Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 15:12

Μερικοί μάλιστα έτρωγαν και μέσα στα ειδωλεία, θεωρώντας τα ειδωλόθυτα ως κάτι το αδιάφορο. Άλλοι πάλι περιφρονούσαν τους άλλους, ενώ θαύμαζαν εκείνους που ομιλούσαν γλώσσες. Και τέλος, είχαν πλανηθεί και ως προς το μυστήριο της αναστάσεως, λέγοντας ότι αυτή η σάρκα δεν ανασταίνεται.

Μετριάζει όμως πάρα πολύ τον εαυτό του, και βεβαιώνει ότι κατεδίωξε την Εκκλησία, όμως ελεήθηκε από τον Χριστό και κλήθηκε στο αποστολικό αξίωμα· και ότι αποκάλυψε το μέγα μυστήριο της αναστάσεως, το οποίο ούτε οι αρχαίοι άγιοι αγνοούσαν· διότι έχει προφητευθεί· ούτε βέβαια αυτοί που είχαν εκλεγεί για το αποστολικό αξίωμα, οι οποίοι και «έγιναν αυτόπτες και υπηρέτες του λόγου». <Αν λοιπόν κηρύσσεται ότι ο Χριστός έχει αναστηθεί από τους νεκρούς, πώς λένε μερικοί ανάμεσά σας ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών;> Εκπλήσσεται με αυτούς που, δεν ξέρω πώς, έχουν πειστεί να αντιτάσσονται στις ιερές και θείες Γραφές και αποτολμούν να φρονούν κάτι διαφορετικό από αυτό· διότι, αν πέθανε ο Χριστός, όχι για να παραμείνει νεκρός, αλλά για να βρεθεί ανώτερος από τον θάνατο και τη φθορά, ώστε να γίνει σαν κάποιος δρόμος και θύρα για την ανθρώπινη φύση, προκειμένου να μπορέσει να νικήσει τη φθορά και να επιστρέψει στη ζωή, πώς, ενώ έχει αναστηθεί αυτός που βρέθηκε για εμάς ανάμεσα στους νεκρούς ώστε να επιστρέψουμε και εμείς μαζί του στη ζωή, δένουν ακόμη με τους βρόχους του θανάτου αυτούς για τους οποίους λέγεται ότι πέθανε και αναστήθηκε ο Εμμανουήλ, που υπάρχει ως Θεός κατά φύση; Γιατί στερούν το ανθρώπινο γένος από τα αγαθά της αναστάσεως, και συκοφαντούν τον σκοπό της ένσαρκης οικονομίας;

Παρατήρησε δε πώς τους οδηγεί έντεχνα στην αναγκαία ομολογία ότι πρέπει να γίνει δεκτό πως θα αναστηθούν στον καιρό τους τα προερχόμενα από τη γη σώματά μας. Διότι εάν, λέει, μέσα από όλη τη θεόπνευστη Γραφή κηρύσσεται ότι ο Χριστός έχει αναστηθεί από τους νεκρούς, πώς λένε μερικοί ανάμεσά σας ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών; Επειδή πέθανε, όπως ήδη προαναφέραμε, όχι για τον εαυτό του αλλά μάλλον για εμάς· ώστε, εφόσον ως Θεός είναι κατά φύσιν ζωή, με τον θάνατο της δικής του σάρκας να καταργήσει τον θάνατο, αφού η ανθρώπινη φύση επρόκειτο να τον ακολουθήσει. Διότι αναστήθηκε και έγινε κατά κάποιον τρόπο η απαρχή της ανθρωπότητας, η οποία μεταβαίνει στη ζωή, αναδημιουργείται στην αφθαρσία και νικά τον θάνατο· διότι όσα είναι εν Χριστώ αποτελούν νέα κτίση. Αφού λοιπόν το γεγονός αυτό έκανε την αρχή, πώς εμείς θα παραμείνουμε στη γη; Ή πώς τολμούν ορισμένοι μεταξύ σας να λένε ότι οι νεκροί δεν θα αναστηθούν;

