Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 14:33

Εφόσον, λοιπόν, αυτά λέγονται έτσι και οι εκκλησίες υποφέρουν και δέχονται τέτοιες επιβουλές, όπως ακριβώς διαβεβαίωναν όσοι μας τα ανέφεραν, ποιοι είναι αυτοί που «άναψαν τη φλόγα της διχόνοιας»; Εμείς που λυπούμαστε για τέτοιου είδους γεγονότα και συμπάσχουμε με τους αδελφούς μας που υποφέρουν, ή εκείνοι που έπραξαν αυτά τα πράγματα; Διότι απορώ πώς, ενώ υπάρχει εκεί τόση και τέτοια ακαταστασία σε κάθε εκκλησία, εξαιτίας της οποίας μάλιστα ήρθαν εδώ αυτοί που μας συνάντησαν, εσείς γράφετε ότι «έχει επέλθει ομόνοια στις εκκλησίες». Τέτοια γεγονότα όμως δεν συντελούν στην οικοδομή της εκκλησίας, αλλά στην καταστροφή της. Και όσοι χαίρονται με αυτά δεν είναι υιοί της ειρήνης, αλλά της ακαταστασίας· ο δε Θεός μας «δεν είναι Θεός ακαταστασίας, αλλά ειρήνης». Γι' αυτό, όπως γνωρίζει ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, επειδή νοιάζομαι και για τη δική σας υπόληψη, και προσεύχομαι να μην βρίσκονται οι εκκλησίες σε ακαταστασία, αλλά να παραμένουν όπως ακριβώς καθορίστηκε από τους αποστόλους, θεώρησα αναγκαίο να σας γράψω αυτά, προκειμένου να συνετίσετε επιτέλους εκείνους που, εξαιτίας της μεταξύ τους απέχθειας, έφεραν τις εκκλησίες σε αυτήν την κατάσταση. Διότι άκουσα ότι υπάρχουν κάποιοι λίγοι που τυγχάνει να είναι οι αίτιοι όλων αυτών. Φροντίστε, λοιπόν, με σπλάχνα οικτιρμού να διορθώσετε, όπως προείπα, όσα έγιναν αντικανονικά, ώστε, ακόμη κι αν υπήρξε κάποια εσπευσμένη ενέργεια, αυτή να θεραπευθεί με τη δική σας επιμέλεια.

63. Μην ταράζεις τη συνοδεία των ασκητών ανδρών που ψάλλουν στον Κύριο, παρασυρόμενος από την αυθάδεια των λογισμών, για να μην έρθει πάνω σου θεόσταλτη πληγή. Διότι το να αμαρτάνει κανείς απέναντι στον Θεό είναι βαρύ και ασυγχώρητο. Τα πνεύματα των προφητών υποτάσσονται στους προφήτες· διότι ο Θεός δεν είναι Θεός ακαταστασίας, αλλά ειρήνης.

Ας φοβηθούμε μήπως αρχίσει από εμάς η κρίση, σύμφωνα με την απειλή· μήπως λάβουμε από το χέρι του Κυρίου διπλή την τιμωρία για τα αμαρτήματά μας, επειδή ούτε εμείς οι ίδιοι εισερχόμαστε ούτε αφήνουμε όσους μπορούν να εισέλθουν. Ι΄. Εσείς τα πρόβατα, μην ποιμαίνετε τους ποιμένες, ούτε να υψώνεστε πάνω από τα δικά σας όρια· διότι σας είναι αρκετό το να ποιμαίνεστε σωστά. Μην κρίνετε τους κριτές, ούτε να νομοθετείτε για τους νομοθέτες· διότι ο Θεός δεν είναι Θεός ακαταστασίας και αταξίας, αλλά ειρήνης και τάξεως. Επομένως, ας μην προσπαθεί κανείς να γίνει κεφάλι, όταν μετά βίας τυγχάνει να είναι χέρι ή πόδι ή κάποιο άλλο από τα πιο ευτελή μέλη του σώματος· αλλά ο καθένας, αδελφοί, ας παραμένει στην τάξη στην οποία κλήθηκε, ακόμη κι αν είναι άξιος για κάτι ανώτερο· διότι όταν αρκείται στη θέση που έχει τώρα, γίνεται περισσότερο ευδόκιμος παρά όταν επιδιώκει αυτήν που δεν έλαβε. Κανείς, ενώ του είναι δυνατόν να ακολουθεί ακίνδυνα, ας μην επιθυμεί να άρχει επικινδύνως· ούτε να καταλύεται ο νόμος της υποταγής, ο οποίος συγκρατεί σε συνοχή και τα επίγεια και τα επουράνια· ούτε να μετατρέπουμε την πολυαρχία σε αναρχία. Όσοι ασχολείστε με τους λόγους, μην έχετε υπερβολική πεποίθηση σε αυτούς, ούτε να σοφίζεστε περιττά πράγματα και πέρα από τα όρια του ορθού λόγου, ούτε να επιθυμείτε να νικάτε τα πάντα με κακό τρόπο, αλλά να ανέχεστε σε ορισμένα ζητήματα και το να ηττάσθε με καλό τρόπο.

