Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 14:1

Και τι πάλι σημαίνει όταν ο ίδιος προτρέπει τους ίδιους λέγοντας: «να επιθυμείτε με ζήλο τα πνευματικά, και μάλιστα το να προφητεύετε»; Λέγοντας πάλι για όλα —διότι δεν αναφέρεται σε ορισμένα μόνο από τα πνευματικά— μήπως προτρέπει να επιθυμούν με ζήλο και να σπεύδουν προς εκείνα που εκ φύσεως υπάρχουν και συμβαίνουν σε όλους, και να επιθυμούν με ζήλο ακόμη και εκείνο που αποτελεί ιδίωμα των δαιμόνων, δηλαδή το αόρατο, το ασώματο και το ατελεύτητο;

Αν δε και εκείνοι και όλοι οι προσκυνητές του Πνεύματος είναι εραστές όλων των χαρισμάτων του Πνεύματος, και προς αυτό μας προτρέπει και ο απόστολος λέγοντας: «να επιζητείτε», λέει, «τα πνευματικά», ενώ σύμφωνα με τον Ακίνδυνο όλα τα κτίσματα του Πνεύματος είναι πνευματικά χαρίσματα, και στα κτίσματα του θείου Πνεύματος συγκαταλέγονται και τα πονηρά πνεύματα, τότε ο Ακίνδυνος καταδεικνύει τους προσκυνητές του θείου Πνεύματος ως ζηλωτές και εραστές των πονηρών πνευμάτων και παρουσιάζει τον Παύλο να τους προτρέπει σε αυτό.

Επομένως, αυτά μεν παύουν όταν φανερωθούν εκείνα· η αγάπη όμως τότε κυρίως εξυψώνεται και γίνεται σφοδρότερη. Ιδού και πάλι άλλο ένα εγκώμιο της αγάπης· διότι δεν αρκείται στα προηγούμενα, αλλά επιδιώκει επίμονα να βρει πάλι κι άλλο. Πρόσεξε δε: Είπε ότι αυτή είναι μέγα χάρισμα και καθ' υπερβολήν ανώτερη οδός από τα άλλα· είπε ότι χωρίς αυτήν τα χαρίσματα δεν ωφελούν σε τίποτε το σπουδαίο, σκιαγράφησε την εικόνα της μέσα από πολλά· θέλει πάλι και με άλλον τρόπο να την εξυψώσει, και να δείξει ότι είναι μεγάλη επειδή παραμένει· γι' αυτό και έλεγε: «Τώρα δε μένει η πίστη, η ελπίδα, η αγάπη, αυτά τα τρία· μεγαλύτερη δε από αυτά είναι η αγάπη». Πώς λοιπόν είναι μεγαλύτερη η αγάπη; Επειδή εκείνα παρέρχονται. Εάν λοιπόν είναι τόσο μεγάλη η ισχύς της αγάπης, εύλογα προσθέτει λέγοντας: «Να επιδιώκετε την αγάπη». Διότι πράγματι χρειάζεται επιδίωξη και κάποιος ορμητικός δρόμος προς αυτήν· τόσο πολύ έχει πετάξει μακριά μας, και είναι τόσα πολλά εκείνα που υποσκελίζουν τον δρόμο προς αυτήν. Γι' αυτό και μας χρειάζεται πολλή ορμή, ώστε να την προφτάσουμε.