ια'. Οι μανδραγόρες, λοιπόν, φύονται στους αγρούς και ο καρπός τους έχει τη μορφή μήλου. Το ότι το φυτό αυτό προκαλεί ύπνο και βυθίζει σε βαθύ λήθαργο όσους το καταναλώνουν, νομίζω ότι δεν χρειάζεται μακροσκελή απόδειξη, καθώς η ιατρική εμπειρία πολλές φορές κατανικά την αϋπνία των ασθενών με τη φυσική ενέργεια των μανδραγορών. Αυτοί μας φανερώνουν αινιγματωδώς και το μυστήριο του Χριστού, ο οποίος, τρόπον τινά, αποκοιμήθηκε για χάρη μας και συγκαταβάθηκε σε κένωση μέχρι θανάτου, αν και αναστήθηκε πάλι. Διότι ήταν Θεός κατά φύση, και έγινε σάρκα. Όπου δε γενικώς ο θάνατος εκλαμβάνεται ως ύπνος, εκεί πρέπει να αναζητείται και η επάνοδος στη ζωή. Μέσα σε αυτά βρίσκεται, τρόπον τινά, ολόκληρο το μυστήριο του Χριστού. Γι' αυτό και ο θεσπέσιος Παύλος επιπλήττει όσους, από επιπολαιότητα, παρασύρθηκαν σε ετερόδοξη άποψη, λέγοντας: «Σας παρέδωσα, λοιπόν, πρώτα από όλα εκείνο που και εγώ παρέλαβα: ότι ο Χριστός πέθανε για τις αμαρτίες μας σύμφωνα με τις Γραφές, και ότι ετάφη, και ότι αναστήθηκε την τρίτη ημέρα σύμφωνα με τις Γραφές». Και λίγο παρακάτω: «Εάν λοιπόν κηρύσσεται ότι ο Χριστός έχει αναστηθεί από τους νεκρούς, πώς λένε μερικοί ανάμεσά σας ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών;». Επειδή, δηλαδή, ο Χριστός έδειξε πρώτος στους ανθρώπους τον θάνατο ως ύπνο (αφού ήταν ζωή κατά φύση), άνοιξε για την ανθρώπινη φύση μια θύρα και μια οδός για να μπορέσει στο εξής να θριαμβεύσει και κατά του ίδιου του θανάτου.

Έπειτα εμφανίστηκε στον Ιάκωβο, έπειτα σε όλους τους αποστόλους, τελευταίο δε από όλους, σαν σε έκτρωμα, λέει, εμφανίστηκε και σε εμένα.» Και μετά από άλλα πάλι: «Εάν όμως ο Χριστός κηρύσσεται ότι έχει αναστηθεί από τους νεκρούς, πώς λένε μερικοί ανάμεσά σας ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών; Εάν όμως δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών, ούτε ο Χριστός έχει αναστηθεί. Και εάν ο Χριστός δεν έχει αναστηθεί, τότε είναι κενό το κήρυγμά μας, κενή και η πίστη μας.

Περί εκείνων που λένε ότι δεν υπάρχει ανάσταση. Εσύ που σκέφτεσαι όπως οι εθνικοί και λες ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών! Ω στόμα βδελυρό και ξένο προς τον Θεό, δια του οποίου ομιλεί ο Διάβολος, ο ψεύτης και δημιουργός του ψεύδους! Ω στόμα ψεύτικο, ή μάλλον τάφε ανοιχτέ, που από τον πονηρό θησαυρό της καρδιάς προσφέρεις το πονηρό και λες: δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών!

Εκεί ο Παύλος, ο ρήτορας της ευσέβειας, μυσταγωγεί τους πιστούς, λέγοντας: ιδού, σας λέω ένα μυστήριο: δεν θα κοιμηθούμε όλοι, όλοι όμως θα μεταμορφωθούμε, σε μία στιγμή, σε ριπή οφθαλμού, με την έσχατη σάλπιγγα. Διότι θα σαλπίσει, και οι νεκροί θα αναστηθούν άφθαρτοι. Και πάλι ελέγχοντας και καταισχύνοντας όσους λένε ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών, προσθέτει λέγοντας: αν δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών, ούτε ο Χριστός έχει αναστηθεί. Εάν δε ο Χριστός δεν έχει αναστηθεί, τότε είναι κενό το κήρυγμά μας, κενή είναι και η πίστη μας. Αποδεικνυόμαστε μάλιστα και ψευδομάρτυρες του Θεού, έχοντας κηρύξει την ανάσταση στα πέρατα του κόσμου.

