Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 14:21

«Δεν είμαι εγώ ο Κύριος ο Θεός;». Και βέβαια, και σε άλλο σημείο, μέσω ενός από τους προφήτες, λέει σχετικά με το ποίμνιο των Ιουδαίων ότι: «Με ανθρώπους αλλόγλωσσους και με χείλη ξένα θα μιλήσω σε αυτόν τον λαό, και ούτε έτσι θα πιστέψουν». Αλλά και στις Πράξεις των Αγίων Αποστόλων, αυτό το γεγονός πραγματοποιείται με την ενέργεια του Πνεύματος: «Και άρχισαν, λέει, να μιλούν σε ξένες γλώσσες, καθώς το Πνεύμα τους έδινε την ικανότητα να εκφράζονται». Και όταν πάλι ο Χριστός έλεγε στους δικούς του μαθητές ότι θα οδηγηθούν μπροστά σε ηγεμόνες και βασιλιάδες, καθόλου δεν θα ταίριαζε να φοβούνται: «Διότι μην μεριμνάτε, λέει, τι θα πείτε ή πώς θα μιλήσετε».

Και εμφανίστηκαν σε αυτούς διαμεριζόμενες γλώσσες ωσεί πυρός. Του Κυρίλλου. Άλλοι μεν μιλούσαν γλώσσες, αν και προηγουμένως δεν τις γνώριζαν· άλλοι δε συμπαρίσταντο διερμηνεύοντας, μολονότι στο παρελθόν η ακοή τους δεν είχε καμία τριβή και εξοικείωση με τέτοιου είδους πράγματα. Ο θεσπέσιος Παύλος, βεβαίως, διαβεβαιώνει ότι η χάρη της γλωσσολαλίας δόθηκε στους ανθρώπους της εποχής εκείνης όχι ως μερίδιο ενός χαρίσματος, αλλά επέχει θέση σημείου για τους πιστούς, και μάλιστα παραθέτει ένα προτρεπτικό λόγιο που έχει ως εξής: «Με ξένες γλώσσες και με ξένα χείλη θα μιλήσω στον λαό αυτόν, και ούτε έτσι θα πιστέψουν». Το Πνεύμα κατένειμε με ποικίλους τρόπους τη διανομή των χαρισμάτων.

Αλλά άλλοι μεν μιλούσαν σε γλώσσες, αν και προηγουμένως δεν τις γνώριζαν, άλλοι δε παρευρίσκονταν διερμηνεύοντας, παρόλο που στο παρελθόν δεν είχαν την ακοή τους εξοικειωμένη και συνηθισμένη σε τέτοιου είδους πράγματα. Ο θεσπέσιος Παύλος, βεβαίως, υποστηρίζει ότι το να μιλούν σε γλώσσες είχε δοθεί στους ανθρώπους εκείνης της εποχής όχι σε μοίρα χαρίσματος, αλλά σε τάξη σημείου για τους πιστούς· και γι' αυτό παραθέτει ένα προφητικό λόγιο που έχει ως εξής: «Διότι με ανθρώπους ετερόγλωσσους και με χείλη ξένα θα μιλήσω στον λαό αυτόν, και ούτε έτσι θα πιστέψουν». Το Πνεύμα, όμως, ενεργεί με διαφορετικό τρόπο στον καθένα τη διανομή των χαρισμάτων. Ώστε, όπως λέει, ακριβώς όπως αυτό το παχύ και γήινο σώμα αποτελείται από μέλη, έτσι και ο Χριστός, δηλαδή το σώμα Του, που είναι η Εκκλησία, συγκροτείται σε μια τέλεια νοητή ενότητα μέσω του μεγάλου πλήθους των αγίων. Γι' αυτόν τον λόγο και ο θεσπέσιος Δαβίδ λέει ότι αυτή είναι περιβεβλημένη «με ιματισμό διάχρυσο» και ποικιλμένο, υποδηλώνοντας με αυτό, νομίζω, την πολυμορφία και την πολυτιμότητα των χαρισμάτων.

