Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 12:29

Τι λοιπόν, ω βέλτιστε; Εάν έτσι έχουν τα πράγματα, γιατί, σαν να καταλογίζετε κάποια πενία στον δικό μας λόγο και εγκαταλείποντας όλες τις άλλες οδούς, κατευθύνεστε και ωθείστε προς αυτήν τη μία, την οδό του λόγου και της θεωρίας, όπως εσείς νομίζετε, ή, όπως λέω εγώ, της φλυαρίας και της τερατολογίας; Ας σας επιπλήξει ο Παύλος, ο οποίος το ονειδίζει αυτό πικρά μετά την απαρίθμηση των χαρισμάτων, όπου λέει: «Μήπως είναι όλοι απόστολοι; Μήπως είναι όλοι προφήτες;» και τα εξής.

Ο ένας ας άρχει και ας προΐσταται· ο άλλος ας δικαιώνεται μέσω της διακονίας· και εκείνος που διδάσκει, ας το πράττει με ευταξία. Διότι ας μιλούν δύο ή τρεις προφήτες, και μάλιστα με τη σειρά, και ένας ας διερμηνεύει. Εάν σε κάποιον άλλον δοθεί σαφέστερη αποκάλυψη, ο πρώτος ας υποχωρεί. Και εκείνος που μαθαίνει, ας επιδεικνύει ευπείθεια· και εκείνος που χορηγεί, ιλαρότητα· και εκείνος που διακονεί, προθυμία. Ας μην είμαστε όλοι γλώσσα, που είναι και το πιο εύκολο· ας μην είμαστε όλοι απόστολοι, ας μην είμαστε όλοι προφήτες, ας μη διερμηνεύουμε όλοι. Είναι άραγε σπουδαίο το να ομιλεί κανείς για τον Θεό; Είναι όμως σπουδαιότερο το να καθαίρει τον εαυτό του για τον Θεό· επειδή σε δόλια ψυχή η σοφία δεν πρόκειται να εισέλθει. Και λάβαμε την εντολή να σπέρνουμε εν δικαιοσύνη και να τρυγούμε καρπό ζωής, ώστε και εμείς να φωτιστούμε από το φως της γνώσεως. Και ο Παύλος, μέσω της αγάπης μας προς τον Κύριο, επιθυμεί να αναγνωριζόμαστε από τον Κύριο, και μέσω αυτής της αναγνώρισης να διδασκόμαστε, θεωρώντας αυτήν την οδό προς τη γνώση ανώτερη από την αλαζονεία που προκαλεί υπεροψία.

Διότι, όπως λέει, δεν είναι όλοι απόστολοι, ούτε όλοι προφήτες. Αυτό όμως σήμερα δεν τηρείται στις περισσότερες εκκλησίες. Διότι πολλοί, ενώ έχουν ακόμη ανάγκη καθάρσεως από τον βίο που έχουν ζήσει, όντας άπλυτοι και κατασπιλωμένοι από την περιβολή της κοσμικής ζωής, προβάλλοντας την άλογη αίσθησή τους, αποτολμούν τη θεία άνοδο, με αποτέλεσμα να καταλιθοβολούνται από τους ίδιους τους λογισμούς τους. Διότι οι αιρετικές αντιλήψεις είναι κυριολεκτικά λίθοι, οι οποίοι καταφονεύουν τον ίδιο τον εφευρέτη των πονηρών δογμάτων.

Ακόμη, σύμφωνα με αυτούς που νομίζουν ότι καθένας από τους μετέχοντες μετέχει σε όλα τα του Θεού, επειδή Εκείνος είναι αμερής, κανείς από όσους έχουν γίνει μέτοχοι του Αγίου Πνεύματος δεν θα λάβει ένα ή δύο χαρίσματα του Πνεύματος, αλλά δεν θα στερείται κανένα, έχοντάς τα όλα, εφόσον μετέχει σε ολόκληρο το Πνεύμα. Πώς λοιπόν λέει ο Παύλος: «στον έναν μεν δίνεται λόγος σοφίας, σε άλλον δε λόγος γνώσεως σύμφωνα με το ίδιο Πνεύμα, σε άλλον δε χαρίσματα ιαμάτων, σε άλλον δε ενεργήματα δυνάμεων»; Και πάλι: «Μήπως είναι όλοι απόστολοι; Μήπως είναι όλοι προφήτες; Μήπως όλοι μιλούν γλώσσες; Μήπως όλοι διερμηνεύουν;»