Ποιον, λοιπόν, ανήγγειλαν χαρμόσυνα οι άγγελοι στις γυναίκες ότι έχει αναστηθεί; Όπως λένε: «Ποιον ζητάτε; Τον Ιησού τον Ναζωραίο; Αναστήθηκε, δεν είναι εδώ. Ελάτε, δείτε τον τόπο». Σαν να έλεγαν: ελάτε, δείτε τον τόπο και συνετίστε τον Ωριγένη, ότι δεν υπάρχει κανένα λείψανο που να κείτεται εδώ, αλλά αναστήθηκε ολόκληρο. Και για να γνωρίσεις ότι αναστήθηκε ολόκληρο, λέει «Αναστήθηκε, δεν είναι εδώ», ώστε να αποκρούσει τη φλυαρία σου, ότι δεν εγκαταλείφθηκε κανένα λείψανό του, αλλά αυτό ακριβώς που καρφώθηκε, αυτό που τρυπήθηκε με τη λόγχη, αυτό που κρατήθηκε από τους Φαρισαίους, αυτό που φτύστηκε, αυτό αναστήθηκε. 68. Και προς τι να αναφέρω το πλήθος των μαρτυριών για τον έλεγχο αυτού του ελεεινού και της φλυαρίας που προήλθε από αυτόν; Άρα, λοιπόν, όπως αναστήθηκε και ανέστησε το δικό του σώμα, έτσι θα αναστήσει και εμάς. Διότι μέσα από αυτό κατέδειξε ο άγιος απόστολος την ελπίδα μας, λέγοντας: «πώς λένε μερικοί ανάμεσά σας ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών; Αν όμως δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών, ούτε ο Χριστός έχει αναστηθεί. Και αν ο Χριστός δεν έχει αναστηθεί, άρα είναι κενό και το κήρυγμά μας, μάταιη είναι και η πίστη μας, και αποδεικνυόμαστε ψευδομάρτυρες του Θεού, διότι καταμαρτυρήσαμε ότι ανέστησε τον Χριστό, τον οποίο δεν ανέστησε» και τα εξής.

Διότι, εάν ο Νάθαν ήταν προφήτης, αλλά βέβαια και ο Σολομών, καθώς και ο πατέρας και των δύο· και προφήτες μεν αναδεικνύονταν από πολλές φυλές, ιερείς όμως από καμία από τις δώδεκα φυλές, παρά μόνο οι Λευίτες. Μάταια, επομένως, έχουν πλάσει αυτό το ψεύδος· και ας μην επικρατεί ένας τέτοιος ισχυρισμός στην Εκκλησία του Χριστού έναντι της ακριβούς αλήθειας, ότι δηλαδή κατασκευάζεται ένα ψεύδος για τον έπαινο και τη δοξολογία του Χριστού. Διότι ποιος δεν γνωρίζει και εκείνον τον ιερότατο λόγο του Αποστόλου, όταν κήρυττε και διακήρυσσε την ανάσταση του Σωτήρα μας, και διαβεβαίωνε για την αλήθεια, λέγοντας με μεγάλο φόβο, ότι εάν κάποιοι ισχυρίζονται πως ο Χριστός δεν έχει αναστηθεί, εμείς όμως και το λέμε και το έχουμε πιστέψει, και αυτό ελπίζουμε και κηρύσσουμε, τότε καταψευδομαρτυρούμε εναντίον του Θεού ότι ανέστησε τον Χριστό, τον οποίο δεν ανέστησε. Αν, λοιπόν, αυτός που δοξολογεί με αυτόν τον τρόπο τον Θεό Πατέρα, φοβάται μήπως φανεί ψεύτης, ενώ διηγείται ένα παράδοξο έργο, πώς δεν θα φοβόταν δικαιολογημένα κάποιος που μέσω ψευδολογίας προσπαθεί να επινοήσει την επιβεβαίωση της αλήθειας, συνθέτοντας μια αναληθή δόξα; Διότι, εάν τα γένη είναι διαφορετικά, και δεν καταλήγει κανένα γνήσιο σπέρμα στον Ιωσήφ, αλλά έχει λεχθεί μόνο για την εξύψωση Εκείνου που επρόκειτο να γεννηθεί, ότι δηλαδή Αυτός που θα έρθει θα είναι βασιλιάς και ιερέας, χωρίς ωστόσο να υπάρχει απόδειξη, αλλά η σεμνότητα των λόγων καταλήγει σε έναν άπρακτο ύμνο, είναι προφανές ότι ο έπαινος δεν αγγίζει τον Θεό, εφόσον είναι ψεύδος· αντίθετα, αποτελεί κατάκριση για εκείνον που το είπε, επειδή καυχήθηκε για κάτι το ανύπαρκτο ωσάν να ήταν υπαρκτό.