Κατά τις ημέρες της Πεντηκοστής, όταν οι μαθητές είχαν συγκεντρωθεί σε ένα σπίτι και ανέπεμπαν τις συνήθεις ικεσίες στον Θεό, ακούστηκε «άξαφνα από τον ουρανό ήχος σαν βίαιης πνοής ανέμου», και ιδού εμφανίστηκαν σε αυτούς γλώσσες που διαμοιράζονταν σαν «από φωτιά, και κάθισε πάνω στον καθένα από αυτούς, και άρχισαν να μιλούν σε άλλες γλώσσες, καθώς το Πνεύμα τους έδινε να αποφθέγγονται». Και αποφθέγγονταν προφητεύοντας, δηλαδή κατανοώντας και διακηρύσσοντας τις μαρτυρίες για τον Χριστό μέσω των αγίων προφητών, και εκείνα με τα οποία ήταν φυσικό να οδηγηθούν πρόθυμα στην υπακοή οι ακροατές, έχοντας πειστεί πλήρως ότι έχει πλέον φτάσει ο καιρός της ευδοκίας, και ότι όσα είχαν από παλιά προαναγγελθεί μέσω του νόμου και των προφητών για τον Χριστό έχουν πλέον φτάσει στην εκπλήρωσή τους. Επομένως προφήτευαν, μιλώντας σε κάθε γλώσσα, αφού ο Θεός είχε προαναγγείλει και αυτό μέσω της φωνής των αγίων. Διότι έχει γραφτεί: «Με ανθρώπους που μιλούν άλλες γλώσσες και με χείλη ξένων θα μιλήσω σε αυτόν τον λαό, αλλά ούτε και έτσι θα πιστέψουν». Κατανοώντας το αυτό και ο θεσπέσιος Παύλος, έλεγε ότι η πολυγλωσσία είχε δοθεί ως σημείο στους Ιουδαίους. Και το ότι, όταν κατήλθε από τους ουρανούς το Άγιο Πνεύμα, πάρα πολλοί ήταν εκείνοι που γέμιζαν από το πνεύμα της προφητείας, το διασαφηνίζει ο Παύλος γράφοντας: «Από τους προφήτες ας μιλούν δύο ή τρεις, και οι άλλοι ας διακρίνουν. Εάν όμως αποκαλυφθεί κάτι σε άλλον», λέει, «που κάθεται, ο πρώτος ας σιωπά».

Διότι είπε ότι: «Ώστε οι γλώσσες αποτελούν σημείο όχι για όσους πιστεύουν, αλλά για τους απίστους. Επειδή έχει γραφτεί ότι με ετερόγλωσσους και με άλλα χείλη θα μιλήσω σε αυτόν τον λαό, και ούτε έτσι θα πιστέψουν». Με ποιον τρόπο λοιπόν ωφελεί το ότι έχει μεταβληθεί η γλώσσα για τη γενεά της, ο ίδιος πάλι μας το διασαφηνίζει λέγοντας: «Για να επικαλούνται όλοι το όνομα του Κυρίου, για να τον υπηρετούν κάτω από έναν ζυγό, από τα πέρατα των ποταμών της Αιθιοπίας θα μου προσφέρουν θυσίες». Επειδή δηλαδή είδαν τους Αποστόλους να μιλούν σε άλλες γλώσσες, και θεωρώντας το παράδοξο αυτό ως όχι μικρό θαύμα, πίστεψαν στον Χριστό, και πολλοί και αναρίθμητοι από τους τότε ανθρώπους επικαλέστηκαν το όνομα του κατά φύση και αληθινά όντος Θεού· υπέταξαν τον αυχένα τους στα ευαγγελικά θεσπίσματα· υπηρέτησαν τον Χριστό. Και προσφέρουν θυσίες από τα πέρατα των ποταμών της Αιθιοπίας. Το δε γένος των Αιθιόπων εκτείνεται από την ανατολή μέχρι τη δύση, και πίνουν από τον Γηών· «διότι αυτός είναι που περικυκλώνει όλη τη γη της Αιθιοπίας». Και τέλος, ο λόγος της προφητείας καταλήγει στην αλήθεια. Διότι το Ευαγγέλιο δεν έχει κηρυχθεί μόνο στη γη των Ρωμαίων, αλλά περιφέρεται πλέον και στα βάρβαρα έθνη. Και γι' αυτό υπάρχουν εκκλησίες παντού, ποιμένες και δάσκαλοι, καθοδηγητές και μυσταγωγοί και θεία θυσιαστήρια, και θυσιάζεται νοητά ο αμνός από τους αγίους ιερουργούς και στους Ινδούς και στους Αιθίοπες.

