Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 2:3

Και εγώ, όταν ήλθα σε εσάς, αδελφοί, δεν ήλθα με υπεροχή λόγου ή σοφίας για να σας αναγγείλω τη μαρτυρία του Θεού. Διότι αποφάσισα να μη γνωρίζω τίποτε άλλο ανάμεσά σας, παρά μόνο τον Ιησού Χριστό, και μάλιστα εσταυρωμένο. Και εγώ παρουσιάστηκα σε εσάς με αδυναμία και με πολύ τρόμο· και ο λόγος μου και το κήρυγμά μου δεν στηρίζονταν σε πειστικά λόγια ανθρώπινης σοφίας, αλλά σε απόδειξη Πνεύματος και δυνάμεως, ώστε η πίστη μας να μη βασίζεται σε σοφία ανθρώπων, αλλά σε δύναμη Θεού.

Και αν κάποιος, λέγει, επέλεγε να αντιπαραβάλει τις ανθρώπινες δυνάμεις προς τη δύναμη του Θεού, θα παρατηρούσε βεβαίως οπωσδήποτε ότι αυτό που φαίνεται από τα θεία έργα να έχει πραχθεί ενδεχομένως με αδυναμία, και τρόπον τινά όχι με όλη τη δύναμη του Δημιουργού, βρίσκεται πέρα από κάθε ανθρώπινη ισχύ και είναι ανώτερο από αυτήν· με τον ίδιο ακριβώς τρόπο θα σκεφθείς και για τη σοφία, ότι αυτό που φαίνεται να είναι μωρό, είναι σοφότερο από τους ανθρώπους. Σαν να ήθελε κάποιος να συγκρίνει με τα μεγέθη και τις ομορφιές των στοιχείων της φύσης, εννοώ του ουρανού και του ηλίου και των λοιπών άστρων και του πυρός και του ύδατος και των υπολοίπων, τα μικρά και ελάχιστα από τα κτίσματα, θα βρεθεί ότι η δύναμη και η σοφία σε αυτά είναι εντελώς μικρή, και εξαιτίας της υστέρησής τους ... θα φαινόταν ίσως σε κάποιον· αλλά κανένας από εμάς δεν θα μπορούσε να γίνει δημιουργός ούτε αυτών των τόσο ... . Είναι αληθές λοιπόν, ότι το ασθενές του Θεού είναι ισχυρότερο από τους ανθρώπους, και το μωρό του Θεού είναι σοφότερο από τους ανθρώπους. Η θεία Οικονομία λοιπόν εμπεριέχει την πάνσοφη ιδιότητα, διότι ο Χριστός βασίλευσε συνετά σε όλη την υπ' ουρανόν με σοφία. <Καταγγέλλοντας σε εσάς το μαρτύριο του Θεού.> Ως μαρτύριο του Θεού αναφέρει τον Χριστό· διότι εμαρτύρησε ο Θεός και Πατέρας για αυτόν λέγοντας: «Ούτός εστιν ο Υιός μου ο αγαπητός, εν ω ευδόκησα». <Και εγώ με ασθένεια και με φόβο κ.λπ.>

Από την Α΄ προς Κορινθίους Επιστολή. Διδάσκοντας ο Παύλος ότι το σωτήριο κήρυγμα δεν έχει ανάγκη από τη ρητορική δεινότητα, γράφει στους Κορινθίους: «Και εγώ με ασθένεια και με πολύ τρόμο βρέθηκα κοντά σας, και ο λόγος μου και το κήρυγμά μου δεν στηρίζονταν σε πειστικούς λόγους σοφίας, αλλά σε απόδειξη Πνεύματος και δυνάμεως, ώστε η πίστη σας να μη βασίζεται σε σοφία ανθρώπων, αλλά σε δύναμη Θεού.» Ιδού, αναφέρει ότι η απόδειξη του Πνεύματος, δηλαδή τα όσα ενεργούνται μέσω του Πνεύματος, είναι δύναμη του Θεού. Διότι από Αυτόν εκπορεύεται και σε Αυτόν ενυπάρχει φυσικώς το Πνεύμα Του, το οποίο ενεργεί τα πάντα. Πώς λοιπόν μπορεί να είναι κτίσμα ή δημιούργημα, εκείνο μέσω του οποίου ο Θεός γνωρίζεται όπως ακριβώς είναι κατά φύση, στον βαθμό βέβαια που μας είναι εφικτό, σαν σε καθρέφτη και με τρόπο αινιγματώδη;

