Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 14:30

Ερώτηση ΡΟΓ΄. Εάν πρέπει κατά την ώρα της κατ' οίκον ψαλμωδίας να γίνεται κάποια ομιλία. Απόκριση. Δεν πρέπει, με εξαίρεση εκείνους που έχουν αναλάβει τη φροντίδα και την επιμέλεια της ευταξίας, καθώς και τη διαχείριση των εργασιών, και αυτό μόνο υπό την πίεση επείγουσας ανάγκης. Και ούτε τότε απερίσκεπτα, αλλά με περίσκεψη, λαμβάνοντας υπόψη τον τόπο και την ευταξία, τη σεμνότητα και το απρόσκοπτο. Για όλους τους άλλους είναι αναγκαία η σιωπή. Διότι, εάν την ώρα της διδακτικής συζήτησης, ακόμη και μεταξύ εκείνων που έχουν επιφορτιστεί με τον λόγο της διδασκαλίας, έχει οριστεί να σιωπά ο πρώτος, εφόσον αποκαλυφθεί κάτι σε κάποιον άλλον, πόσο μάλλον την ώρα της ψαλμωδίας είναι αναγκαία η σιωπή για τους πολλούς;

ΕΡΩΤΗΣΗ ΣΗʹ. Αν είναι καλό να ασκεί κανείς γενικά τη σιωπή. ΑΠΟΚΡΙΣΗ. Το καλό της σιωπής δοκιμάζεται ανάλογα με την κατάλληλη στιγμή και το πρόσωπο, όπως διδασκόμαστε από τη θεόπνευστη Γραφή. Ως προς την κατάλληλη στιγμή μεν, όπως όταν λέει: «Ο συνετός εκείνον τον καιρό θα σιωπήσει, διότι ο καιρός είναι πονηρός»· και πάλι: «Έβαλα φύλακα στο στόμα μου, όταν στάθηκε ο αμαρτωλός απέναντί μου». Ως προς το πρόσωπο δε, όπως όταν γράφει ο Απόστολος: «Εάν όμως αποκαλυφθεί κάτι σε άλλον που κάθεται, ο πρώτος ας σιωπήσει»· και πάλι: «Οι γυναίκες σας μέσα στις εκκλησίες ας σιωπούν». Υπάρχουν μάλιστα περιπτώσεις που και για τους πιο ασυγκράτητους στη γλώσσα, οι οποίοι δεν μπορούν να τηρήσουν το, «Κανένας σάπιος λόγος ας μην εκπορεύεται από το στόμα σας, αλλά μόνον όποιος είναι αγαθός, για την οικοδομή της πίστεως», είναι αναγκαία η τέλεια σιωπή, έως ότου μέσω αυτής θεραπευθούν από το πάθος της προπετείας στα λόγια, και μπορέσουν να μάθουν εν ησυχία πότε, τι, και πώς πρέπει να μιλούν, ώστε, καθώς είναι γραμμένο, να «δώσει χάρη σε αυτούς που ακούν».

Επειδή συμβαίνει πολλές φορές, είτε εξαιτίας σωματικής ασθένειας, είτε λόγω ανάγκης αποδημίας, είτε για κάποια άλλη περίσταση, να αποχωρίζεται ο προεστώς από την αδελφότητα, ας υπάρχει και κάποιος άλλος, ο οποίος, έπειτα από δοκιμασία τόσο από τον ίδιο όσο και από άλλους που είναι ικανοί να δοκιμάζουν, να έχει επιλεγεί για τον σκοπό αυτό, ώστε, όταν εκείνος απουσιάζει, να αναλαμβάνει τη φροντίδα των αδελφών. Έτσι, και οι προτροπές του πνευματικού λόγου προς τους παρόντες θα γίνονται από έναν, ώστε κατά την απουσία του προεστώτος η αδελφότητα να μην προσλαμβάνει κάποια δημοκρατική μορφή που θα οδηγεί στη διάλυση του κανόνα και της παραδεδομένης ευταξίας. Αντιθέτως, να τηρούνται όσα έχουν εγκριθεί κατόπιν δοκιμασίας προς δόξαν Θεού, και για τους ξένους που επισκέπτονται την κοινότητα να υπάρχει αυτός που θα τους απαντά με σύνεση, προκειμένου και εκείνοι που αναζητούν τον λόγο να οικοδομούνται επάξια της περιστάσεως, και η κοινότητα της αδελφότητας να μην ντροπιάζεται. Διότι το να σπεύδουν όλοι ανεξαιρέτως να λάβουν τον λόγο αποτελεί αιτία θορύβου και σημάδι αταξίας. Άλλωστε, ο Απόστολος δεν επέτρεψε ούτε καν σε αυτούς που είχαν αξιωθεί του χαρίσματος της διδασκαλίας να μιλούν πολλοί μαζί στον ίδιο χώρο, λέγοντας: «Εάν όμως δοθεί αποκάλυψη σε κάποιον άλλον, ο πρώτος ας σωπαίνει»· και πάλι, ελέγχοντας τον άτοπο χαρακτήρα μιας τέτοιας αταξίας, αναφέρει: «Εάν λοιπόν συνέλθει ολόκληρη η Εκκλησία στον ίδιο χώρο και όλοι μιλούν με γλώσσες, και εισέλθουν αμύητοι ή άπιστοι, δεν θα πουν ότι έχετε τρελαθεί;».

