογή των θείων εντολών, αυξάνονται σε αυτά και, καθώς γεμίζουν με τις μεγαλύτερες δωρεές του Πνεύματος, καταργούν τα προηγούμενα χαρίσματα της νηπιότητας. Οι δε, έχοντας φτάσει στο απόγειο της αγάπης και της γνώσης του Θεού, παύουν πλέον να κατέχουν τα εκ μέρους χαρίσματα, είτε είναι προφητείες, όπως αναφέρει ο λόγος της Γραφής, είτε διακρίσεις πνευμάτων, είτε αντιλήψεις, είτε κυβερνήσεις, και τα λοιπά. Διότι αυτός που έχει εισέλθει στα ανάκτορα της αγάπης, δεν γνωρίζει πλέον εν μέρει τον Θεό της αγάπης, αλλά, συνομιλώντας μαζί Του πρόσωπο με πρόσωπο, Τον επιγινώσκει, ακριβώς όπως και ο ίδιος επιγνώσθηκε από Αυτόν.

Γι' αυτόν τον λόγο ο Μέγας Βασίλειος περιγράφει με αυτόν τον τρόπο τι είναι ο Πνευματικός: «Εκείνος που δεν ζει πλέον κατά σάρκα, αλλά καθοδηγείται από το Πνεύμα του Θεού, και αποκαλείται υιός Θεού, και έχει γίνει σύμμορφος με την εικόνα του Υιού του Θεού, ονομάζεται Πνευματικός». Το ίδιο λέει και ο θείος Γρηγόριος ο Σιναΐτης: Δεν είναι γνώρισμα όλων να καθοδηγούν και άλλους, αλλά μόνον εκείνων στους οποίους δόθηκε η θεία διάκριση, σύμφωνα με τον Απόστολο: «Διάκριση πνευμάτων, η οποία χωρίζει το χειρότερο από το καλύτερο με τη μάχαιρα του λόγου».

Εάν όμως πρέπει να εμβαθύνουμε περισσότερο, επειδή ομοίως έχει ονομαστεί χέρι του Πατρός και ο Υιός και το Πνεύμα, αλλά βεβαίως και το καθένα έχει ομολογηθεί ως Θεός, και εφόσον το ένα χέρι έχει περισσότερους δακτύλους, θα πρέπει να ονομάσουμε τις διάφορες πνευματικές, δηλαδή τις θείες, ενέργειες δακτύλους του Θεού· από κοινού μεν, σύμφωνα με τον λόγο της ομοφυΐας, και του Πατρός και του Υιού και του Πνεύματος, ιδιαιτέρως δε του Πνεύματος, καθότι μέσω αυτού και εν αυτώ διαιρούνται και διανέμονται τα αντίστοιχα χαρίσματα. Και σε άλλον μεν, για να μιλήσουμε αποστολικά, δίδεται μέσω του Πνεύματος λόγος σοφίας, σε άλλον δε λόγος γνώσεως σύμφωνα με το ίδιο Πνεύμα, σε άλλον χαρίσματα ιαμάτων εν τω ενί Πνεύματι, σε άλλον προφητείες, σε άλλον διακρίσεις πνευμάτων, σε άλλον είδη γλωσσών, σε άλλον ερμηνεία γλωσσών· όλα δε αυτά, λέγει, τα ενεργεί το ένα και το αυτό Πνεύμα, διανέμοντάς τα ξεχωριστά στον καθένα όπως βούλεται. Έτσι, λοιπόν, και η ενέργεια των σημείων και των ιαμάτων, εφόσον είναι μία από αυτές που απαριθμήθηκαν, πρέπει να εννοήσουμε ότι ονομάζεται δάκτυλος του Θεού του Πνεύματος, το οποίο προφητικώς έχει ονομαστεί και χέρι, καθώς εμπεριέχει όλες αυτές.

Πώς λοιπόν μπορούμε να γίνουμε μαθητές του Χριστού; Ας ακούσουμε τον ίδιο να λέει: «Όποιος θέλει να έρθει οπίσω μου, ας απαρνηθεί τον εαυτό του και ας σηκώσει τον σταυρό του και ας με ακολουθεί». Ακολουθία, λέει, εννοεί τη μίμηση μέσω των έργων, ώστε όπως ακριβώς εκείνος πορεύτηκε, παρόμοια με εκείνον να πορευτούμε και εμείς, τους πειρασμούς και τις λοιδορίες με χαρά να υπομείνουμε και να γίνουμε μέτοχοι του Αγίου Πνεύματος, χωρίς το οποίο ούτε η νηστεία, ούτε η χαμευνία, ούτε η ακτημοσύνη, ούτε η αγρυπνία, ούτε η ορθοστασία, ούτε η ησυχία, ούτε ο σωματικός κόπος, ούτε κανένα άλλο από όσα μπορείς να πεις, θα μπορούσε να μας προσφέρει λόγο σοφίας ή λόγο γνώσης ή διάκρισης. Διότι όλα αυτά είναι οδός που οδηγεί προς το φως, δεν είναι το φως. Εάν λοιπόν, αφού πορευτώ μέσα σε αυτά για χίλια χρόνια, δεν κατακτήσω το φως, το οποίο είναι το Άγιο Πνεύμα «το οποίο εκπορεύεται παρά του Πατρός» και μέσω του Υιού φωτίζει κάθε άνθρωπο που έρχεται, αλλά βρεθώ να είμαι στο σκοτάδι κατά την έξοδό μου από τον βίο, ποιο θα είναι το όφελος για μένα; Οπωσδήποτε θα πεις, κανένα, διότι λέει ο απόστολος: «στον έναν δίδεται λόγος σοφίας, στον άλλο λόγος γνώσης, σε άλλον χαρίσματα ιαμάτων, αντιλήψεις, κυβερνήσεις» και αφού απαρίθμησε τα εξής είπε: «όλα αυτά ένα και το αυτό Πνεύμα». Βλέπεις πώς χωρίς το Πνεύμα κανείς δεν μπορεί ούτε να μαθαίνει ούτε να διδάσκει άλλους;