Ποιος θα αναγγείλει τα μεγαλουργήματα του Κυρίου; Ποιος θα κάνει ακουστές όλες τις αινέσεις Του; Όσα ενεργεί ο Θεός μέσα μας και τα οποία υπερβαίνουν τη θνητή μας φύση, αυτά είναι τα έργα δυνάμεως του Κυρίου, τα οποία ο Παύλος ονομάζει ενεργήματα δυνάμεων, λέγοντας: «Διότι σε άλλον μεν δίνεται δια του Πνεύματος λόγος σοφίας, σε άλλον λόγος γνώσεως σύμφωνα με το ίδιο Πνεύμα, σε άλλον πίστη με το ίδιο Πνεύμα, και σε άλλον ενεργήματα δυνάμεων». Και πάλι αλλού: «Μήπως είναι όλοι προφήτες; Μήπως έχουν όλοι θαυματουργικές δυνάμεις; Μήπως έχουν όλοι χαρίσματα ιαμάτων;». Διαχωρίζει, μάλιστα, τις δυνάμεις από τα ιάματα. Διότι τις μεν δυνάμεις τις επιτελούσε ο Ιησούς όταν, για παράδειγμα, περπατούσε πάνω στη θάλασσα, επιτιμούσε τους ανέμους και την τρικυμία, και μεταμορφωνόταν στο όρος· τα δε ιάματα, όταν καθάριζε τους λεπρούς και θεράπευε κάθε ασθένεια.

Επειδή, λοιπόν, όλοι επιδίωκαν με ορμή τα μεγαλύτερα από τα χαρίσματα και κανείς δεν καταδεχόταν το μικρότερο, λέει: «Μήπως είναι όλοι απόστολοι; Μήπως είναι όλοι προφήτες;» Και το ότι αμφέβαλλαν ακόμη και για την ανάσταση, φαίνεται όταν λέει: «Αλλά θα πει κάποιος, πώς ανασταίνονται οι νεκροί; Και με ποιο σώμα έρχονται;» Ωστόσο, μολονότι είχε τόσα πολλά να τους προσάψει, δεν τους μίλησε για τίποτε άλλο πριν από το ζήτημα της διχόνοιας και της φιλονικίας· αλλά αμέσως, αρχίζοντας την επιστολή, λέει τα εξής: «Σας παρακαλώ, αδελφοί, στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, να λέτε όλοι το ίδιο, και να μην υπάρχουν ανάμεσά σας σχίσματα». Διότι γνώριζε, γνώριζε σαφώς, ότι αυτό ήταν το πρωτίστως κατεπείγον.

«Έπειτα δυνάμεις, έπειτα χαρίσματα ιαμάτων.» Εκείνος που είχε τη δύναμη, μπορούσε και να τιμωρεί και να θεραπεύει. Εκείνος όμως που είχε το χάρισμα των ιαμάτων, μόνο θεράπευε. Τοποθετεί δε τον λόγο της διδασκαλίας πριν από το χάρισμα των ιαμάτων. Διότι είναι σπουδαιότερο το να κηρύξει κανείς τον λόγο και την ευσέβεια στις ψυχές αυτών που ακούν, από το να επιτελεί θαυματουργικές δυνάμεις. «Αντιλήψεις.» Το να βοηθά κανείς τους ασθενείς. «Κυβερνήσεις.» Το να διοικεί πνευματικά. Αποκαλεί δε πνευματικά και τα δικά μας κατορθώματα, δείχνοντας ότι παντού έχουμε ανάγκη τη βοήθεια του Θεού. «Γένη γλωσσών.» Το τοποθετεί τελευταίο, για το οποίο μάλιστα εκείνοι πολύ υπερηφανεύονταν, διδάσκοντάς τους να μην υπερηφανεύονται. «Μήπως είναι όλοι απόστολοι; Μήπως όλοι προφήτες; Μήπως όλοι διδάσκαλοι; Μήπως όλοι έχουν δυνάμεις; Μήπως έχουν όλοι χαρίσματα ιαμάτων; Μήπως λαλούν όλοι γλώσσες; Μήπως όλοι διερμηνεύουν;» Επειδή ήταν φυσικό, ακούγοντας αυτά, να πουν: Και γιατί δεν γίναμε όλοι απόστολοι; Γι' αυτό το λέει, χρησιμοποιώντας πιο επιπληκτικό λόγο· και τούτο πάλι το τεκμηριώνει από το παράδειγμα του σώματος. «Να επιζητείτε με ζήλο τα ανώτερα χαρίσματα, και σας δείχνω μία οδό ακόμη πιο ασύγκριτα ανώτερη.» ΚΕΦΑΛ. ΙΓ΄.

