Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 15:2

Αν κήρυξε το ευαγγέλιο και το ίδιο πάλι γνωστοποιεί, δεν υπάρχει κάποιο άλλο ευαγγέλιο ούτε άλλη γνώση μετά τη μία και το ένα, το οποίο τυγχάνει να είναι ένα διαμέσου των τεσσάρων ευαγγελίων και των αποστόλων, προκειμένου να ελέγξει τον Μαρκίωνα που ήλθε μετά από τόσα έτη, μετά τους χρόνους του επονομαζόμενου Υγίνου, του επισκόπου των Ρωμαίων που υπήρξε ο ένατος στη διαδοχή μετά την τελείωση των αποστόλων Πέτρου και Παύλου. Γι' αυτό, για να διασφαλίσει τα πράγματα, ο ίδιος απόστολος έλεγε: «ακόμη και αν εμείς ή άγγελος σας κηρύξει ευαγγέλιο διαφορετικό από αυτό που παραλάβατε, ας είναι ανάθεμα», γνωρίζοντας εν Αγίω Πνεύματι ότι επρόκειτο ο Μαρκίων και οι οπαδοί του να διαστρέψουν την οδό που είχε καλώς εδραιωθεί. Επομένως, δεν είπε πλέον «σας κηρύττω το ευαγγέλιο», αλλά «σας γνωστοποιώ το ευαγγέλιο», το οποίο δεν είναι άλλο, αλλά «εκείνο που ήδη σας κήρυξα», το οποίο και σας υπενθυμίζω. «Σας γνωστοποιώ με ποιον λόγο σας κήρυξα το ευαγγέλιο, εάν τον κατέχετε, εκτός εάν πιστέψατε μάταια». Διότι, εάν δεν τον κατέχετε όπως σας τον κήρυξα, χωρίς αυτόν πιστέψατε μάταια. «

«διότι σας κήρυξα το Ευαγγέλιο ότι ο Χριστός πέθανε για τις αμαρτίες μας σύμφωνα με τις Γραφές και ότι την τρίτη ημέρα έχει αναστηθεί, σύμφωνα με τις Γραφές» και όχι σύμφωνα με κάποιον μύθο ούτε σύμφωνα με τη διδασκαλία εκείνων που πρόκειται να πουν από τον εαυτό τους πράγματα που δεν έχουν γραφεί. Διότι οι μεν Ιουδαίοι από τον εαυτό τους λένε ότι δεν έχει αναστηθεί, ο δε Μαρκίων και οι άλλοι λένε από τον εαυτό τους ότι φαινομενικά (κατά δόκησιν) έπαθε και ετάφη, εγώ όμως σας διασφαλίζω σύμφωνα με τις Γραφές. Διότι αμέσως προσθέτει λέγοντας: «έτσι κηρύττουμε και έτσι πιστέψατε, ότι ο Χριστός πέθανε και ετάφη και έχει αναστηθεί την τρίτη ημέρα» και αμέσως μετά: «εάν οι νεκροί δεν ανασταίνονται, ούτε ο Χριστός έχει αναστηθεί, και εάν ο Χριστός δεν έχει αναστηθεί, μάταιο είναι το κήρυγμά μας». Και μετά από όλα αυτά: «διότι πρέπει το θνητό τούτο να ενδυθεί αθανασία, και το φθαρτό τούτο να ενδυθεί αφθαρσία». Και δεν είπε ότι το θνητό τούτο θα χωρέσει μέσα του την αθανασία ή ότι το φθαρτό τούτο θα χωρέσει την αφθαρσία, αλλά ότι το θνητό και το φθαρτό θα ενδυθεί την αθανασία και την αφθαρσία. Ποιο δε είναι το θνητό παρά μόνο το σώμα, το οποίο όχι μόνο χώρεσε μέσα του την αθανασία, αλλά και την οικειώθηκε και πρόκειται να ενδυθεί την αθανασία, χωρίς το σώμα να αποβάλλεται και η ψυχή που δεν πεθαίνει να ενδύεται την αθανασία, αλλά το θνητό να ενδύεται την αθανασία και το φθαρτό την αφθαρσία, δηλαδή το ίδιο το σώμα;

Αλλά όλα τα θεία λόγια δεν έχουν ανάγκη αλληγορίας ως προς τη δύναμη που διαθέτουν, αλλά έχουν ανάγκη θεωρίας και αισθήσεως για να γνωρίσει κανείς τη δύναμη της κάθε υποθέσεως. Πρέπει δε να κάνουμε χρήση και της παραδόσεως· διότι δεν είναι δυνατόν να αντλούνται όλα από τη Θεία Γραφή. Γι' αυτό, οι άγιοι απόστολοι άλλα μεν παρέδωσαν μέσω των Γραφών, άλλα δε μέσω των παραδόσεων, όπως λέει ο άγιος απόστολος: «όπως σας παρέδωσα» και αλλού «έτσι διδάσκω και έτσι παρέδωσα στις εκκλησίες», και «εάν το κατέχετε, εκτός εάν πιστέψατε μάταια».