Διότι η πληγή, η οποία επέτρεψε την είσοδο ανθρώπινου χεριού, πόσο βαθιά αποδεικνύει ότι είχε εισχωρήσει ο σίδηρος; Εάν λοιπόν Αυτός έχει αναστηθεί, θα ήταν εύκολο να αναφωνήσουμε το αποστολικό λόγιο: «Πώς λένε μερικοί ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών;». Επειδή, λοιπόν, κάθε πρόρρηση του Κυρίου αποδεικνύεται αληθινή μέσω της μαρτυρίας των γεγονότων, και αυτό δεν το διδαχθήκαμε μόνο με τον λόγο, αλλά και από τους ίδιους που επανήλθαν στη ζωή μέσω της αναστάσεως λάβαμε έμπρακτα την απόδειξη της υπόσχεσης· ποια δικαιολογία απομένει σε όσους δεν πιστεύουν; Δεν θα προσκολληθούμε στην καθαρή ομολογία, αποχαιρετώντας όσους παραπλανούν την ανεπιτήδευτη πίστη μέσω της φιλοσοφίας και της κενής απάτης, έχοντας μάθει εν συντομία από τον Προφήτη τον τρόπο της χάριτος, μέσα από όσα λέει: «Θα αφαιρέσεις το πνεύμα τους, και θα εκλείψουν, και στο χώμα τους θα επιστρέψουν. Θα εξαποστείλεις το Πνεύμα σου, και θα δημιουργηθούν, και θα ανακαινίσεις το πρόσωπο της γης»; Τότε λέει πως και ο Κύριος ευφραίνεται για τα έργα Του, όταν οι αμαρτωλοί εκλείπουν από τη γη.

Είναι φανερό, λοιπόν, ότι ο Παύλος δεν γνωρίζει άλλον Χριστό, παρά μόνο αυτόν που και έπαθε και ετάφη και αναστήθηκε και γεννήθηκε, τον οποίο ονομάζει και άνθρωπο. Διότι λέγοντας: «Εάν δε ο Χριστός κηρύσσεται ότι έχει εγερθεί εκ νεκρών», προσθέτει, εξηγώντας την αιτία της σαρκώσεώς του: «Επειδή ακριβώς δι' ανθρώπου ήλθε ο θάνατος, και δι' ανθρώπου ήλθε η ανάσταση των νεκρών». Και παντού, όταν αναφέρεται στο πάθος του Κυρίου μας, στην ανθρωπότητά του και στη νέκρωσή του, χρησιμοποιεί το όνομα του Χριστού, όπως στο: «Μην καταστρέφεις με την τροφή σου εκείνον για τον οποίο πέθανε ο Χριστός», και πάλι: «Τώρα όμως, εν Χριστώ, εσείς που κάποτε ήσασταν μακριά, βρεθήκατε κοντά διά του αίματος του Χριστού», και πάλι: «Ο Χριστός μάς εξαγόρασε από την κατάρα του νόμου γινόμενος κατάρα για εμάς· διότι είναι γεγραμμένο: Επικατάρατος καθένας που κρεμιέται πάνω σε ξύλο». Ένωσε, λοιπόν, καθώς προείπαμε, τον άνθρωπο με τον Θεό. Διότι, εάν δεν νικούσε άνθρωπος τον αντίπαλο του ανθρώπου, ο εχθρός δεν θα είχε νικηθεί δικαίως. Αλλά και πάλι, εάν ο Θεός δεν δώριζε τη σωτηρία, δεν θα την κατέχαμε με βεβαιότητα.

