Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 16:6

Γι' αυτό ακριβώς δεν το υποσχέθηκε αμέσως, ούτε όμως και το αποσιώπησε εντελώς, αλλά, αφού είπε ότι «Θα τους στείλω», τότε προσθέτει και τον εαυτό του. Και εδώ πάλι τους κατέστησε κυρίους της κατάστασης λέγοντας: «Εάν αξίζει τον κόπο να μεταβώ και εγώ»· αυτό δε εξαρτιόταν από εκείνους, το να συγκεντρώσουν δηλαδή μεγάλο ποσό, και μάλιστα τόσο μεγάλο, ώστε να τον παρακινήσουν να ξεκινήσει και αυτός. «Θα έρθω δε σε εσάς», λέει, «όταν περάσω από τη Μακεδονία». Αυτό το είπε και προηγουμένως, αλλά τότε το είπε με θυμό· γι' αυτό και πρόσθεσε: «Και θα γνωρίσω όχι τα λόγια των υπεροπτών, αλλά τη δύναμή τους»· εδώ όμως ομιλεί πραότερα, ώστε να επιθυμήσουν και την παρουσία του. Έπειτα, για να μην πουν: «Γιατί λοιπόν προτιμάς τους Μακεδόνες από εμάς;», δεν είπε, «Όταν μεταβώ», αλλά, «Όταν περάσω από τη Μακεδονία». «Διότι τη Μακεδονία απλώς θα τη διασχίσω. Σε εσάς όμως, ίσως παραμείνω, ή και θα ξεχειμωνιάσω». Διότι δεν θέλω να σας επισκεφθώ παρεμπιπτόντως στον δρόμο μου, αλλά να διατρίψω και να παραμείνω μαζί σας. Επειδή, όταν έγραφε αυτά, βρισκόταν στην Έφεσο, και ήταν χειμώνας. Λέει, λοιπόν, ότι: «Έως την Πεντηκοστή θα παραμείνω στην Έφεσο· ύστερα όμως από αυτά θα αναχωρήσω για τη Μακεδονία, και αφού τη διασχίσω, θα έρθω σε εσάς το καλοκαίρι· και πολύ πιθανόν να περάσω και τον χειμώνα μαζί σας».

γʹ. Για ποιον λόγο όμως είπε το «πιθανόν» και δεν εκφράστηκε κατηγορηματικά; Διότι ο Παύλος δεν προγνώριζε τα πάντα, και αυτό γινόταν προς το συμφέρον. Γι' αυτόν τον λόγο δεν εκφράζεται κατηγορηματικά, ώστε, ακόμη και αν δεν συμβεί αυτό, να έχει ως καταφύγιο το ότι είχε προείπει τα πράγματα αόριστα, και παράλληλα για να φανεί η εξουσία του Πνεύματος που τον οδηγούσε όπου Εκείνο ήθελε, και όχι εκεί όπου επιθυμούσε ο ίδιος. Αυτό άλλωστε το αναφέρει και στη δεύτερη Επιστολή, απολογούμενος για την καθυστέρησή του και λέγοντας: «Ή μήπως αυτά που σχεδιάζω τα σχεδιάζω κατά σάρκα, ώστε να υπάρχει σε μένα το ναι ναι και το όχι όχι;». «Για να με κατευοδώσετε εσείς, όπου κι αν πορευθώ». Και αυτό αποτελεί δείγμα μεγάλης αγάπης και στοργής. «Διότι δεν θέλω να σας δω τώρα περαστικός· αλλά ελπίζω να παραμείνω για κάποιο χρονικό διάστημα κοντά σας, εάν ο Κύριος το επιτρέψει». Αυτά τα έλεγε, αφενός μεν για να δείξει την αγάπη του, αφετέρου δε για να εκφοβίσει αυτούς που αμάρταναν, όχι βέβαια απροκάλυπτα, αλλά με το πρόσχημα της φιλίας. «Θα παραμείνω δε στην Έφεσο έως την Πεντηκοστή».

Α΄. Αξίζει να ερευνήσουμε πρώτα, για ποιο λόγο προσθέτει δεύτερη Επιστολή στην πρώτη, και γιατί άραγε αρχίζει με αυτόν τον τρόπο από τους οικτιρμούς του Θεού και την παράκληση. Για ποιο λόγο, λοιπόν, προσθέτει δεύτερη; Επειδή είχε πει στην πρώτη Επιστολή: «Θα έλθω σε εσάς, και θα γνωρίσω όχι τα λόγια όσων έχουν υπερηφανευθεί, αλλά τη δύναμη», και προς το τέλος, υποσχόμενος και πάλι το ίδιο πράγμα πιο ήπια: «Διότι θα έλθω», λέει, «σε εσάς, όταν περάσω από τη Μακεδονία· διότι θα περάσω από τη Μακεδονία· και σε εσάς ίσως παραμείνω, ή και θα παραχειμάσω»· και ενώ πέρασε πολύς χρόνος στο μεταξύ, δεν μετέβη, αλλά, αν και παρήλθε η προθεσμία, καθυστερούσε ακόμη και αργοπορούσε, επειδή το Πνεύμα τον συγκρατούσε σε άλλα ζητήματα, πολύ πιο αναγκαία από αυτά. Γι' αυτό τον λόγο χρειάστηκε δεύτερη επιστολή, την οποία δεν θα χρειαζόταν εάν είχε καθυστερήσει ελάχιστα. Όχι όμως μόνο γι' αυτό, αλλά και επειδή είχαν γίνει καλύτεροι χάρη στην πρώτη επιστολή.