Κατά τις ημέρες της Πεντηκοστής, όταν οι μαθητές είχαν συγκεντρωθεί σε ένα σπίτι και ανέπεμπαν τις συνήθεις ικεσίες στον Θεό, ακούστηκε «άξαφνα από τον ουρανό ήχος σαν βίαιης πνοής ανέμου», και ιδού εμφανίστηκαν σε αυτούς γλώσσες που διαμοιράζονταν σαν «από φωτιά, και κάθισε πάνω στον καθένα από αυτούς, και άρχισαν να μιλούν σε άλλες γλώσσες, καθώς το Πνεύμα τους έδινε να αποφθέγγονται». Και αποφθέγγονταν προφητεύοντας, δηλαδή κατανοώντας και διακηρύσσοντας τις μαρτυρίες για τον Χριστό μέσω των αγίων προφητών, και εκείνα με τα οποία ήταν φυσικό να οδηγηθούν πρόθυμα στην υπακοή οι ακροατές, έχοντας πειστεί πλήρως ότι έχει πλέον φτάσει ο καιρός της ευδοκίας, και ότι όσα είχαν από παλιά προαναγγελθεί μέσω του νόμου και των προφητών για τον Χριστό έχουν πλέον φτάσει στην εκπλήρωσή τους. Επομένως προφήτευαν, μιλώντας σε κάθε γλώσσα, αφού ο Θεός είχε προαναγγείλει και αυτό μέσω της φωνής των αγίων. Διότι έχει γραφτεί: «Με ανθρώπους που μιλούν άλλες γλώσσες και με χείλη ξένων θα μιλήσω σε αυτόν τον λαό, αλλά ούτε και έτσι θα πιστέψουν». Κατανοώντας το αυτό και ο θεσπέσιος Παύλος, έλεγε ότι η πολυγλωσσία είχε δοθεί ως σημείο στους Ιουδαίους. Και το ότι, όταν κατήλθε από τους ουρανούς το Άγιο Πνεύμα, πάρα πολλοί ήταν εκείνοι που γέμιζαν από το πνεύμα της προφητείας, το διασαφηνίζει ο Παύλος γράφοντας: «Από τους προφήτες ας μιλούν δύο ή τρεις, και οι άλλοι ας διακρίνουν. Εάν όμως αποκαλυφθεί κάτι σε άλλον», λέει, «που κάθεται, ο πρώτος ας σιωπά».

«Από τους προφήτες ας μιλούν δύο ή τρεις, και οι άλλοι ας διακρίνουν». Πουθενά δεν πρόσθεσε το «το πολύ», όπως έπραξε στην περίπτωση των γλωσσών. Και γιατί το λέει αυτό; Μήπως δεν παρουσιάζει την προφητεία ως αυτάρκη, εφόσον αναθέτει την κρίση σε άλλους; Αντιθέτως, είναι απολύτως αυτάρκης· διότι δεν του έκλεισε το στόμα όπως σε εκείνον, όταν δεν υπήρχε διερμηνευτής. Ούτε είπε για τούτον, όπως για εκείνον «Εάν δεν υπάρχει διερμηνευτής ας σιωπά», ότι «Εάν δεν υπάρχει αυτός που θα διακρίνει, ας μην προφητεύει», αλλά απλώς εξασφάλισε τον ακροατή. Διότι το είπε αυτό για την πλήρη διασφάλιση όσων ακούν, ώστε να μην παρεισφρήσει ανάμεσά τους κάποιος μάντης. Διότι αυτό ακριβώς παρήγγειλε να προσέχουν και από την αρχή, όταν εισήγαγε τη διάκριση μεταξύ μαντείας και προφητείας, και τώρα παραγγέλλει να διακρίνουν και να εξετάζουν το ίδιο πράγμα, ώστε να μην παρεισφρήσει κάτι διαβολικό. «Εάν όμως γίνει αποκάλυψη σε κάποιον άλλον που κάθεται, ο πρώτος ας σιωπά. Διότι μπορείτε όλοι να προφητεύετε καθένας με τη σειρά του, ώστε όλοι να μαθαίνουν και όλοι να παρακαλούνται». Τι άραγε σημαίνει αυτός ο λόγος;