Ορθά είπε, «Κηρύττουμε», επιδεικνύοντας πολλή παρρησία. Διότι δεν κηρύττουμε στα κρυφά ούτε σε απόκρυφο μέρος, αλλά εκπέμπουμε φωνή πιο ηχηρή από σάλπιγγα. Και δεν είπε, «Κηρύξαμε», αλλά ότι και τώρα «Έτσι κηρύττουμε». «Και έτσι πιστέψατε». Εδώ δεν είπε, «Πιστεύετε», αλλά, «Πιστέψατε». Επειδή κλονίζονταν, γι' αυτόν τον λόγο ανέδραμε στους παρελθόντες χρόνους, και προσθέτει πλέον τη μαρτυρία των ίδιων. «Αν όμως ο Χριστός κηρύσσεται ότι έχει αναστηθεί από τους νεκρούς, πώς λένε μερικοί ανάμεσά σας ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών;» Βλέπεις πώς συλλογίζεται άριστα και αποδεικνύει την ανάσταση από το ότι ο Χριστός έχει αναστηθεί, αφού πρώτα θεμελίωσε το γεγονός αυτό από πολλές πλευρές; Διότι, λέει, και οι προφήτες το είπαν αυτό, και ο Ίδιος το απέδειξε με την εμφάνισή Του, και εμείς το κηρύττουμε, και εσείς το πιστέψατε, συνυφαίνοντας τετραπλή μαρτυρία: εκείνη διά των προφητών, εκείνη διά της εκβάσεως των πραγμάτων, εκείνη διά των αποστόλων, και εκείνη διά των μαθητών· μάλλον δε και πενταπλή.

Διότι και αυτή η αιτία αποδεικνύει την ανάσταση, το γεγονός δηλαδή ότι πέθανε για τις αμαρτίες των άλλων. Εάν λοιπόν αυτό έχει αποδειχθεί, είναι ολοφάνερο ότι ακολουθεί και το άλλο, το ότι δηλαδή θα αναστηθούν και οι υπόλοιποι νεκροί. Γι' αυτό, θεωρώντας το ως κάτι το κοινώς ομολογούμενο, ελέγχει και εκφράζει την απορία του, λέγοντας: «Αν όμως ο Χριστός έχει αναστηθεί, πώς λένε μερικοί ανάμεσά σας ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών;», αποκόπτοντας με αυτόν τον τρόπο πάλι το θράσος εκείνων που έφερναν αντιρρήσεις. Διότι δεν είπε: «Πώς λέτε εσείς;», αλλά: «Πώς λένε μερικοί ανάμεσά σας;»· και ούτε απευθύνει την κατηγορία εναντίον όλων, ούτε καθιστά φανερούς αυτούς τους ίδιους τους οποίους εγκαλεί, ώστε να μην τους κάνει περισσότερο αναιδείς, αλλά ούτε πάλι το αποκρύπτει εντελώς, με σκοπό να τους διορθώσει. Γι' αυτό ακριβώς, αφού τους απομόνωσε από το πλήθος, ρίχνεται στον αγώνα εναντίον τους, καθιστώντας τους έτσι πιο αδύναμους και καταπλήσσοντάς τους, ενώ τους υπόλοιπους, μέσα από τις συγκρούσεις εναντίον εκείνων, τους συγκρατεί με μεγαλύτερη ασφάλεια στην αλήθεια, μη επιτρέποντάς τους να αυτομολήσουν προς αυτούς που επεδίωκαν να τους διαφθείρουν.