Έπειτα, παρηγορώντας εκείνον που υποχρεώθηκε να σιωπήσει, λέει: «Διότι μπορείτε όλοι, ο καθένας με τη σειρά του, να προφητεύετε, ώστε όλοι να μαθαίνουν και όλοι να παρηγορούνται». Βλέπεις πώς θέτει πάλι την αιτία για την οποία τα κάνει όλα; Διότι, εάν εμποδίζει εντελώς να μιλάει εκείνος που λαλεί με γλώσσες, όταν δεν έχει διερμηνέα, επειδή αυτό είναι ανωφελές, εύλογα προστάζει να συγκρατείται και η προφητεία, εάν δεν προσφέρει αυτήν την ωφέλεια, αλλά προκαλεί σύγχυση, ταραχή και άκαιρο θόρυβο. «Και τα πνεύματα των προφητών υποτάσσονται στους προφήτες». Είδες πώς τον συνέτισε δυναμικά και με τρόπο φοβερό; Διότι, για να μη φιλονικεί ούτε να στασιάζει ο άνθρωπος, δείχνει ότι το ίδιο το χάρισμα υποτάσσεται· επειδή με τη λέξη «πνεύμα» εδώ εννοεί την ενέργεια του χαρίσματος. Εάν λοιπόν το πνεύμα υποτάσσεται, πολύ περισσότερο εσύ που το κατέχεις δεν θα ήταν δίκαιο να φιλονικείς. Έπειτα, δείχνει ότι αυτό είναι και το θέλημα του Θεού, προσθέτοντας και λέγοντας: «Διότι ο Θεός δεν είναι Θεός ακαταστασίας, αλλά ειρήνης, όπως διδάσκω σε όλες τις Εκκλησίες των αγίων». Είδες με πόσα επιχειρήματα τον οδήγησε στη σιωπή, και τον παρηγόρησε την ώρα που παραχωρούσε τη θέση του στον άλλον;

Με ένα μεν και πρώτο επιχείρημα, ότι δεν επέρχεται καμία εξάντληση όταν γίνεται αυτό· διότι, λέει, «μπορείτε όλοι να προφητεύετε ένας ένας με τη σειρά»· με ένα δεύτερο δε, ότι αυτό είναι αρεστό και στο Πνεύμα· διότι «τα πνεύματα των προφητών υποτάσσονται στους προφήτες»· εκτός αυτών, με το ότι αυτό είναι σύμφωνο με το θέλημα του Θεού· διότι, λέει, «ο Θεός δεν είναι Θεός ακαταστασίας, αλλά ειρήνης»· και με ένα τέταρτο, ότι αυτός ο κανόνας επικρατεί παντού στην οικουμένη, και δεν τους επιβάλλεται τίποτα το καινοφανές. Διότι, λέει, «έτσι διδάσκω σε όλες τις Εκκλησίες των αγίων». Τι λοιπόν θα μπορούσε να είναι πιο φοβερό από αυτά τα πράγματα;

Διότι, βεβαίως, παρουσίασε και τις υπόλοιπες Εκκλησίες να τηρούν αυτόν τον νόμο, ανακόπτοντας έτσι τον θόρυβο από την καινοτομία και καθιστώντας τον λόγο ευπρόσδεκτο με την επιδοκιμασία των πολλών. Γι’ αυτό και αλλού έλεγε: «Ο οποίος θα σας υπενθυμίσει τους δρόμους μου εν Χριστώ, όπως ακριβώς διδάσκω παντού, σε όλες τις Εκκλησίες»· και πάλι: «Διότι ο Θεός δεν είναι Θεός ακαταστασίας, αλλά ειρήνης, όπως ακριβώς συμβαίνει σε όλες τις Εκκλησίες των αγίων»· και εδώ: «Μήπως από εσάς προήλθε ο λόγος του Θεού, ή μήπως έφτασε μόνο σε εσάς;». Δηλαδή: Ούτε πρώτοι ούτε μόνοι εσείς είστε πιστοί, αλλά ολόκληρη η οικουμένη. Αυτό έλεγε και γράφοντας προς τους Κολοσσαείς: «Όπως καρποφορεί και αυξάνεται σε όλον τον κόσμο», μιλώντας για το Ευαγγέλιο. Το κάνει δε αυτό και με διαφορετικό τρόπο για την προτροπή των ακροατών, όπως όταν λέει ότι τα δικά τους έργα είναι τα πρώτα και είναι ολοφάνερα σε όλους.

