Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 14:17

Όταν, λοιπόν, λέει, εσύ μιλάς σε ξένη γλώσσα· διότι αυτό σημαίνει το να ευλογείς με το πνεύμα· εκείνος που δεν γνωρίζει τι λες, πώς θα πει το Αμήν στη δική σου ευχαριστία; Διότι εσύ ο ίδιος πράττεις ορθά, τουλάχιστον σύμφωνα με τον νου που διαθέτεις, όμως ο άλλος δεν οικοδομείται. Πρέπει, βεβαίως, τα πάντα να πράττονται από εμάς για την οικοδομή και την ωφέλεια των αδελφών.

Επομένως, η αγνεία επιτυγχάνεται μέσω της εγκράτειας, της πραότητας και της ησυχίας που βιώνεται εν αγάπη. Γι' αυτό πρέπει να απομακρυνόμαστε από κάθε αδελφό που συμπεριφέρεται άτακτα, για να μη δώσουμε καμία αφορμή υποψίας σε εκείνους που μας παρατηρούν. Διότι λέει ο Απόστολος: να προνοείτε για το καλό ενώπιον του Κυρίου και των ανθρώπων. Εάν όμως κάποιος είναι φιλόνεικος, εμείς δεν έχουμε τέτοια συνήθεια, ούτε οι εκκλησίες του Θεού. Και άκουσε πάλι τον ίδιο να λέει: εσύ μεν καλά ευχαριστείς, όμως ο άλλος δεν οικοδομείται. Διότι, λέει, γιατί η ελευθερία μου να κρίνεται από άλλη συνείδηση; Επομένως, είναι αναγκαίο να αποδεχόμαστε την προτροπή των ανθρώπων που φοβούνται τον Κύριο, και να μην επιζητούμε να αρέσουμε στον εαυτό μας. Σύμφωνα με εκείνον που λέει: καθένας από εσάς ας αρέσει στον πλησίον του για την πνευματική του οικοδομή. Και πάλι: για να ντραπεί ο αντίπαλος, μη έχοντας να πει τίποτα το κακό. Διότι είπε ο Κύριος της δόξης: έτσι ας λάμψει το φως σας μπροστά στους ανθρώπους, ώστε να δουν τα καλά σας έργα και να δοξάσουν τον Πατέρα σας που είναι στους ουρανούς.

«Τι πρέπει λοιπόν να γίνει; Θα προσευχηθώ με το πνεύμα, θα προσευχηθώ όμως και με τον νου· θα ψάλω με το πνεύμα, θα ψάλω όμως και με τον νου». Και πάλι, όταν ο απόστολος προσθέτει «διότι, εάν ευλογήσεις με το πνεύμα», ο Χρυσόστομος λέει «εσύ βέβαια ορθά ευχαριστείς, διότι ομιλείς κινούμενος από το πνεύμα». Από ποιο πνεύμα κινούμενος; Οπωσδήποτε από το Άγιο. Το γιατί αυτός δεν το αναφέρει εδώ με την προσθήκη του άρθρου, θα το πούμε αργότερα. Τώρα όμως πρέπει να προσέξουμε και τον απόστολο ακόμη, ο οποίος το ανέφερε με την προσθήκη του άρθρου και έδειξε ότι το Άγιο Πνεύμα είναι αυτή η χάρη και ενέργεια που μας κινεί· διότι λέει «στον καθένα δίνεται η φανέρωση του Πνεύματος για το κοινό συμφέρον». Γι' αυτόν τον λόγο έλεγε ότι όλοι όσοι έχουν λάβει τα χαρίσματα είναι της ίδιας αξίας, διότι και εκείνος που έχει το μικρότερο χάρισμα αποδεικνυόταν ότι αποτελεί όργανο της θείας ενέργειας που βρίσκεται μέσα του.

Δ΄. Είδες πώς, αναπτύσσοντας σιγά-σιγά τον λόγο του, αποδεικνύει ότι ο τέτοιου είδους άνθρωπος δεν είναι άχρηστος μόνο στους άλλους, αλλά και στον εαυτό του, εφόσον ο νους του είναι άκαρπος; Διότι, αν κάποιος ομιλεί μόνο την περσική γλώσσα ή κάποια άλλη ξένη, αλλά δεν γνωρίζει τι λέει, τότε πλέον θα είναι βάρβαρος και για τον εαυτό του, όχι μόνο για τον άλλον, επειδή δεν γνωρίζει τη σημασία των λέξεων. Επειδή κατά την αρχαιότητα υπήρχαν πολλοί που είχαν το χάρισμα της προσευχής μαζί με το χάρισμα των γλωσσών, και προσεύχονταν μεν, και η γλώσσα ομιλούσε, προσευχόμενη είτε στην περσική είτε στη ρωμαϊκή γλώσσα, αλλά ο νους δεν γνώριζε αυτό που λεγόταν. Γι' αυτό και έλεγε: «Εάν προσεύχομαι σε άγνωστη γλώσσα, το πνεύμα μου προσεύχεται», δηλαδή το χάρισμα που μου δόθηκε και το οποίο κινεί τη γλώσσα, «όμως ο νους μου είναι άκαρπος». Τι είναι λοιπόν το άριστο και το ωφέλιμο; Και πώς πρέπει να ενεργεί κανείς, ή τι να ζητά από τον Θεό; Το να προσεύχεται και με το Πνεύμα, δηλαδή με το χάρισμα, και με τη διάνοια. Γι' αυτό και έλεγε: «Θα προσευχηθώ με το πνεύμα, θα προσευχηθώ όμως και με τον νου· θα ψάλω με το πνεύμα, θα ψάλω όμως και με τον νου». Το ίδιο πάλι δηλώνει και εδώ: ότι δηλαδή πρέπει να ομιλεί η γλώσσα, αλλά και ο νους να μην αγνοεί τα λεγόμενα. Διότι, αν δεν συμβαίνει αυτό, θα υπάρξει και άλλη σύγχυση. Επειδή, «εάν ευλογήσεις», λέει, «με το πνεύμα, εκείνος που κατέχει τη θέση του απλού πιστού πώς θα πει το Αμήν στη δική σου ευχαριστία, εφόσον δεν γνωρίζει τι λες; Διότι εσύ μεν ευχαριστείς καλά, αλλά ο άλλος δεν οικοδομείται».