Και πάλι: Ο Κύριος θέλει να καθαρίσει από την πληγή, να του δείξει φως. Και ο Δαβίδ [λέει], «Διότι δεν θα εγκαταλείψεις την ψυχή μου στον άδη», αναφερόμενος στον Χριστό. «Και ότι εμφανίστηκε στον Κηφά». Παρουσιάζει πρώτα ως μάρτυρα τον αξιόπιστο από τους αποστόλους. Δες δε πώς φέρνει τους προφήτες και τους αποστόλους να δίνουν μαρτυρία για το γεγονός. «Έπειτα στους έντεκα· κατόπιν εμφανίστηκε σε περισσότερους από πεντακόσιους αδελφούς ταυτόχρονα, από τους οποίους οι περισσότεροι ζουν έως σήμερα, ενώ μερικοί και κοιμήθηκαν». Διότι ο Ματθίας συμπεριλήφθηκε στον κατάλογο μετά την Ανάληψη, όχι αμέσως μετά την Ανάσταση. «Έπειτα εμφανίστηκε στον Ιάκωβο, κατόπιν σε όλους τους αποστόλους». Δεν είπε, πέθαναν, αλλά κοιμήθηκαν, βεβαιώνοντας ξανά την ανάσταση με αυτή τη λέξη. «Και τελευταίο από όλους, σαν σε έκτρωμα, εμφανίστηκε και σε εμένα. Διότι εγώ είμαι ο ελάχιστος των αποστόλων, ο οποίος δεν είμαι άξιος να ονομάζομαι απόστολος, επειδή καταδίωξα την Εκκλησία του Θεού. Αλλά με τη χάρη του Θεού είμαι αυτό που είμαι, και η χάρη Του σε εμένα δεν υπήρξε μάταιη· αντίθετα, κοπίασα περισσότερο από όλους αυτούς· όχι όμως εγώ, αλλά η χάρη του Θεού που είναι μαζί μου». Αυτός είναι λόγος ταπεινοφροσύνης. «Είτε, λοιπόν, εγώ είτε εκείνοι, έτσι κηρύσσουμε, και έτσι πιστέψατε. Εάν όμως ο Χριστός κηρύσσεται ότι έχει αναστηθεί από τους νεκρούς», από όποιον, λέει, θέλετε να μάθετε, μάθετε. Σε τίποτα δεν διαφέρουμε. «Πώς λένε μερικοί ανάμεσά σας ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών;»

Με τέτοιους λόγους και με άλλους περισσότερους ο Κύριος φανέρωσε την ανάσταση των σωμάτων μας· τα λόγια του μάλιστα τα επιβεβαίωσε με έργα, ανασταίνοντας πολλούς νεκρούς, και προς το τέλος της επίγειας ζωής του, αφού κάλεσε από το μνήμα κάποιον φίλο του, τον Λάζαρο, ο οποίος ήταν ήδη νεκρός τέσσερις ημέρες, είχε αρχίσει να αποσυντίθεται και να οδωδεί, παρουσιάζοντας έτσι ζωντανό αυτόν που προηγουμένως ήταν άπνους. Επιπλέον, ο ίδιος ο Κύριος έγινε η απαρχή της τέλειας ανάστασης που δεν υπόκειται πλέον στον θάνατο, αφού γεύτηκε τον θάνατο κατά τη σάρκα, αναστήθηκε τριήμερος και έγινε ο πρωτότοκος των νεκρών. Διότι αναστήθηκαν βέβαια και άλλοι από τους νεκρούς, αλλά πέθαναν ξανά και δεν έφτασαν στο σημείο να παρουσιάσουν την εικόνα της μελλοντικής αληθινής ανάστασης· μόνος αυτός έγινε ο αρχηγός εκείνης της ανάστασης, καθώς εγέρθηκε πρώτος στην αθάνατη ανάσταση. Αυτά κήρυξαν και εκείνοι που έγιναν από την αρχή αυτόπτες μάρτυρες και υπηρέτες του Λόγου. Λέει χαρακτηριστικά ο μακάριος Παύλος, του οποίου η κλήση δεν προήλθε από ανθρώπους, αλλά έγινε από τον ουρανό: «Σας γνωρίζω, αδελφοί, το Ευαγγέλιο το οποίο σας κήρυξα· διότι σας παρέδωσα μεταξύ των πρώτων αυτό που και ο ίδιος παρέλαβα, ότι δηλαδή ο Χριστός πέθανε για τις αμαρτίες μας, σύμφωνα με τις Γραφές· εάν όμως κηρύσσεται ότι ο Χριστός έχει αναστηθεί από τους νεκρούς, πώς λένε μερικοί ότι δεν υπάρχει ανάσταση;»