Διότι, «όπως ακριβώς διέταξα», λέει, «στις Εκκλησίες της Γαλατίας, έτσι να κάνετε και εσείς». Επειδή, άλλωστε, θα ντρέπονταν πλέον να φανούν κατώτεροι από τους Γαλάτες. Και δεν είπε: «Προέτρεψα και συμβούλευσα», αλλά: «Διέταξα», πράγμα που δηλώνει μεγαλύτερη αυθεντία. Και δεν φέρνει ως παράδειγμα μία πόλη, και δύο και τρεις, αλλά ολόκληρο έθνος· πράγμα που κάνει και στα δόγματα, λέγοντας: «Όπως ακριβώς και σε όλες τις Εκκλησίες των αγίων». Διότι, εάν αυτό είναι ισχυρό για την πίστη των δογμάτων, πολύ περισσότερο για τη μίμηση των έργων. Τι λοιπόν διέταξες; Πες μου. «Την πρώτη ημέρα της εβδομάδος, δηλαδή την Κυριακή, ο καθένας από εσάς ας βάζει κατά μέρος και ας αποταμιεύει ό,τι του επιτρέπει η ευπορία του». Δες πώς προτρέπει και από τον χρόνο· διότι και μόνο η ημέρα ήταν ικανή να οδηγήσει σε ελεημοσύνη. Διότι θυμηθείτε, λέει, τι αξιωθήκατε αυτήν την ημέρα. Επειδή τα άρρητα αγαθά, και η ρίζα και η αρχή της ζωής μας έγιναν σε αυτήν. Και δεν είναι κατάλληλος ο χρόνος για προθυμία φιλανθρωπίας μόνο γι' αυτό, αλλά και επειδή προσφέρει άνεση και απαλλαγή από τους κόπους. Διότι η ψυχή που απαλλάσσεται από τους μόχθους, γίνεται ευκολότερα και καταλληλότερα διατεθειμένη να ελεήσει. Εκτός δε από αυτά, και η συμμετοχή κατ' αυτήν σε μυστήρια τόσο φρικτά και αθάνατα, εμφυτεύει μεγάλη προθυμία. Σε αυτήν την ημέρα, λοιπόν, ο καθένας από εσάς, όχι απλώς ο τάδε και ο δείνα, αλλά ο κάθε ένας ξεχωριστά, είτε είναι φτωχός είτε πλούσιος, είτε γυναίκα είτε άνδρας, είτε δούλος είτε ελεύθερος, ας βάζει κατά μέρος αποταμιεύοντας.

«Εάν όμως δεν υπάρχει διερμηνευτής, ας σιωπά μέσα στην εκκλησία· ας μιλάει στον εαυτό του και στον Θεό. Από τους προφήτες ας μιλούν δύο ή τρεις, και οι υπόλοιποι ας διακρίνουν· εάν όμως δοθεί αποκάλυψη σε κάποιον άλλον που κάθεται.» Δηλαδή προκαλεί έκπληξη, και δεν γίνεται τόσο για κατήχηση. «Ο πρώτος ας σιωπά.» Διότι δεν έπρεπε, εφόσον αυτός κινήθηκε προς προφητεία, να συνεχίζει να μιλάει εκείνος. «Διότι μπορείτε καθένας με τη σειρά του να προφητεύετε όλοι, ώστε όλοι να μαθαίνουν και όλοι να παρηγορούνται.» Αυτό το λέει παρηγορώντας εκείνον που αναγκάστηκε να σιωπήσει. «Και τα πνεύματα των προφητών υποτάσσονται στους προφήτες». Για να μην είναι κανείς φιλόνικος ή φθονερός, δείχνει ότι το ίδιο το χάρισμα υποτάσσεται. Διότι με τη λέξη «πνεύμα» εδώ εννοεί την ενέργεια· εάν λοιπόν το πνεύμα υποτάσσεται, πολύ περισσότερο πρέπει να υποτάσσεσαι εσύ. «Διότι ο Θεός δεν είναι Θεός ακαταστασίας, αλλά ειρήνης, όπως διατάσσω σε όλες τις Εκκλησίες των αγίων.» Δείχνει ότι αυτό είναι αρεστό και στον Θεό, ώστε εκείνος που αντιτάσσεται, φέροντας το κρίμα, να μη φιλονικεί. «Οι γυναίκες ας σιωπούν μέσα στις Εκκλησίες. Διότι δεν τους επιτρέπεται να μιλούν, αλλά ας υποτάσσονται, καθώς λέει και ο νόμος. Και αν θέλουν να μάθουν κάτι, ας ρωτούν τους δικούς τους άνδρες στο σπίτι.»