«Εάν όμως δεν υπάρχει διερμηνευτής, ας σιωπά μέσα στην εκκλησία· ας μιλάει στον εαυτό του και στον Θεό. Από τους προφήτες ας μιλούν δύο ή τρεις, και οι υπόλοιποι ας διακρίνουν· εάν όμως δοθεί αποκάλυψη σε κάποιον άλλον που κάθεται.» Δηλαδή προκαλεί έκπληξη, και δεν γίνεται τόσο για κατήχηση. «Ο πρώτος ας σιωπά.» Διότι δεν έπρεπε, εφόσον αυτός κινήθηκε προς προφητεία, να συνεχίζει να μιλάει εκείνος. «Διότι μπορείτε καθένας με τη σειρά του να προφητεύετε όλοι, ώστε όλοι να μαθαίνουν και όλοι να παρηγορούνται.» Αυτό το λέει παρηγορώντας εκείνον που αναγκάστηκε να σιωπήσει. «Και τα πνεύματα των προφητών υποτάσσονται στους προφήτες». Για να μην είναι κανείς φιλόνικος ή φθονερός, δείχνει ότι το ίδιο το χάρισμα υποτάσσεται. Διότι με τη λέξη «πνεύμα» εδώ εννοεί την ενέργεια· εάν λοιπόν το πνεύμα υποτάσσεται, πολύ περισσότερο πρέπει να υποτάσσεσαι εσύ. «Διότι ο Θεός δεν είναι Θεός ακαταστασίας, αλλά ειρήνης, όπως διατάσσω σε όλες τις Εκκλησίες των αγίων.» Δείχνει ότι αυτό είναι αρεστό και στον Θεό, ώστε εκείνος που αντιτάσσεται, φέροντας το κρίμα, να μη φιλονικεί. «Οι γυναίκες ας σιωπούν μέσα στις Εκκλησίες. Διότι δεν τους επιτρέπεται να μιλούν, αλλά ας υποτάσσονται, καθώς λέει και ο νόμος. Και αν θέλουν να μάθουν κάτι, ας ρωτούν τους δικούς τους άνδρες στο σπίτι.»

ΛΟΓΟΣ ΙΖʹ. Σχετικά με αυτούς που υποστηρίζουν ότι η αποκάλυψη, για την οποία μιλούν οι Γραφές σε όσους την κατανοούν με πίστη, συμβαίνει μέσω συλλογισμών και ερμηνειών και ότι δεν λάμπει το αληθινό φως του Θεού, ας λάβουμε τις μαρτυρίες από τις ίδιες τις Γραφές. Ο απόστολος, συγκρίνοντας τη δόξα του φωτός που περιλάμπει τους αξίους με τη δόξα του προσώπου του Μωυσή, αναφέρει: «εμείς δε όλοι, με ανακαλυμμένο πρόσωπο, αντικατοπτριζόμαστε τη δόξα του Κυρίου». Αλλά και τον ίδιο τον Παύλο, καθώς πορευόταν στον δρόμο προς τη Δαμασκό, τον περιέλαμψε ένα θείο φως που άστραψε πιο δυνατά από τον ήλιο. Επίσης και ο Στέφανος, ενώ στεκόταν, είπε: βλέπω «τους ουρανούς ανοιγμένους και τον Υιό του ανθρώπου να στέκεται εκ δεξιών» της δυνάμεως. Και πάλι λέει: «εκείνος που με αγαπά, θα αγαπηθεί από τον Πατέρα μου, και εγώ θα τον αγαπήσω και θα του φανερώσω τον εαυτό μου». Έχει αποδειχθεί λοιπόν ότι αυτά δεν είναι απλά νοήματα, αλλά υπόσταση και ουσία και αστραφτερό θείο φως του Αγίου Πνεύματος που δίδεται στους αξίους και πιστούς. Και ερευνώντας τα υπόλοιπα βιβλία των Γραφών, θα βρεις πολλά σημεία που συμφωνούν με αυτά. Επειδή όμως μερικοί υποστηρίζουν ότι η αποκάλυψη γίνεται μόνο σε ένα πρόσωπο, μέσω ερμηνειών και νοημάτων, στηριζόμενοι στη μαρτυρία του αποστόλου: «εάν όμως υπάρξει αποκάλυψη σε κάποιον άλλον», «ο πρώτος ας σιωπήσει», καθώς και στο ότι «η εντολή του Κυρίου είναι τηλαυγής και φωτίζει τα μάτια», και στο ότι «ο νόμος σου είναι λύχνος για τα πόδια μου και φως στα μονοπάτια μου».