Και επειδή κάποιοι εξαπατούσαν πολλούς υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει ανάσταση, ο μακάριος Παύλος φέρνει στο προσκήνιο την ανάσταση του Χριστού και εξηγεί με σαφήνεια τα περί αυτής με πάρα πολύ θάρρος. Και αφού ανέπτυξε πάρα πολλά σχετικά με αυτήν, είπε τα εξής: «Αν όμως κηρύσσεται», λέει, «ότι έχει αναστηθεί από τους νεκρούς, πώς λένε μερικοί ανάμεσά σας ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών; Αν δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών, ούτε ο Χριστός έχει αναστηθεί. Και αν ο Χριστός δεν έχει αναστηθεί, τότε είναι κενό και το κήρυγμά μας, αποδεικνυόμαστε δε και ψευδομάρτυρες του Θεού, διότι μαρτυρήσαμε για τον Θεό ότι ανέστησε τον Χριστό, τον οποίο δεν ανέστησε, εάν πράγματι οι νεκροί δεν ανασταίνονται. Διότι, αν οι νεκροί δεν ανασταίνονται, ούτε ο Χριστός έχει αναστηθεί. Και αν ο Χριστός δεν έχει αναστηθεί, η πίστη σας είναι μάταιη, βρίσκεστε ακόμη μέσα στις αμαρτίες σας, επομένως και εκείνοι που κοιμήθηκαν πιστεύοντας στον Χριστό χάθηκαν. Αν έχουμε ελπίσει στον Χριστό μόνο για τούτη τη ζωή, είμαστε οι πιο αξιοθρήνητοι από όλους τους ανθρώπους».

Έχοντας τους υπενθυμίσει αυτά και έχοντας προσθέσει ότι έτσι κηρύττουμε όλοι και έτσι πιστέψατε, από το σημείο αυτό και έπειτα αναπτύσσει τον λόγο περί της κοινής αναστάσεως. Και, εάν δεν θεωρηθεί από κάποιον περιττό και εκτός του προκείμενου σκοπού του λόγου, ας παρακολουθήσουμε πιο προσεκτικά τον Απόστολο μέσω των ίδιων των αποδείξεων που θεμελιώνουν την ανάσταση, μήπως και από αυτές επιτύχουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια τη διαλεύκανση του προκείμενου ζητήματος. Λέει λοιπόν: «Εάν όμως ο Χριστός κηρύσσεται ότι έχει αναστηθεί από τους νεκρούς, πώς λένε μερικοί ανάμεσά σας ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών;». Με σαφήνεια παρουσιάζει εδώ τον πυρήνα του ζητήματος, ότι δηλαδή, εάν ο Χριστός αναστήθηκε από τους νεκρούς, θα αναστηθούν και οι νεκροί. Αυτό όμως σε καμία περίπτωση δεν ανήκει στη θεολογία, αλλά αφορά εξ ολοκλήρου τη θεία οικονομία. Έπειτα, ακολουθούν οι αποδείξεις από την εις άτοπον απαγωγή της αντίθετης άποψης, δηλαδή μέσω της αποκαλούμενης αντιστροφής με αντίθεση, καταδεικνύοντας τα πολλά άτοπα που συνάγονται από τον ισχυρισμό ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών: πρώτον μεν, ότι ούτε ο Χριστός έχει αναστηθεί —και τι είναι πιο άτοπο από αυτό;— και έπειτα τα όσα έπονται αυτού. Διότι, «εάν ο Χριστός δεν έχει αναστηθεί, κενό είναι άρα το κήρυγμα των Αποστόλων, κενή είναι και η πίστη εκείνων που την αποδέχθηκαν. Αποδεικνυόμαστε δε», λέει, «και ψευδομάρτυρες του Θεού».