Τι λέγει, λοιπόν; Δεν υποσχέθηκε με την καθοδήγηση του Πνεύματος; Σε καμία περίπτωση· διότι ήδη ανέφερα ότι ο Παύλος δεν γνώριζε εκ των προτέρων όλα τα μελλοντικά και τα συμφέροντα. Γι' αυτό ακριβώς, στη μεν προηγούμενη περίπτωση λέγει: «Για να με κατευοδώσετε εσείς, όπου κι αν πορευθώ», επειδή φοβόταν ακριβώς αυτό, μήπως δηλαδή πει «προς την Ιουδαία» και αναγκαστεί να αναχωρήσει αλλού· εδώ όμως, επειδή ματαιώθηκε ο σκοπός του, λέγει τούτο: «Και να κατευοδωθώ από εσάς προς την Ιουδαία».

Και αυτό αποτελεί σημείο της μεγάλης του φιλοστοργίας, το ότι χρησιμοποιεί τα λόγια με τόσο θερμό τρόπο. Διότι δεν είπε: «θα σας δω», αλλά «να σας χορτάσω», μιμούμενος τα λόγια των γονέων. Και στην αρχή μεν έλεγε: «Για να αποκομίσω κάποιον καρπό»· εδώ όμως λέει: «Για να σας χορτάσω»· τα οποία και τα δύο ανήκαν σε άνθρωπο που προσπαθούσε να τους ελκύσει κοντά του. Διότι το μεν πρώτο αποτελούσε τον μεγαλύτερο έπαινο γι' αυτούς, εφόσον επρόκειτο να του προσφέρουν καρπό μέσα από την υπακοή τους· το δε δεύτερο ήταν γνήσιο δείγμα της δικής του φιλίας. Έτσι έλεγε και στους Κορινθίους, όταν τους έγραφε: «Για να με κατευοδώσετε εσείς όπου κι αν πορευθώ»· αποδεικνύοντας με κάθε τρόπο την αγάπη του προς τους μαθητές, με την οποία τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί. Γι' αυτό και όταν αρχίζει πάντοτε τις επιστολές του, με αυτήν κάνει το προοίμιο, και όταν τις τελειώνει, σε αυτήν καταλήγει και πάλι.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΣΤ΄. «Σχετικά δε με τη λογία για τους αγίους.» Έχοντας ολοκληρώσει τον λόγο περί των δογμάτων, και επειδή επρόκειτο να μεταβεί στον ηθικό, αφήνοντας κατά μέρος όλα τα άλλα, κινεί τον λόγο περί της ελεημοσύνης. Ονομάζει δε «λογία» τη συλλογή των χρημάτων. «Όπως ακριβώς διέταξα στις Εκκλησίες της Γαλατίας, έτσι να κάνετε και εσείς.» Δεν είπε, προέτρεψα και συμβούλευσα, αλλά «διέταξα», πράγμα που υποδηλώνει μεγαλύτερη αυθεντία. «Κατά την πρώτη ημέρα της εβδομάδος ο καθένας σας ας βάζει στην άκρη κοντά του ό,τι καταφέρνει να εξοικονομήσει.» Διότι, λέγει, θυμηθείτε τι λάβατε αυτήν την ημέρα. Διότι σε αυτήν συνέβησαν τα ανείπωτα αγαθά, και αυτή είναι η ρίζα και η αρχή της ζωής μας· και, μαζί με αυτά, το ότι σε αυτήν κοινωνούμε το μυστήριο. Δες πώς συμβουλεύει με βάση και τον χρόνο, αλλά και τον τρόπο. «Για να μη γίνονται λογίες (έρανοι) τότε που θα έρθω. Όταν δε θα παρευρεθώ,» —διότι η προσδοκία της έλευσης του Παύλου τους κάνει πιο πρόθυμους— «εκείνους που θα εγκρίνετε, αυτούς θα στείλω με επιστολές, για να μεταφέρουν τη χάρη (δωρεά) σας στην Ιερουσαλήμ.» Κάνει τον λόγο του να μην κινεί υποψίες, μη αναφέροντας τον τάδε ή τον δείνα. Ήταν δε πολύ καλό το ότι την ονόμασε «χάρη», και όχι «ελεημοσύνη». «Εάν δε αξίζει τον κόπο να πορευθώ και εγώ, θα πορευθούν μαζί μου. Θα έρθω δε προς εσάς, όταν περάσω από τη Μακεδονία. Διότι θα περάσω από τη Μακεδονία. Και σε εσάς πιθανόν να παραμείνω, ή και να ξεχειμωνιάσω, ώστε εσείς να με κατευοδώσετε, όπου και αν πορευθώ. Διότι δεν θέλω τώρα να σας δω ως περαστικός.»