Ποιο είναι λοιπόν αυτό; Το Ευαγγέλιο. Διότι το κυριότερο σημείο των Ευαγγελίων από εδώ έχει την αρχή του, από το γεγονός ότι ο Θεός έγινε άνθρωπος, και σταυρώθηκε, και αναστήθηκε. Αυτό ευαγγελίστηκε και ο Γαβριήλ στην Παρθένο, αυτό και οι προφήτες στην οικουμένη, αυτό και όλοι οι απόστολοι. Το οποίο και σας ευαγγελίστηκα, το οποίο και παραλάβατε, στο οποίο και παραμένετε σταθεροί, διά του οποίου και σώζεστε, εάν κατέχετε με ποιον λόγο σας το ευαγγελίστηκα· εκτός εάν πιστέψατε μάταια. Είδες πώς τους καλεί ως μάρτυρες των λεγομένων; Και δεν λέει, «Αυτό που ακούσατε», αλλά, «Αυτό που παραλάβατε», ζητώντας τον λόγο από αυτούς σαν να πρόκειται για κάποια παρακαταθήκη, και φανερώνοντας ότι δεν το παρέλαβαν μόνο μέσω του λόγου, αλλά και μέσω έργων και σημείων και θαυμάτων, προκειμένου να το κατέχουν με ασφάλεια.

Προσποιείται άγνοια προς το συμφέρον τους· πράγμα το οποίο κάνει και στην περίπτωση των Γαλατών, αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο. Διότι, επειδή εκεί δεν μπορούσε να προσποιηθεί άγνοια, μεθοδεύει διαφορετικά τον λόγο λέγοντας: «Έχω πεποίθηση για εσάς εν Κυρίω ότι δεν θα φρονήσετε τίποτε άλλο». Δεν είπε: «Ότι δεν φρονήσατε τίποτε άλλο», επειδή το παράπτωμά τους ήταν ομολογημένο και ολοφάνερο, αλλά εγγυάται για το μέλλον· μολονότι και αυτό ήταν αβέβαιο· το κάνει όμως για να τους προσελκύσει περισσότερο. Εδώ, ωστόσο, προσποιείται και ότι αγνοεί, λέγοντας: «Στο οποίο και στέκεστε». Έπειτα αναφέρει το κέρδος: «Διά του οποίου και σώζεστε, με τον λόγο που σας ευαγγελίστηκα».

Ώστε η παρούσα διδασκαλία αποτελεί ζήτημα αποσαφήνισης και ερμηνείας. Διότι δεν έχετε ανάγκη, λέει, να μάθετε το ίδιο το δόγμα, αλλά να σας υπενθυμιστεί και να διορθωθείτε. Αυτά δε τα λέει, για να μην τους αφήσει να αποθρασυνθούν εντελώς. Τι σημαίνει, λοιπόν, το: «Με ποιον λόγο σας κήρυξα το Ευαγγέλιο;»; Με ποιον τρόπο, λέει, είπα ότι συμβαίνει η ανάσταση; Διότι δεν θα έλεγα ότι αμφιβάλλετε πως υπάρχει ανάσταση· ζητάτε όμως ίσως να μάθετε με μεγαλύτερη σαφήνεια αυτό που έχει λεχθεί.

Αυτό ακριβώς και θα πράξω· διότι γνωρίζω σαφώς ότι κατέχετε το δόγμα. Έπειτα, επειδή διαπιστώνοντας έλεγε, «Στο οποίο και στέκεστε», για να μην τους κάνει εξαιτίας αυτού πιο αμελείς, τους φοβίζει πάλι λέγοντας: «Εάν το κατέχετε, εκτός εάν πιστέψατε μάταια»· δείχνοντας ότι η πληγή αφορά το καίριο σημείο, και ότι ο αγώνας δεν είναι για τυχαία ζητήματα, αλλά για ολόκληρη την πίστη. Και τώρα μεν το λέει αυτό συγκρατημένα, προχωρώντας όμως και θερμαινόμενος περισσότερο, φωνάζει πλέον απροκάλυπτα και λέει: «Αν όμως ο Χριστός δεν έχει αναστηθεί, τότε είναι κενό το κήρυγμά μας, κενή είναι και η πίστη σας, είστε ακόμη μέσα στις αμαρτίες σας». Αλλά στα προοίμια δεν εκφράζεται έτσι· διότι ήταν ωφέλιμο να προχωρά ήρεμα και σιγά σιγά. «Διότι σας παρέδωσα εν πρώτοις, εκείνο το οποίο και παρέλαβα». Δεν λέει ούτε εδώ «Σας είπα», ούτε «Σας δίδαξα», αλλά χρησιμοποιεί και πάλι την ίδια λέξη, «Σας παρέδωσα», λέγοντας, «εκείνο το οποίο και παρέλαβα».