ΤΙΤΛΟΣ Θ΄. — Περί γυναικών: ότι δεν πρέπει αυτές να προσεύχονται ακάλυπτες, ούτε να μιλούν, ούτε να διδάσκουν μέσα στην εκκλησία του Θεού. «Κρίνετε μόνοι σας: είναι πρέπον να προσεύχεται η γυναίκα στον Θεό ακάλυπτη; Δεν σας διδάσκει η ίδια η φύση ότι, εάν μεν ο άνδρας αφήνει μακριά μαλλιά, είναι γι' αυτόν ατιμία, ενώ εάν η γυναίκα έχει μακριά μαλλιά, είναι γι' αυτήν δόξα; Διότι τα μαλλιά τής έχουν δοθεί αντί για κάλυμμα». «Ο Θεός δεν είναι Θεός ακαταστασίας, αλλά ειρήνης, όπως σε όλες τις εκκλησίες των αγίων. Οι γυναίκες μέσα στις εκκλησίες ας σιωπούν· διότι δεν τους επιτρέπεται να μιλούν, αλλά να υποτάσσονται, όπως λέει και ο νόμος. Εάν δε θέλουν να μάθουν κάτι, ας ρωτούν τους δικούς τους άνδρες στο σπίτι. Διότι είναι αισχρό για μια γυναίκα να μιλά στην εκκλησία». «Η γυναίκα ας μαθαίνει εν ησυχία, με κάθε υποταγή».

Τα πρόβατα, μην ποιμαίνετε τους ποιμένες, ούτε να επαίρεσθε πάνω από τα δικά σας όρια. Διότι σας αρκεί εάν ποιμαίνεσθε καλώς. Μην κρίνετε τους κριτές, ούτε να νομοθετείτε για τους νομοθέτες. Διότι ο Θεός δεν είναι Θεός ακαταστασίας και αταξίας, αλλά ειρήνης και τάξεως.

Το δε αληθινό θεμέλιο της προσευχής είναι τούτο, το να προσέχει κανείς τους λογισμούς και να κάνει την προσευχή του με πολλή ησυχία και ειρήνη, ώστε να μην σκανδαλίζονται οι έξω. Διότι αυτός, εάν δεχθεί τη χάρη του Θεού και διατηρήσει την τελείωση μέχρι τέλους μέσα στην ησυχία, θα οικοδομήσει περισσότερο το πλήθος των ανθρώπων· «διότι ο Θεός δεν είναι Θεός ακαταστασίας αλλά ειρήνης». Διότι εκείνοι που προσεύχονται με κραυγές μοιάζουν με κελευστές, μη μπορώντας να προσευχηθούν παντού, ούτε στις εκκλησίες ούτε στα χωριά, παρά ίσως μόνο στις ερήμους σύμφωνα με το θέλημά τους· αντιθέτως, όσοι προσεύχονται με ησυχία οικοδομούν τους πάντες σε κάθε τόπο. Πρέπει, επομένως, να διεξάγει κανείς όλον τον αγώνα του ανθρώπου στο επίπεδο των λογισμών, να αποκόπτει την ύλη των πονηρών λογισμών που τον περιβάλλει, να κατευθύνει τον εαυτό του προς τον Θεό και να μην εκτελεί τα θελήματα των λογισμών, αλλά να τους συγκεντρώνει όταν περιπλανώνται από παντού, διακρίνοντας τους φυσικούς λογισμούς από τους πονηρούς. Διότι η ψυχή που βρίσκεται υπό την αμαρτία περιβάλλεται στενά, όπως ακριβώς αν υπάρχει σε ένα βουνό πυκνή βλάστηση ή σε ένα ποτάμι καλαμιές ή κάποια δάση από αγκάθια και θάμνους· όσοι λοιπόν θέλουν να περάσουν μέσα από εκείνο τον τόπο οφείλουν να απλώσουν τα χέρια τους και με βία και κόπο να παραμερίσουν την ύλη που τους εμποδίζει. Έτσι και η ύλη των λογισμών της αντίπαλης δύναμης περιβάλλει την ψυχή.