Διότι δεν ήλθα πλέκοντας συλλογισμούς ούτε σοφίσματα, ούτε λέγοντάς σας τίποτε άλλο, παρά ότι ο Χριστός σταυρώθηκε. Επειδή εκείνοι μεν λένε αναρίθμητα πράγματα, και για αναρίθμητα θέματα μιλούν εκτυλίσσοντας μακρούς διαύλους λόγων, κατασκευάζοντας επιχειρήματα και συλλογισμούς, συνθέτοντας αναρίθμητα σοφίσματα· εγώ όμως ήλθα προς εσάς χωρίς να λέω τίποτε άλλο, παρά μόνο ότι ο Χριστός σταυρώθηκε, και τους άφησα όλους εκείνους πίσω μου, γεγονός που αποτελεί άρρητο σημείο της δυνάμεως του κηρυττομένου. Και εγώ βρέθηκα ανάμεσά σας με ασθένεια και με φόβο και με πολύ τρόμο. Αυτό πάλι είναι άλλο κεφάλαιο.

Και τώρα το ίδιο λέει· διότι, αφού είπε, «Και εγώ με ασθένεια», δεν στάθηκε μέχρις εδώ, αλλά, δηλώνοντας ότι αποκαλεί «ασθένεια» τους κινδύνους, πρόσθεσε πάλι: «Και με φόβο και με πολύ τρόμο βρέθηκα κοντά σας». Τι λες; Και ο Παύλος φοβόταν τους κινδύνους;

Επειδή τους φόβισε αρκετά, διηγούμενος τα παλαιά παραδείγματα, και τους έριξε σε αγωνία λέγοντας, «Εκείνος που νομίζει ότι στέκεται, ας προσέχει μήπως πέσει» – είχαν δε υπομείνει πολλούς πειρασμούς και είχαν δοκιμαστεί πολλές φορές σε αυτούς· διότι λέει: «Και εγώ με αδυναμία και με φόβο και με πολύ τρόμο βρέθηκα κοντά σας» – για να μην πουν: «Τι μας φοβερίζεις και μας τρομάζεις; Δεν είμαστε αγύμναστοι σε αυτά τα δεινά· διότι και εξοριστήκαμε και διωχθήκαμε και υπομείναμε πολλούς και συνεχείς κινδύνους», καταστέλλοντας πάλι την οίησή τους λέει: «Δεν σας έχει βρει πειρασμός παρά μόνο ανθρώπινος», δηλαδή μικρός, σύντομος, υποφερτός. Διότι τη λέξη «ανθρώπινος» τη χρησιμοποιεί για να δηλώσει το μικρό, όπως όταν λέει: «Μιλώ ανθρώπινα εξαιτίας της αδυναμίας της σάρκας σας». Μη μεγαλοφρονείτε, λοιπόν, λέει, σαν να έχετε ξεπεράσει την τρικυμία· διότι ποτέ δεν αντιμετωπίσατε κίνδυνο που να απειλεί με θάνατο, ούτε πειρασμό που να απειλεί με σφαγή. Το ίδιο έλεγε και στους Εβραίους: «Δεν αντισταθήκατε ακόμη μέχρις αίματος, αγωνιζόμενοι ενάντια στην αμαρτία». Έπειτα, επειδή τους φόβισε, δες πώς πάλι τους ανορθώνει, αφού πρώτα τους έπεισε να μετριοπαθούν, λέγοντας: «Είναι δε πιστός ο Θεός, ο οποίος δεν θα σας αφήσει να πειρασθείτε περισσότερο από όσο μπορείτε». Άρα υπάρχουν πειρασμοί που είναι αδύνατον να αντέξει κανείς. Και ποιοι είναι αυτοί; Σχεδόν όλοι. Διότι η ικανότητά μας να τους αντέξουμε εξαρτάται από τη βοήθεια και την επίνευση του Θεού, την οποία προσελκύουμε με τη δική μας αγαθή προαίρεση.

