Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 16:5

Γι' αυτό ακριβώς δεν το υποσχέθηκε αμέσως, ούτε όμως και το αποσιώπησε εντελώς, αλλά, αφού είπε ότι «Θα τους στείλω», τότε προσθέτει και τον εαυτό του. Και εδώ πάλι τους κατέστησε κυρίους της κατάστασης λέγοντας: «Εάν αξίζει τον κόπο να μεταβώ και εγώ»· αυτό δε εξαρτιόταν από εκείνους, το να συγκεντρώσουν δηλαδή μεγάλο ποσό, και μάλιστα τόσο μεγάλο, ώστε να τον παρακινήσουν να ξεκινήσει και αυτός. «Θα έρθω δε σε εσάς», λέει, «όταν περάσω από τη Μακεδονία». Αυτό το είπε και προηγουμένως, αλλά τότε το είπε με θυμό· γι' αυτό και πρόσθεσε: «Και θα γνωρίσω όχι τα λόγια των υπεροπτών, αλλά τη δύναμή τους»· εδώ όμως ομιλεί πραότερα, ώστε να επιθυμήσουν και την παρουσία του. Έπειτα, για να μην πουν: «Γιατί λοιπόν προτιμάς τους Μακεδόνες από εμάς;», δεν είπε, «Όταν μεταβώ», αλλά, «Όταν περάσω από τη Μακεδονία». «Διότι τη Μακεδονία απλώς θα τη διασχίσω. Σε εσάς όμως, ίσως παραμείνω, ή και θα ξεχειμωνιάσω». Διότι δεν θέλω να σας επισκεφθώ παρεμπιπτόντως στον δρόμο μου, αλλά να διατρίψω και να παραμείνω μαζί σας. Επειδή, όταν έγραφε αυτά, βρισκόταν στην Έφεσο, και ήταν χειμώνας. Λέει, λοιπόν, ότι: «Έως την Πεντηκοστή θα παραμείνω στην Έφεσο· ύστερα όμως από αυτά θα αναχωρήσω για τη Μακεδονία, και αφού τη διασχίσω, θα έρθω σε εσάς το καλοκαίρι· και πολύ πιθανόν να περάσω και τον χειμώνα μαζί σας».

Α΄. Αξίζει να ερευνήσουμε πρώτα, για ποιο λόγο προσθέτει δεύτερη Επιστολή στην πρώτη, και γιατί άραγε αρχίζει με αυτόν τον τρόπο από τους οικτιρμούς του Θεού και την παράκληση. Για ποιο λόγο, λοιπόν, προσθέτει δεύτερη; Επειδή είχε πει στην πρώτη Επιστολή: «Θα έλθω σε εσάς, και θα γνωρίσω όχι τα λόγια όσων έχουν υπερηφανευθεί, αλλά τη δύναμη», και προς το τέλος, υποσχόμενος και πάλι το ίδιο πράγμα πιο ήπια: «Διότι θα έλθω», λέει, «σε εσάς, όταν περάσω από τη Μακεδονία· διότι θα περάσω από τη Μακεδονία· και σε εσάς ίσως παραμείνω, ή και θα παραχειμάσω»· και ενώ πέρασε πολύς χρόνος στο μεταξύ, δεν μετέβη, αλλά, αν και παρήλθε η προθεσμία, καθυστερούσε ακόμη και αργοπορούσε, επειδή το Πνεύμα τον συγκρατούσε σε άλλα ζητήματα, πολύ πιο αναγκαία από αυτά. Γι' αυτό τον λόγο χρειάστηκε δεύτερη επιστολή, την οποία δεν θα χρειαζόταν εάν είχε καθυστερήσει ελάχιστα. Όχι όμως μόνο γι' αυτό, αλλά και επειδή είχαν γίνει καλύτεροι χάρη στην πρώτη επιστολή.