Κάποτε πάλι έλεγαν ότι το σώμα δεν ανασταίνεται, αλλά ότι η ανάσταση είναι ο καθαρμός της ψυχής. Αντιστεκόμενος, λοιπόν, σε αυτές τις δοξασίες, παρατήρησε πώς από την αρχή έδειξε ότι δεν εισάγει τίποτα το καινούργιο, ούτε το ξένο. Διότι εκείνο που ήδη είχε γίνει γνωστό και έπειτα έπεσε στη λήθη, αυτό τους κάνει γνωστό, επαναφέροντάς το πάλι στη μνήμη. Και πολύ εύστοχα χρησιμοποίησε τον όρο «Ευαγγέλιο». Διότι αυτό, δηλαδή η ανάσταση, είναι το κεφάλαιο των ευαγγελίων. «Μέσω του οποίου και σώζεστε». Δείχνει το κέρδος τού να πιστεύει κανείς στην ανάσταση. «Με ποιον λόγο σας το ευαγγελίσθηκα, αν τον κατέχετε· εκτός...». Δεν χρειάζεται, λέει, να μάθετε εξ αρχής το δόγμα, αλλά μόνο να σας υπενθυμιστεί. «Εκτός αν πιστέψατε μάταια. Διότι σας παρέδωσα εν πρώτοις, αυτό που και εγώ παρέλαβα». Επειδή είπε, «στο οποίο και στέκεστε», για να μην τους κάνει πιο ράθυμους, τους φοβίζει πάλι. «Ότι ο Χριστός πέθανε υπέρ των αμαρτιών μας». Δεν είπε ευθέως ότι υπάρχει ανάσταση των σωμάτων, αλλά θεμελιώνει μεν αυτό το επιχείρημα, και συγχρόνως τους υπενθυμίζει την πολλή αγάπη που έδειξε ο Θεός, ότι δηλαδή έδωσε τον Υιό του για χάρη τους. «Σύμφωνα με τις Γραφές». Διότι ο Θεός λέει μέσω του προφήτη: «Από τις ανομίες του λαού μου οδηγήθηκε στον θάνατο»· και, «Ο Κύριος τον παρέδωσε για τις αμαρτίες μας»· και, «Τραυματίστηκε για τις αμαρτίες μας». «Και ότι ετάφη, και ότι αναστήθηκε την τρίτη ημέρα, σύμφωνα με τις Γραφές». Και πάλι ο Ησαΐας μαρτυρεί, ότι «αφαιρέθηκε από τη μέση η ταφή του».

Με τέτοιους λόγους και με άλλους περισσότερους ο Κύριος φανέρωσε την ανάσταση των σωμάτων μας· τα λόγια του μάλιστα τα επιβεβαίωσε με έργα, ανασταίνοντας πολλούς νεκρούς, και προς το τέλος της επίγειας ζωής του, αφού κάλεσε από το μνήμα κάποιον φίλο του, τον Λάζαρο, ο οποίος ήταν ήδη νεκρός τέσσερις ημέρες, είχε αρχίσει να αποσυντίθεται και να οδωδεί, παρουσιάζοντας έτσι ζωντανό αυτόν που προηγουμένως ήταν άπνους. Επιπλέον, ο ίδιος ο Κύριος έγινε η απαρχή της τέλειας ανάστασης που δεν υπόκειται πλέον στον θάνατο, αφού γεύτηκε τον θάνατο κατά τη σάρκα, αναστήθηκε τριήμερος και έγινε ο πρωτότοκος των νεκρών. Διότι αναστήθηκαν βέβαια και άλλοι από τους νεκρούς, αλλά πέθαναν ξανά και δεν έφτασαν στο σημείο να παρουσιάσουν την εικόνα της μελλοντικής αληθινής ανάστασης· μόνος αυτός έγινε ο αρχηγός εκείνης της ανάστασης, καθώς εγέρθηκε πρώτος στην αθάνατη ανάσταση. Αυτά κήρυξαν και εκείνοι που έγιναν από την αρχή αυτόπτες μάρτυρες και υπηρέτες του Λόγου. Λέει χαρακτηριστικά ο μακάριος Παύλος, του οποίου η κλήση δεν προήλθε από ανθρώπους, αλλά έγινε από τον ουρανό: «Σας γνωρίζω, αδελφοί, το Ευαγγέλιο το οποίο σας κήρυξα· διότι σας παρέδωσα μεταξύ των πρώτων αυτό που και ο ίδιος παρέλαβα, ότι δηλαδή ο Χριστός πέθανε για τις αμαρτίες μας, σύμφωνα με τις Γραφές· εάν όμως κηρύσσεται ότι ο Χριστός έχει αναστηθεί από τους νεκρούς, πώς λένε μερικοί ότι δεν υπάρχει ανάσταση;»