Αυτό επισημαίνοντας ο Παύλος, δεν είπε «Ακολουθείτε την αγάπη», αλλά «Επιδιώκετέ την», διεγείροντάς μας και ανάβοντας τον ζήλο μας για την απόκτησή της. Διότι και ο Θεός, εξ αρχής, μηχανεύθηκε μύριους τρόπους για να μας την εμφυτεύσει· γι' αυτό άλλωστε έδωσε σε όλους μία κεφαλή, τον Αδάμ. Γιατί, αλήθεια, δεν πλαθόμαστε όλοι από το χώμα; Γιατί δεν γεννιόμαστε τέλειοι, όπως εκείνος; Για να μας συνδέσουν μεταξύ μας και οι γεννήσεις και η ανατροφή των παιδιών, καθώς και το ότι γεννιόμαστε ο ένας από τον άλλον. Γι' αυτόν τον λόγο ούτε τη γυναίκα την έπλασε από το χώμα. Επειδή δηλαδή δεν αρκούσε το να είμαστε της ίδιας ουσίας για να πειστούμε να έχουμε ομόνοια, εάν δεν είχαμε και τον ίδιο πρόγονο, ο Θεός οικονόμησε και αυτό. Διότι αν τώρα, που απλώς χωριζόμαστε τοπικά, θεωρούμε ότι είμαστε ξένοι αναμεταξύ μας, εάν το γένος μας είχε δύο αρχές, αυτό θα συνέβαινε σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, σαν από μία κεφαλή, έδεσε ολόκληρο το σώμα του ανθρωπίνου γένους. Και επειδή από την αρχή φαίνονταν να είναι δύο, δες πώς τους συγκολλά και πάλι και τους ενώνει σε ένα μέσω του γάμου: «Γι' αυτό», λέει, «θα εγκαταλείψει ο άνθρωπος τον πατέρα του και τη μητέρα του, και θα προσκολληθεί στη γυναίκα του, και θα γίνουν οι δύο μία σάρκα». Και δεν είπε «Η γυναίκα», αλλά «Ο άνθρωπος», επειδή και σε αυτόν είναι μεγαλύτερη η επιθυμία.

ΟΜΙΛΙΑ ΛΕ΄. Να επιδιώκετε την αγάπη· να επιθυμείτε δε με ζήλο τα πνευματικά χαρίσματα, περισσότερο δε το να προφητεύετε. α΄. Διότι, επειδή τους εξέθεσε με ακρίβεια ολόκληρη την αρετή της αγάπης, τους προτρέπει στη συνέχεια να προσκολληθούν σε αυτήν με προθυμία· γι' αυτό και έλεγε: «Να επιδιώκετε».

Διότι αυτός που επιδιώκει κάτι, βλέπει μόνο εκείνο που επιδιώκει, και προς αυτό είναι προσηλωμένος, και δεν σταματά μέχρι να το αποκτήσει. Αυτός που καταδιώκει, όταν δεν μπορεί από μόνος του να πιάσει αυτόν που του ξεφεύγει, τον συλλαμβάνει μέσω εκείνων που βρίσκονται πιο μπροστά, παρακαλώντας με πολλή σπουδή όσους βρίσκονται κοντά να τον κρατήσουν και να του τον φυλάξουν πιασμένο, μέχρι να φτάσει ο ίδιος. Αυτό ακριβώς ας κάνουμε και εμείς· και όταν εμείς οι ίδιοι δεν φτάνουμε την αγάπη, ας προτρέπουμε εκείνους που βρίσκονται κοντά της να την κρατήσουν, μέχρις ότου φτάσουμε σε αυτήν. Έπειτα, όταν την πιάσουμε, ας μην την αφήσουμε πλέον, για να μη μας ξεφύγει πάλι. Διότι συνεχώς απομακρύνεται από εμάς, επειδή δεν τη χρησιμοποιούμε όπως πρέπει, αλλά προτιμούμε όλα τα άλλα αντί γι' αυτήν. Γι' αυτόν τον λόγο πρέπει να κάνουμε τα πάντα, ώστε να την κρατήσουμε με σταθερότητα. Διότι, εάν γίνει αυτό, δεν θα χρειαστούμε πλέον πολύ κόπο, ή μάλλον ούτε καν τον παραμικρό, αλλά με πνευματική απόλαυση και αγαλλίαση θα βαδίσουμε τη στενή οδό της αρετής. Γι' αυτό λέει: «Να την επιδιώκετε». Έπειτα, για να μη νομίσουν ότι εισήγαγε τον λόγο περί αγάπης για να σβήσει τα χαρίσματα, προσθέτει λέγοντας: «Να επιθυμείτε με ζήλο τα πνευματικά χαρίσματα, και περισσότερο από όλα να προφητεύετε».

