Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 12:19

ΙΑ΄. Διότι όλοι μας είμαστε ένα σώμα εν Χριστώ· και ο καθένας ξεχωριστά είμαστε μέλη του Χριστού, αλλά και μέλη ο ένας του άλλου. Διότι το ένα μέρος εξουσιάζει και προΐσταται, ενώ το άλλο καθοδηγείται και κατευθύνεται, και δεν ενεργούν και τα δύο το ίδιο πράγμα, εφόσον δεν είναι το ίδιο το να εξουσιάζει κανείς και το να εξουσιάζεται· και τα δύο γίνονται ένα στον έναν Χριστό, συναρμολογούμενα και συνενωνόμενα από το ίδιο Πνεύμα. Αλλά και μεταξύ εκείνων που εξουσιάζονται, υπάρχει πάλι μεγάλη διαφορά, καθώς διαφέρουν στη μόρφωση, στην άσκηση και στην ηλικία· και μεταξύ εκείνων που καθοδηγούν, πόσο μεγάλη είναι η διαφορά· και τα πνεύματα των προφητών υποτάσσονται στους προφήτες, όπως λέει ο Παύλος, μην αμφιβάλλεις γι' αυτό. Και άλλους μεν, λέει, έθεσε ο Θεός στην Εκκλησία, πρώτον αποστόλους, δεύτερον προφήτες, τρίτον ποιμένες και διδασκάλους· πρώτον για την αλήθεια, δεύτερον για τη σκιά, τρίτον για το μέτρο της ωφέλειας και της ελλάμψεως. Και το μεν Πνεύμα είναι ένα, τα χαρίσματα όμως δεν είναι ίσα, διότι ούτε και τα δοχεία του Πνεύματος είναι ίσα. Διότι σε άλλον μεν δίνεται δια του Πνεύματος λόγος σοφίας και θεωρίας, σε άλλον λόγος γνώσεως ή αποκαλύψεως, σε άλλον πίστη βεβαία και αδίστακτη, σε άλλον δε ενέργειες δυνάμεων και ανωτέρων θαυμάτων, σε άλλον χαρίσματα ιαμάτων, αντιλήψεις, δηλαδή προστασίες, κυβερνήσεις, δηλαδή παιδαγωγίες της σάρκας, είδη γλωσσών, ερμηνείες γλωσσών, τα μείζονα χαρίσματα και τα δευτερεύοντα, σύμφωνα με την αναλογία της πίστεως.

Διότι, όπως ακριβώς ο νόμος της φύσης, έτσι και πολύ περισσότερο η δύναμη της χάριτος φυλάσσει και διατηρεί τα πάντα. Και πρόσεξε πώς διαφύλαξε το απέριττο, καθώς δεν αναπτύσσει τον λόγο του γύρω από όλα τα μέλη, αλλά μόνο γύρω από δύο, και μάλιστα από τα ακραία. Διότι τοποθέτησε το πολυτιμότερο από όλα, το μάτι, και το πιο ευτελές από όλα, τα πόδια. Και δεν παρουσιάζει το πόδι να συνομιλεί με το μάτι, αλλά με το χέρι που βρίσκεται σε ελαφρώς ανώτερη θέση, ενώ την ακοή τη συγκρίνει με τα μάτια. Επειδή, δηλαδή, συνηθίζουμε να μη φθονούμε αυτούς που υπερέχουν συντριπτικά, αλλά αυτούς που βρίσκονται λίγο πιο ψηλά, γι' αυτό και ο ίδιος κάνει τη σύγκριση με αυτόν τον τρόπο. «Αν όλο το σώμα ήταν μάτι, πού θα ήταν η ακοή; Αν ήταν όλο ακοή, πού θα ήταν η όσφρηση;» Διότι, εφόσον ασχολήθηκε με τη διαφορά των μελών, και αναφέροντας πόδια, χέρια, μάτια και αυτιά, τους οδήγησε να σκεφτούν τη μειονεξία και την υπεροχή, δες πώς τους παρηγορεί πάλι, αποδεικνύοντας ότι αυτό ακριβώς ήταν το συμφέρον, και ότι το γεγονός πως είναι πολλά και διαφορετικά, αυτό προπάντων τα καθιστά σώμα. Αν όμως όλοι ήταν ένα, δεν θα αποτελούσαν σώμα· γι' αυτό λέει: «Αν τα πάντα ήταν ένα μέλος, πού θα ήταν το σώμα;» Αλλά αυτό, βέβαια, το λέει αργότερα· εδώ όμως αποδεικνύει και κάτι περισσότερο, ότι όχι μόνο δεν είναι δυνατόν να υπάρξει σώμα, αλλά ούτε καν να υπάρξουν τα υπόλοιπα μέλη. Διότι λέει: «Αν ήταν όλο ακοή, πού θα ήταν η όσφρηση;».