«Αλλά αφού προηγουμένως πάθαμε και υβριστήκαμε, όπως γνωρίζετε, στους Φιλίππους», λέει, «μιλήσαμε με παρρησία, με τη δύναμη του Θεού μας». Βλέπεις πώς και πάλι αποδίδει τα πάντα στον Θεό; «Για να σας κηρύξουμε το Ευαγγέλιο του Θεού εν μέσω μεγάλου αγώνα». Δεν μπορούμε, λέει, να πούμε, ότι εκεί μεν κινδυνεύσαμε, εδώ όμως όχι· γνωρίζετε και εσείς πόσος ήταν ο κίνδυνος, και με πόση αγωνία ήρθαμε σε εσάς. Το ίδιο ακριβώς λέει γράφοντας και στους Κορινθίους, ότι: «Ήρθα σε εσάς με αδυναμία και με πόνο και με φόβο και με πολύν τρόμο». Διότι το κήρυγμά μας δεν προέρχεται από πλάνη, ούτε από ακαθαρσία, ούτε γίνεται με δόλο· αλλά όπως έχουμε δοκιμαστεί από τον Θεό για να μας εμπιστευθεί το Ευαγγέλιο, έτσι μιλάμε, όχι για να αρέσουμε στους ανθρώπους, αλλά στον Θεό, ο οποίος δοκιμάζει τις καρδιές μας. Βλέπεις αυτό που έλεγα, ότι χρησιμοποιεί τη σταθερότητά τους ως τεκμήριο ότι το κήρυγμα είναι θεϊκό; Διότι, εάν δεν ήταν έτσι τα πράγματα, εάν δηλαδή ήταν απάτη, δεν θα είχαμε υπομείνει τόσους κινδύνους, οι οποίοι δεν μας άφηναν ούτε να αναπνεύσουμε. Τι συμβαίνει λοιπόν; Εάν δεν μας παρακινούσε κάτι από τα μέλλοντα αγαθά, εάν δεν ήμασταν πεπεισμένοι ότι υπάρχει αγαθή ελπίδα, δεν θα είχαμε μεγαλύτερη προθυμία καθώς υποφέραμε. Διότι, ποιος θα επέλεγε να υπομένει τόσα δεινά για τα επίγεια πράγματα, και να ζει ζωή γεμάτη αγωνία και κινδύνους; Και ποιον θα μπορούσαν να πείσουν; Διότι δεν αρκούν αυτά τα ίδια για να θορυβήσουν τους μαθητές, όταν βλέπουν τους δασκάλους τους σε κινδύνους;