Πρόσεξε πώς πάλι εδώ προσαρμόζει την πέτρα στο νήμα της στάθμης, επιζητώντας παντού την οικοδομή της Εκκλησίας. Ονομάζει δε ιδιώτη τον λαϊκό, και δείχνει ότι και αυτός υφίσταται όχι μικρή ζημία, όταν δεν μπορεί να πει το Αμήν. Αυτό που λέει είναι το εξής: Αν ευλογήσεις με ακατάληπτη γλώσσα, χωρίς να γνωρίζεις τι λες, ούτε να μπορείς να το ερμηνεύσεις, ο λαϊκός δεν μπορεί να επιφωνήσει το Αμήν. Διότι, εφόσον δεν ακούει το «Εις τους αιώνας των αιώνων», που αποτελεί το τέλος, δεν λέει το «Αμήν». Έπειτα, για να μετριάσει πάλι τούτο, ώστε να μη φανεί ότι υποτιμά υπερβολικά το χάρισμα –όπως ανέφερε πρωτύτερα, ότι δηλαδή λαλεί μυστήρια, και ότι λαλεί στον Θεό, και ότι οικοδομεί τον εαυτό του, και ότι προσεύχεται με το πνεύμα, αντλώντας όχι μικρή παρηγοριά από αυτά– το ίδιο κάνει και εδώ, λέγοντας: Εσύ βέβαια καλώς αναπέμπεις ευχαριστία, διότι φθέγγεσαι κινούμενος από το Πνεύμα· εκείνος όμως, καθώς δεν ακούει τίποτα ούτε κατανοεί τα λεγόμενα, στέκεται χωρίς να δέχεται πολλή ωφέλεια.

«Γι' αυτό, εκείνος που λαλεί με γλώσσα, ας προσεύχεται για να μπορεί να ερμηνεύει». Αν πρέπει να επιδεικνύετε ζήλο, αυτά τα χαρίσματα να επιθυμείτε, τα οποία οικοδομούν την Εκκλησία. Γι' αυτό προσθέτει λέγοντας: Ας προσεύχεται, για να ερμηνεύει. «Διότι, αν προσεύχομαι με γλώσσα, το πνεύμα μου προσεύχεται, αλλά ο νους μου παραμένει άκαρπος. Τι πρέπει να γίνει λοιπόν;» Δηλαδή, (εννοεί) το χάρισμα που μου δόθηκε, το οποίο κινεί και τη γλώσσα. «Θα προσευχηθώ με το πνεύμα, θα προσευχηθώ όμως και με τον νου· θα ψάλω με το πνεύμα, θα ψάλω και με τον νου. Επειδή, αν ευλογείς με το πνεύμα, εκείνος που έχει τη θέση του απλού πιστού πώς θα πει το Αμήν στη δική σου ευχαριστία; Αφού δεν γνωρίζει τι λες». Σαν να ρωτάει κάποιος: Τι είναι, λοιπόν, το διδακτικό και ωφέλιμο; Και πώς πρέπει να ομιλεί κανείς; Και τι πρέπει να ζητάει από τον Θεό; Απαντά αναφέροντας το "και με το πνεύμα", δηλαδή το να προσεύχεται κανείς με το χάρισμα αλλά και με τη διάνοια, ώστε και η γλώσσα να εκφωνεί, και ο νους να μην αγνοεί τα λεγόμενα. Διότι, αν δεν γίνεται αυτό, δημιουργείται και άλλη σύγχυση. Επειδή ο λαϊκός δεν ξέρει να αποκριθεί με το Αμήν· διότι δεν γνωρίζει τι λες. «Εσύ, βεβαίως, καλά αναπέμπεις ευχαριστία, αλλά ο άλλος δεν οικοδομείται». Για να μη φανεί ότι υποτιμά υπερβολικά το χάρισμα, λέει αυτό το πράγμα· τούτο έπραξε και πιο πάνω, όταν έλεγε: Εκείνος που λαλεί μυστήριο, και στον Θεό λαλεί, και τον εαυτό του οικοδομεί. Εσύ λοιπόν, λέει, καλά αναπέμπεις ευχαριστία· διότι εκφωνείς κινούμενος από το Πνεύμα· όμως εκείνος, επειδή ούτε ακούει (κατανοεί) ούτε γνωρίζει τα λεγόμενα, απλώς στέκεται, χωρίς να λαμβάνει πολλή ωφέλεια. «