Πάνω απ' όλα, ο θείος φόβος ας μας συγκρατεί σαν σίδερο και ας καθηλώνει τις σάρκες μας· πουθενά ας μην φωλιάζει ο φθόνος ούτε πάλι η έριδα, ούτε βέβαια η κενοδοξία ούτε κανένα από τα έργα του σκότους. Ενόσω τα πάθη μάς προσβάλλουν από μακριά, ας αποκρούονται, ώστε να μην εγκατασταθούν μέσα μας και φαρμακώσουν την ψυχή και γίνουν δυσαπόβλητα. Εκείνος που αγωνίζεται εγκρατεύεται σε όλα. Έτσι να τρέχετε, ώστε να κατακτήσετε το έπαθλο. Οι τελευταίοι να υποτάσσεστε στους πρώτους· διότι ο Θεός δεν είναι Θεός ακαταστασίας, αλλά ειρήνης. Οι προϊστάμενοι να αγαπάτε θεάρεστα αυτούς που σας ακολουθούν, και να επιζητείτε την υποταγή και την υπακοή όχι από θέση εξουσίας, αλλά με την αρετή και την αγαθότητα. Να μην αποχωρίζεστε ο ένας τον άλλον, αλλάζοντας πολλούς προϊσταμένους και μη όντας χρήσιμοι πουθενά. Ο Παύλος δεν θέλησε να συμπαραλάβει τον ευαγγελιστή Μάρκο, όπως είναι γραμμένο, επειδή δεν πορεύθηκε μαζί τους, αλλά προηγουμένως επέστρεψε στην πατρίδα του. Πόσο μάλλον εμείς οφείλουμε να δείχνουμε σταθερότητα; Ο καθένας, αδελφοί, στην κατάσταση που κλήθηκε, σε αυτήν ας παραμένει. Ας καθαρίσουμε τους εαυτούς μας, αγαπητοί, από κάθε μολυσμό σαρκός και πνεύματος, επιτελώντας έργα αγιοσύνης με φόβο Θεού. Να κρατάτε τις παραδόσεις τις οποίες διδαχθήκατε, να κατηχείτε ο ένας τον άλλον, να έχετε πάντοτε τη μνήμη του θανάτου. Προσεύχεστε, λοιπόν, σας παρακαλώ, για όλους, ευλογείτε αυτούς που σας διώκουν, να ευλογείτε και να μην καταριέστε, καθώς περιφέρεστε από τόπο σε τόπο, υστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι, περιπλανώμενοι σε ερήμους και σε βουνά ή ίσως και τρυπώνοντας σε σπηλιές της γης.

Σας έδωσα παραγγελία, σε προηγούμενη κατήχηση, να μην απομονώνεστε και να μην αποτραβιέστε σε κρυφά μέρη· και πάλι μερικοί βρίσκεστε στην ίδια κατάσταση. Τι θέλετε; «Να έρθω σε σας με ράβδο, ή με αγάπη και πνεύμα πραότητας;» Σας μίλησα ξεκάθαρα και δεν εισακούστηκα· είδατε αδελφό σας να επιτιμάται ακριβώς για αυτό το πράγμα, και δεν συνετιστήκατε. Προσέχετε, μήπως πέσει κανείς στο ίδιο παράδειγμα της ανυπακοής. Δεν γίνονται άσκοπα και μάταια οι κατηχήσεις. «Ο Θεός δεν είναι Θεός ακαταστασίας, αλλά ειρήνης, όπως σε όλες τις εκκλησίες των αγίων.» Γι' αυτό «όλα ας γίνονται με ευσχημοσύνη και με τάξη», ώστε σε όλα να δοξάζεται ο Κύριος ανάμεσά μας. Εσείς που περιφέρεστε από εδώ και από εκεί, αδελφοί, προσέχετε τον εαυτό σας πού και πώς κάθεστε και συναναστρέφεσθε· όχι σαν αχαλίνωτοι, αλλά σαν δεμένοι στο πνεύμα· όχι σαν να μην σας επιβλέπει κανείς, αλλά ως επιβλεπόμενοι από τον Κύριο, ο οποίος εφορεύει κάθε κίνηση και πράξη σας· μην περιφέρεστε άσκοπα εδώ και εκεί, αλλά να ησυχάζετε στα καταλύματά σας, προσηλωμένοι στο εργόχειρο, στις προσευχές και στις ψαλμωδίες σας· μην αποταμιεύετε με φιλαργυρία για τον εαυτό σας, αλλά να αρκείστε στα υπάρχοντα· διότι ο Ίδιος έχει πει: «Δεν θα σε αφήσω, ούτε θα σε εγκαταλείψω»· ώστε με θάρρος να λέμε: «Ο Κύριος είναι βοηθός μου, και δεν θα φοβηθώ τι θα μου κάνει ο άνθρωπος.»