Η αγάπη τότε εξυψώνεται πολύ και γίνεται πιο σφοδρή. ΚΕΦΑΛ. ΙΔ΄. «Να επιδιώκετε την αγάπη.» Διότι έχουμε απόλυτη ανάγκη να τρέξουμε προς αυτήν. «Να επιθυμείτε με ζήλο τα πνευματικά χαρίσματα, και περισσότερο το να προφητεύετε.» Για να μη νομίσει κανείς ότι γι' αυτόν τον λόγο εισήγαγε τον λόγο περί αγάπης, για να σβήσει τα χαρίσματα, γι' αυτό πρόσθεσε, λέγοντας: Να επιθυμείτε με ζήλο τα πνευματικά. Κάνει λοιπόν σύγκριση των χαρισμάτων και υποβιβάζει το χάρισμα των γλωσσών, δείχνοντας ότι από μόνο του ούτε εντελώς άχρηστο είναι, ούτε όμως και πάρα πολύ ωφέλιμο. «Διότι εκείνος που μιλάει με γλώσσες, δεν μιλάει σε ανθρώπους, αλλά στον Θεό· επειδή κανείς δεν τον καταλαβαίνει, αλλά με το πνεύμα λέει μυστήρια. Εκείνος όμως που προφητεύει, απευθύνει στους ανθρώπους λόγια οικοδομής, παρακλήσεως και παρηγοριάς. Εκείνος που μιλάει με γλώσσες, οικοδομεί τον εαυτό του· ενώ εκείνος που προφητεύει, οικοδομεί την Εκκλησία.» Το να μιλάει κανείς στον Θεό, το παρουσιάζει ως κάτι σπουδαίο, αλλά το να μην οικοδομείται η Εκκλησία, ως κάτι μικρό. Διότι αυτό επιδιώκει παντού, την οικοδομή των πολλών. «Θέλω δε όλοι σας να μιλάτε με γλώσσες, αλλά περισσότερο να προφητεύετε. Διότι ανώτερος είναι εκείνος που προφητεύει, παρά εκείνος που μιλάει με γλώσσες.» Για να μη νομίσουν ότι από φθόνο προς αυτούς υποβιβάζει τις γλώσσες, διορθώνοντας την υποψία τους, λέει αυτό: «Εκτός εάν τα διερμηνεύει, ώστε η Εκκλησία να λάβει οικοδομή.»

Διότι τα άλλα χαρίσματα, τα οποία και απαρίθμησε, και στο μέλλον θα καταργηθούν, όταν θα έλθουν σε εμάς τότε τα τελειότερα, αλλά και στο παρόν θα εκλείψουν και θα καταργηθούν, καθώς η ευσέβεια θα εξαπλωθεί σε όλους· διότι, λέει, «θα με γνωρίσουν από τον μικρότερο έως τον μεγαλύτερο». Εξάλλου, τα περισσότερα από τα άλλα χαρίσματα δόθηκαν με σκοπό να καθοδηγηθούν και να προσελκυστούν οι άνθρωποι στην πίστη· όταν όμως προσελκυστούν και πιστέψουν, είναι προφανές ότι θα πάψουν. Αλλά δεν θα συμβεί το ίδιο με την πίστη, την ελπίδα και την αγάπη· διότι αυτές παραμένουν καθ' όλη τη διάρκεια του ανθρώπινου βίου και θα συνεχιστούν, και τότε μάλιστα θα λάμψουν περισσότερο, όταν τα άλλα καταργηθούν. Διότι τότε θα επικρατήσουν περισσότερο, και θα υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη γι' αυτές, όταν όλοι θα γίνουν ευσεβείς και θα πιστέψουν· διότι τότε υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη και για ελπίδα, και θα ελπίζουν, και για αγάπη, και θα αγαπούν. Ώστε, όταν τα άλλα χαρίσματα πάψουν, αυτές θα ακμάσουν περισσότερο. 1 Κορ. 14,1 «Να επιδιώκετε δε τα πνευματικά», αντί του να μην παραμελείτε ούτε εκείνα· διότι «μεγαλύτερη» μεν είναι η «αγάπη», και αυτήν πρέπει να επιδιώκουμε, αλλά δεν πρέπει να παραμελούμε ούτε τα άλλα χαρίσματα, και κυρίως το χάρισμα της προφητείας. 1 Κορ. 14,6 «Τώρα δε, αδελφοί. Τώρα δε», λέει, θέλω να μεταφέρω αυτά τα παραδείγματα στο δικό μου πρόσωπο, για να μη γίνω φορτικός σε εσάς, και να δείξω πόσο υπολείπεται από την τελειότητα το να μιλάει κανείς μόνο σε γλώσσες. Διότι, «εάν», λέει, «έλθω προς εσάς μιλώντας σε γλώσσες» και τα εξής.