«Ούτε να γίνεστε ειδωλολάτρες, όπως κάποιοι από αυτούς, καθώς είναι γραμμένο: κάθισε ο λαός να φάει και να πιει και σηκώθηκαν να διασκεδάσουν. Ούτε να εκπειράζουμε τον Χριστό», έως το σημείο που λέει «αυτά δε συνέβαιναν σε εκείνους τυπικώς, γράφτηκαν δε για εμάς» και τα εξής. 〈Ι〉 (〈ΙΗ〉). «Τι λέω λοιπόν; Ότι το ιερόθυτο είναι κάτι ή το ειδωλόθυτο είναι κάτι; Αλλά ότι αυτά που θυσιάζουν, στα δαιμόνια τα θυσιάζουν και όχι στον Θεό». Πρόσθεσε δε ο Μαρκίων το «ιερόθυτο». 〈ΙΑ〉 (〈ΙΘ〉). «Ο άνδρας δεν οφείλει να αφήνει μακριά μαλλιά, εφόσον υπάρχει ως δόξα και εικόνα του Θεού». 〈ΙΒ〉 (〈Κ〉). «Αλλά ο Θεός συγκέρασε το σώμα». 〈ΙΓ〉 (〈ΚΑ〉). Πεπλανημένα ο Μαρκίων 〈μετά το〉 «αλλά στην εκκλησία θέλω πέντε λόγια με τον νου μου να μιλήσω» πρόσθεσε «διά τον νόμον». 〈ΙΔ〉 (〈ΚΒ〉). «Στον νόμο είναι γραμμένο ότι με ετερόγλωσσους και με χείλη άλλα θα μιλήσω προς τον λαό αυτόν». 〈ΙΕ〉 (〈ΚΓ〉). «Οι γυναίκες στην εκκλησία ας σιωπούν· διότι δεν τους έχει επιτραπεί να μιλούν· αλλά ας υποτάσσονται, καθώς λέει και ο νόμος». 〈ΙΣΤ〉 (〈ΚΔ〉). Περί αναστάσεως νεκρών: «Σας γνωρίζω δε, αδελφοί, το ευαγγέλιο, το οποίο σας ευαγγελίστηκα». και ότι «εάν ο Χριστός δεν έχει εγερθεί, είναι μάταιο» και τα εξής. «Έτσι κηρύσσουμε και έτσι πιστέψατε», «ότι ο Χριστός πέθανε και ετάφη και έχει εγερθεί την τρίτη ημέρα». «Όταν δε το θνητό αυτό ενδυθεί την αθανασία, τότε θα εκπληρωθεί ο γεγραμμένος λόγος: καταπόθηκε ο θάνατος εις νίκος».

Εσύ όμως πρόσθεσες, ω Μαρκίωνα, το «διὰ τὸν νόμον», σαν να έλεγε ο απόστολος: «θέλω να 〈μιλήσω〉 με πέντε λόγια στην εκκλησία για τον νόμο». Ντρέψου, δεύτερη Βαβυλώνα και νέα πολυμιξία των Σοδόμων. Μέχρι πότε θα συγχέεις τις γλώσσες; Μέχρι πότε θα αυθαδιάζεις εναντίον εκείνων που σε τίποτα δεν σε έχουν αδικήσει; Διότι επιζητάς να βιάσεις αγγελικές δυνάμεις, εκδιώκοντας τους λόγους της αλήθειας από την εκκλησία, λέγοντας στον άγιο Λωτ: «Βγάλε έξω τους άνδρες». Και αυτό που επιχειρείς, το επιχειρείς εναντίον του εαυτού σου· τους λόγους της αλήθειας δεν πρόκειται να τους εκδιώξεις, αλλά πλήττεις τον εαυτό σου με τύφλωση και διάγεις μέσα σε σκοτεινή νύχτα, ψηλαφώντας τη θύρα και χωρίς να τη βρίσκεις, μέχρι να ανατείλει ο ήλιος και να αντικρίσεις την ημέρα της κρίσεως, κατά την οποία και το πυρ θα συναντήσει την ψευδολογία σου. Διότι αυτό σε περιμένει, όπως βλέπεις. Αφού ούτε υπάρχει στο κείμενο του αποστόλου το «διὰ τὸν νόμον», αλλά αυτό έχει κατασκευαστεί από εσένα. Εάν όμως και έλεγε ο απόστολος «διὰ τὸν νόμον», θα το έλεγε σε πλήρη συμφωνία με τον δικό του Κύριο, όχι για να καταλύσει τον νόμο, αλλά για να τον εκπληρώσει. 〈ιδ〉 〈και〉 〈κβ〉 〈σχόλιον〉. «Στον νόμο είναι γεγραμμένο ότι με ετερόγλωσσους και με άλλα χείλη θα μιλήσω προς τον λαό αυτόν». 〈ιδ〉 〈και〉 〈κβ〉 〈έλεγχος〉. Εάν ο Κύριος δεν εκπλήρωσε όσα είχαν προειπωθεί στον νόμο, ποια ανάγκη υπήρχε να υπενθυμίσει ο απόστολος όσα προέρχονται από τον νόμο και εκπληρώνονται στην Καινή Διαθήκη;