Διότι δεν θα μπορούσες να πεις ότι τούτο το όρισε ο Ίδιος, ενώ εκείνο όχι· αντίθετα, το καθένα είναι τοποθετημένο κατ' αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με το θέλημά Του. Ώστε είναι συμφέρον και για το πόδι να έχει ταχθεί έτσι, και όχι μόνο για το κεφάλι. Και αν ανταλλάξει την τάξη του και, αφήνοντας την οικεία του θέση, μεταβεί σε άλλη, έστω κι αν φαίνεται ότι έχει ανέλθει σε ανώτερη, τα κατέστρεψε και τα διέφθειρε όλα· διότι και από τη δική του θέση εκπίπτει, και την άλλη δεν την επιτυγχάνει. Εάν δε τα πάντα ήταν ένα μέλος, πού θα ήταν το σώμα; Τώρα όμως υπάρχουν πολλά μέλη, αλλά ένα σώμα. Διότι, αφού τους αποστόμωσε επαρκώς προβάλλοντας τη διάταξη του Θεού, παραθέτει πάλι λογικά επιχειρήματα· και ούτε κάνει διαρκώς το ένα ούτε το άλλο, αλλά τα εναλλάσσει προσδίδοντας ποικιλία στον λόγο του. Επειδή εκείνος που μόνο αποστομώνει, προκαλεί ταραχή στον ακροατή, ενώ εκείνος που τον συνηθίζει να απαιτεί αιτίες για τα πάντα, τον βλάπτει ως προς τον λόγο της πίστεως. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο ο Παύλος κάνει διαρκώς και το ένα και το άλλο, ώστε και να πιστεύουν και να μην θορυβούνται· και μετά την αποστόμωση, παρέχει και πάλι λογικό επιχείρημα. Και πρόσεξε τη διαλεκτική του ορμή και τον πλούτο της νίκης του. Διότι, από τα στοιχεία εξαιτίας των οποίων νόμιζαν ότι δεν είναι ισότιμοι, δηλαδή από το γεγονός ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ τους, από αυτά ακριβώς αποδεικνύει ότι γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο είναι ισότιμοι. Πώς; Εγώ θα σας το εξηγήσω. Εάν ήταν τα πάντα, λέει, ένα μέλος, πού θα ήταν το σώμα; Αυτό δε που εννοεί, είναι το εξής: Εάν δεν υπήρχε μεγάλη διαφορά ανάμεσά σας, δεν θα ήσασταν σώμα· εφόσον δε δεν θα ήσασταν σώμα, δεν θα ήσασταν ένα· και εφόσον δεν θα ήσασταν ένα, δεν θα ήσασταν ισότιμοι.

Θέλοντας να κάνει τον λόγο του μη φορτικό και ευπρόσδεκτο, παρουσιάζει τα μέλη να μιλούν: το πόδι να μιλάει στο χέρι, και το αυτί στο μάτι, δηλαδή τα μέλη που βρίσκονται κοντά το ένα στο άλλο, και όχι το πόδι στο μάτι. Επειδή συνηθίζουμε να μη φθονούμε τόσο πολύ εκείνους που υπερέχουν, αλλά εκείνους που βρίσκονται λίγο πιο πάνω από εμάς. Διότι δεν επιτρέπει να θεωρηθεί ότι η μειονεξία του ενός και η υπεροχή του άλλου προέρχεται από το σώμα· διότι και το πόδι κατέχει μεν την κατώτερη τάξη, αλλά αυτό αποτελεί διαφορά θέσης· αλλά (εξαρτάται) από το αν ενώνονται ή αν απέχουν. «Εάν όλο το σώμα ήταν μάτι, πού θα ήταν η ακοή; Εάν ήταν όλο ακοή, πού θα ήταν η όσφρηση;» Επειδή, θίγοντας τη διαφορά των μελών, τους οδήγησε στην έννοια της μειονεξίας και της υπεροχής, πρόσεξε πώς τους παρηγορεί, αποδεικνύοντας πόσο συμφέρον ήταν αυτό. Διότι το να είναι πολλά και διαφορετικά, αυτό ακριβώς είναι που δημιουργεί το ένα σώμα. «Τώρα όμως ο Θεός τοποθέτησε τα μέλη, το καθένα από αυτά, στο σώμα όπως ακριβώς θέλησε. Αν όμως όλα ήταν ένα μέλος, πού θα ήταν το σώμα; Ενώ τώρα τα μέλη μεν είναι πολλά, το σώμα όμως ένα». Πάλι ανάγει τον λόγο στο θέλημα του Θεού, ώστε να μην αντιλέγουμε σε Εκείνον που έδωσε αυτή την τάξη, ούτε να λέμε: «Γιατί έτσι, και γιατί όχι αλλιώς;»