Επομένως, ω αγαπητοί αδελφοί, εφόσον προβάλλονται τέτοια αγαθά και μας έχουν δοθεί τόσες υποσχέσεις από τον Κύριο, ας απορρίψουμε από τον εαυτό μας όλα τα εμπόδια, ας αποστραφούμε κάθε αγάπη προς τον κόσμο και ας παραδώσουμε τον εαυτό μας με αναζήτηση και πόθο μόνο προς εκείνο το αγαθό, για να μπορέσουμε να επιτύχουμε εκείνη την άρρητη αγάπη του Πνεύματος, για την οποία ο μακάριος Παύλος μας προέτρεψε να σπεύσουμε προς αυτήν, λέγοντας: «να επιδιώκετε την αγάπη», ώστε να μπορέσουμε να απαλλαγούμε από την σκληρότητά μας, να αξιωθούμε την αλλοίωση της δεξιάς του Υψίστου και να φθάσουμε σε πραότητα και πνευματική ανάπαυση, έχοντας πληγωθεί από τον έρωτα του θείου Πνεύματος. Διότι ο Κύριος επιδεικνύει πολλή φιλανθρωπία, σπλαχνιζόμενος και περιμένοντας πότε θα επιστρέψουμε όλοι εξολοκλήρου προς Αυτόν, απομακρύνοντας τον εαυτό μας από οτιδήποτε αντίθετο. Διότι, έστω και αν εμείς, εξαιτίας της μεγάλης μας άγνοιας, της πνευματικής νηπιότητας και της προκατάληψης της κακίας αποστρεφόμαστε τη ζωή και θέτουμε πολλά εμπόδια στον εαυτό μας, μη θέλοντας να μετανοήσουμε αληθινά, Εκείνος ωστόσο δείχνει πολλή ευσπλαχνία σε εμάς, μακροθυμώντας και περιμένοντας πότε θα επιστρέψουμε και θα προσέλθουμε σε Αυτόν, και θα φωτιστεί ο εσωτερικός μας άνθρωπος, για να μην καταντροπιαστούν τα πρόσωπά μας κατά την ημέρα της κρίσεως.

Στο εξής, λοιπόν, αγαπητοί αδελφοί, αφού βρίσκονται μπροστά μας τέτοια αγαθά και μας έχουν δοθεί τέτοιες υποσχέσεις, ας αποκόψουμε από τον εαυτό μας όλα τα εμπόδια και ας αποστραφούμε κάθε αγάπη για τον κόσμο, και ας αφοσιωθούμε, μέσω της πίστης, μόνο σε εκείνα τα αγαθά, στην αναζήτησή τους και στον κόπο για αυτά, ώστε να μπορέσουμε να επιτύχουμε εκείνη την ανέκφραστη αγάπη του Πνεύματος, για την οποία ο μακάριος Παύλος έδωσε πολλές προτροπές για να σπεύσουμε προς αυτήν, λέγοντας: «Να επιδιώκετε την αγάπη», για να μπορέσουμε, εγκαταλείποντας τη σκληρότητά μας, να αξιωθούμε την αλλοίωση της δεξιάς του Υψίστου και να φτάσουμε σε πνευματική ηρεμία και ανάπαυση, πληγωμένοι από τον θείο έρωτα του Πνεύματος. Διότι ιδού, ο Κύριος δείχνει τη φιλανθρωπία και τη σπλαχνικότητά Του προς εμάς, περιμένοντας πότε θα επιστρέψουμε ολότελα με όλο μας το είναι σε Αυτόν, απομακρύνοντας τους εαυτούς μας από τα αντίθετα. Αν και εμείς, από πολλή άγνοια, νηπιότητα και προκατάληψη της κακίας, αποστρεφόμαστε τη ζωή και βάζουμε πολλά εμπόδια στον εαυτό μας, μη θέλοντας να μετανοήσουμε αληθινά· Αυτός όμως σπλαχνίζεται πολύ και δείχνει αγαθότητα προς εμάς μακροθυμώντας, περιμένοντας πότε θα Τον πλησιάσουμε αληθινά και θα φωτιστεί ο εσωτερικός μας άνθρωπος, ώστε να μην καταντροπιαστούν τα πρόσωπά μας την ημέρα της κρίσεως.