ΙΕ΄. Ομιλούσαν, λοιπόν, σε ξένες γλώσσες και όχι στις πατρικές, και το θαύμα ήταν μεγάλο, λόγος να αρθρώνεται από εκείνους που δεν τον είχαν μάθει· και το σημείο απευθυνόταν στους απίστους, όχι στους πιστούς, για να αποτελέσει κατήγορο των απίστων, καθώς είναι γραμμένο: «Με ανθρώπους που μιλούν άλλη γλώσσα και με χείλη ξένα θα μιλήσω στον λαό αυτόν, και ούτε έτσι θα με εισακούσουν, λέγει ο Κύριος».

Διότι και στην απλότητα πρέπει να αποφεύγεται η ανοησία, και στη φρόνηση η πονηρία. Επειδή, όπως ακριβώς ούτε τα πικρά φάρμακα, όταν χορηγούνται πέρα από το δέον, ούτε τα γλυκά ωφελούν, έτσι δεν ωφελεί ούτε η απλότητα από μόνη της, ούτε η φρόνηση. Γι' αυτό ο Χριστός, προστάζοντας να συγκεραστούν και τα δύο, έλεγε: «Να γίνεστε φρόνιμοι σαν τα φίδια, και ακέραιοι σαν τα περιστέρια». Τι σημαίνει όμως το να είναι κανείς νήπιο ως προς την κακία; Το να μη γνωρίζει καν τι ακριβώς είναι η κακία· διότι τέτοιους ήθελε να είναι. Γι' αυτό και έλεγε: «Γενικώς ακούγεται ότι υπάρχει ανάμεσά σας πορνεία». Δεν είπε: «Τολμάται», αλλά «Ακούγεται». Διότι γνωρίζετε γενικώς το πράγμα, λέει· επειδή το ακούσατε κάποτε. Επειδή ήθελε να είναι και άνδρες και παιδιά, αλλά το μεν ως προς την κακία, το δε ως προς τη φρόνηση. Διότι έτσι και ο άνδρας μπορεί να γίνει πραγματικός άνδρας, εάν είναι ταυτόχρονα και παιδί· εφόσον όμως δεν είναι παιδί ως προς την πονηρία, δεν θα είναι ούτε άνδρας. Διότι εκείνος που πράττει το κακό δεν θα είναι τέλειος, αλλά ανόητος. Επειδή στον Νόμο είναι γραμμένο: «Με ανθρώπους που μιλούν άλλες γλώσσες και με ξένα χείλη θα μιλήσω στον λαό αυτόν, και ούτε έτσι θα με εισακούσουν, λέει ο Κύριος».

Τι σημαίνει όμως το να είναι κανείς νήπιο ως προς την κακία, παρά το να μη γνωρίζει καθόλου τι είναι η κακία; «Στον [νόμο] είναι γραμμένο, ότι με ξένες γλώσσες και με χείλη ξένα θα μιλήσω σε τούτον τον λαό, και ούτε έτσι θα με ακούσουν, λέει ο Κύριος». Η θεία Γραφή ονομάζει νόμο και τους προφήτες.