Όλα τα πράγματα, όπως νομίζω, έχουν μια τάξη, και ανάμεσά τους κατεξοχήν τα ζητήματα της Εκκλησίας. Γι' αυτό ο απόστολος άλλοτε μεν λέει, «μήπως είναι όλοι απόστολοι; μήπως όλοι δάσκαλοι;», άλλοτε δε, «ο καθένας σας, αδελφοί, στην τάξη στην οποία κλήθηκε, σε αυτήν ας παραμένει». Αυτό ακριβώς ερμηνεύοντας ο Γρηγόριος ο Θεολόγος προσθέτει: «Ας μην είναι, λοιπόν, κάποιος κεφάλι, ενώ μετά βίας τυγχάνει να είναι πόδι ή χέρι ή κάποιο άλλο από τα πιο ευτελή μέλη του σώματος». Εφόσον, λοιπόν, εμείς ανήκουμε στους ποιμαινομένους και όχι στους ποιμένες, στους αρχομένους και όχι στους άρχοντες, σε αυτούς που δέχονται τους νόμους και όχι σε αυτούς που νομοθετούν, θα ήταν δίκαιο να μην ανακινούμε τα πιο υψηλά σημεία των δογμάτων. Όμως, για να μη φανεί ότι σιωπούμε από αμάθεια, απέναντι στις προτάσεις που διατυπώθηκαν εναντίον μας, τις οποίες θα εκθέσει ο λόγος στη συνέχεια, λέμε εκείνα που είναι γνωστά σε όλους, ή στους σοφούς, ή στους περισσότερους, και τα οποία είναι σύντομα, αληθινά και σαφή.

Διότι μέσα στη μία Εκκλησία ο Θεός δημιούργησε διάφορα μέλη, σύμφωνα με τον λόγο του Αποστόλου, τον οποίο ερμηνεύοντας ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, παρουσιάζει με σαφήνεια την τάξη που υπάρχει σε αυτά, λέγοντας: «Αυτή την τάξη ας σεβόμαστε, αδελφοί, αυτήν ας φυλάττουμε. Ο ένας ας είναι ακοή, ο άλλος γλώσσα, ο άλλος χέρι, ο άλλος κάτι άλλο. Ο ένας ας διδάσκει, ο άλλος ας μαθαίνει. Και μετά από λίγα: Και εκείνος που μαθαίνει ας το κάνει με ευπείθεια, και εκείνος που χορηγεί με ιλαρότητα, και εκείνος που υπηρετεί με προθυμία. Ας μην είμαστε όλοι γλώσσα, το οποίο είναι το πιο εύκολο· ας μην είμαστε όλοι Απόστολοι· ας μην είμαστε όλοι Προφήτες· ας μην είμαστε όλοι διερμηνευτές. Και μετά από μερικά: Γιατί κάνεις τον εαυτό σου ποιμένα, ενώ είσαι πρόβατο; Γιατί γίνεσαι κεφάλι, ενώ τυγχάνεις πόδι; Γιατί επιχειρείς να στρατηγείς, ενώ είσαι ταγμένος μεταξύ των στρατιωτών; Και αλλού η Σοφία παραγγέλλει: Μην είσαι βιαστικός στα λόγια, μην ανταγωνίζεσαι, όντας φτωχός, τον πλούσιο, ούτε να επιζητείς να είσαι σοφότερος από τους σοφούς. Εάν δε κάποιος συλληφθεί να παραβιάζει τον παρόντα Κανόνα, ας αφορίζεται για σαράντα ημέρες».