Πώς λοιπόν μπορούμε να γίνουμε μαθητές του Χριστού; Ας ακούσουμε τον ίδιο να λέει: «Όποιος θέλει να έρθει οπίσω μου, ας απαρνηθεί τον εαυτό του και ας σηκώσει τον σταυρό του και ας με ακολουθεί». Ακολουθία, λέει, εννοεί τη μίμηση μέσω των έργων, ώστε όπως ακριβώς εκείνος πορεύτηκε, παρόμοια με εκείνον να πορευτούμε και εμείς, τους πειρασμούς και τις λοιδορίες με χαρά να υπομείνουμε και να γίνουμε μέτοχοι του Αγίου Πνεύματος, χωρίς το οποίο ούτε η νηστεία, ούτε η χαμευνία, ούτε η ακτημοσύνη, ούτε η αγρυπνία, ούτε η ορθοστασία, ούτε η ησυχία, ούτε ο σωματικός κόπος, ούτε κανένα άλλο από όσα μπορείς να πεις, θα μπορούσε να μας προσφέρει λόγο σοφίας ή λόγο γνώσης ή διάκρισης. Διότι όλα αυτά είναι οδός που οδηγεί προς το φως, δεν είναι το φως. Εάν λοιπόν, αφού πορευτώ μέσα σε αυτά για χίλια χρόνια, δεν κατακτήσω το φως, το οποίο είναι το Άγιο Πνεύμα «το οποίο εκπορεύεται παρά του Πατρός» και μέσω του Υιού φωτίζει κάθε άνθρωπο που έρχεται, αλλά βρεθώ να είμαι στο σκοτάδι κατά την έξοδό μου από τον βίο, ποιο θα είναι το όφελος για μένα; Οπωσδήποτε θα πεις, κανένα, διότι λέει ο απόστολος: «στον έναν δίδεται λόγος σοφίας, στον άλλο λόγος γνώσης, σε άλλον χαρίσματα ιαμάτων, αντιλήψεις, κυβερνήσεις» και αφού απαρίθμησε τα εξής είπε: «όλα αυτά ένα και το αυτό Πνεύμα». Βλέπεις πώς χωρίς το Πνεύμα κανείς δεν μπορεί ούτε να μαθαίνει ούτε να διδάσκει άλλους;

Και αυτό ο ίδιος το δηλώνει λίγο παρακάτω σε αυτή την επιστολή του, λέγοντας: «Τώρα όμως ο Θεός τοποθέτησε τα μέλη, το καθένα από αυτά, στο σώμα, όπως ακριβώς θέλησε· υπάρχουν λοιπόν πολλά μέλη, αλλά ένα σώμα.» Και για να αποδείξει τις διαφορές των μελών και ποια είναι αυτά και ποιοι είναι, είπε: «Εσείς δε είστε σώμα Χριστού και μέλη Του ο καθένας κατά το μέρος του· και αυτούς μεν έθεσε ο Θεός στην εκκλησία: πρώτον αποστόλους, δεύτερον προφήτες, τρίτον διδασκάλους, έπειτα δυνάμεις, ύστερα χαρίσματα ιάσεων, αντιλήψεις, κυβερνήσεις, διάφορα γένη γλωσσών.» Είδες τις διαφορές των μελών του Χριστού;