Με ποια πεποίθηση; Με το να έχω μεγάλο θάρρος απέναντί σας, με το να καυχώμαι για εσάς, με το να είμαι εγώ το καύχημά σας, με το να σας αγαπώ πάρα πολύ, με το να μην καταμαρτυρεί η συνείδησή μου τίποτα πονηρό για τον εαυτό μου, με το να είμαι βέβαιος ότι όλα τα δικά μας είναι πνευματικά και να έχω εσάς μάρτυρες για αυτά. «Ήθελα να έρθω σε εσάς, και μέσω υμών να μεταβώ στη Μακεδονία». Και όμως, στην προηγούμενη επιστολή του είχε υποσχεθεί το αντίθετο, λέγοντας τα εξής: «Θα έρθω σε εσάς, όταν περάσω από τη Μακεδονία· διότι θα περάσω από τη Μακεδονία». Πώς λοιπόν εδώ λέει τα αντίθετα; Δεν λέει τα αντίθετα, μη γένοιτο· διότι αυτά είναι μεν αντίθετα προς όσα έγραψε, δεν είναι όμως αντίθετα προς όσα επιθυμούσε. Γι’ αυτό και εδώ δεν είπε: «Έγραψα ότι θα αναχωρήσω μέσω υμών για τη Μακεδονία», αλλά: «Ήθελα». Διότι, λέει, έστω κι αν δεν τα έγραψα έτσι, εντούτοις το επιδίωκα και το ήθελα πριν καν έρθω σε εσάς· τόσο πολύ απείχα από το να θελήσω να καθυστερήσω την υπόσχεσή μου, ώστε ήθελα ακόμη και να την επισπεύσω. «Για να λάβετε δεύτερη χάρη». Τι σημαίνει «Δεύτερη»; Για να λάβετε διπλή χάρη, και αυτήν διά των επιστολών, και αυτήν διά της προσωπικής μου παρουσίας. Με τη λέξη «χάρη» εννοεί εδώ τη χαρά. «Και μέσω υμών να μεταβώ στη Μακεδονία, και πάλι από τη Μακεδονία να έρθω σε εσάς, και από εσάς να κατευοδωθώ προς την Ιουδαία. Έχοντας λοιπόν αυτήν τη βούληση, μήπως άραγε ενήργησα με ελαφρότητα;»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΣΤ΄. «Σχετικά δε με τη λογία για τους αγίους.» Έχοντας ολοκληρώσει τον λόγο περί των δογμάτων, και επειδή επρόκειτο να μεταβεί στον ηθικό, αφήνοντας κατά μέρος όλα τα άλλα, κινεί τον λόγο περί της ελεημοσύνης. Ονομάζει δε «λογία» τη συλλογή των χρημάτων. «Όπως ακριβώς διέταξα στις Εκκλησίες της Γαλατίας, έτσι να κάνετε και εσείς.» Δεν είπε, προέτρεψα και συμβούλευσα, αλλά «διέταξα», πράγμα που υποδηλώνει μεγαλύτερη αυθεντία. «Κατά την πρώτη ημέρα της εβδομάδος ο καθένας σας ας βάζει στην άκρη κοντά του ό,τι καταφέρνει να εξοικονομήσει.» Διότι, λέγει, θυμηθείτε τι λάβατε αυτήν την ημέρα. Διότι σε αυτήν συνέβησαν τα ανείπωτα αγαθά, και αυτή είναι η ρίζα και η αρχή της ζωής μας· και, μαζί με αυτά, το ότι σε αυτήν κοινωνούμε το μυστήριο. Δες πώς συμβουλεύει με βάση και τον χρόνο, αλλά και τον τρόπο. «Για να μη γίνονται λογίες (έρανοι) τότε που θα έρθω. Όταν δε θα παρευρεθώ,» —διότι η προσδοκία της έλευσης του Παύλου τους κάνει πιο πρόθυμους— «εκείνους που θα εγκρίνετε, αυτούς θα στείλω με επιστολές, για να μεταφέρουν τη χάρη (δωρεά) σας στην Ιερουσαλήμ.» Κάνει τον λόγο του να μην κινεί υποψίες, μη αναφέροντας τον τάδε ή τον δείνα. Ήταν δε πολύ καλό το ότι την ονόμασε «χάρη», και όχι «ελεημοσύνη». «Εάν δε αξίζει τον κόπο να πορευθώ και εγώ, θα πορευθούν μαζί μου. Θα έρθω δε προς εσάς, όταν περάσω από τη Μακεδονία. Διότι θα περάσω από τη Μακεδονία. Και σε εσάς πιθανόν να παραμείνω, ή και να ξεχειμωνιάσω, ώστε εσείς να με κατευοδώσετε, όπου και αν πορευθώ. Διότι δεν θέλω τώρα να σας δω ως περαστικός.»