Αλλά ποτέ δεν έβρισκε ανάπαυλα από τους κινδύνους. Διότι, λέει, «με ασθένεια και με φόβο και με πολύ τρόμο βρέθηκα κοντά σας»· και όχι μόνο αυτός, αλλά και οι μαθητές υπέφεραν τα ίδια. «Διότι θυμηθείτε», λέει, «τις προηγούμενες ημέρες, κατά τις οποίες, αφού φωτιστήκατε, υπομείνατε μεγάλο αγώνα παθημάτων· αφενός διότι γίνατε θέαμα με ονειδισμούς και θλίψεις, και αφετέρου διότι γίνατε κοινωνοί εκείνων που έπασχαν κατ' αυτόν τον τρόπο. Διότι δεχθήκατε με χαρά την αρπαγή των υπαρχόντων σας». Και πάλι, γράφοντας προς τους Θεσσαλονικείς λέει: «Διότι εσείς πάθατε τα ίδια από τους δικούς σας ομοεθνείς, όπως ακριβώς και αυτοί από τους Ιουδαίους, οι οποίοι σκότωσαν και τον Κύριο και τους προφήτες τους, και εμάς καταδίωξαν, και δεν είναι αρεστοί στον Θεό, και είναι αντίθετοι προς όλους τους ανθρώπους». Και στέλνοντας πάλι επιστολή προς τους Κορινθίους, έλεγε ότι: «Περισσεύουν τα παθήματα του Χριστού σε εσάς, και όπως ακριβώς είστε κοινωνοί των παθημάτων, έτσι είστε και της παρηγοριάς», και προς τους Γαλάτες: «Τόσα πολλά πάθατε μάταια;», λέει, «αν βέβαια είναι μάταια».

Διότι, όταν αναζητούμε από τον εαυτό μας τα όσα υπερβαίνουν τον εαυτό μας, τίποτα δεν γίνεται πιο ανόητο, ούτε πιο αδύναμο από εμάς. Επειδή είναι δυνατόν να έχει κανείς ακονισμένη γλώσσα, αλλά είναι αδύνατον να έχει ισχυρά δόγματα. «Τη μαρτυρία του Θεού». Αντί, λέγει, για το κήρυγμα που μαρτυρούμε, ότι δηλαδή σταυρώθηκε και πέθανε για εμάς. «Διότι αποφάσισα να μη γνωρίζω τίποτε άλλο ανάμεσά σας, παρά μόνο τον Ιησού Χριστό, και μάλιστα σταυρωμένο». Αυτό το λέγει, για να δείξει ότι στερείται παντελώς της έξωθεν σοφίας. Διότι δεν ήλθα, λέγει, πλέκοντας συλλογισμούς, ούτε σοφίσματα, ούτε για να σας πω οτιδήποτε άλλο, παρά ότι ο Χριστός σταυρώθηκε. «Και εγώ βρέθηκα κοντά σας με ασθένεια και με φόβο και με πολύ τρόμο». Εννοεί τους κινδύνους, τις επιβουλές και το να διώκεται καθημερινά. Αυτό όμως δεν αποτελεί μομφή για τον Παύλο, αλλά αδυναμία της φύσεως, και εγκώμιο της προαιρέσεώς του, διότι, αν και φοβόταν τον θάνατο και τα χτυπήματα, δεν έπραξε τίποτε το ανάξιο εξαιτίας αυτού του φόβου. «Και ο λόγος μου και το κήρυγμά μου δεν στηρίχθηκαν σε πειστικά λόγια σοφίας». Δηλαδή, μη έχοντας την έξωθεν σοφία. «Αλλά σε απόδειξη Πνεύματος και δυνάμεως». Εννοεί τις ενέργειες που επιτελούσε μέσω του Πνεύματος.

«Για να μην καυχηθεί καμία σάρκα ενώπιόν του.» Επομένως ούτε και εμείς, λέει, θα καυχηθούμε; Ναι, λέει· εσείς οι πιστοί οφείλετε να καυχάστε. Διότι εσείς δεν είστε σάρκα, αλλά γεννηθήκατε από αυτόν διά της παλιγγενεσίας. Και είστε σοφοί, αλλά έχοντας ως σοφία τον ίδιο που σας λύτρωσε από την τυραννία· και όχι μόνο αυτό, αλλά και σας αγίασε διά του βαπτίσματος· και όχι μόνο αυτό, αλλά και σας δικαίωσε διά των χαρισμάτων. Εμείς λοιπόν εξαιτίας αυτών οφείλουμε να καυχόμαστε· να καυχόμαστε όμως όχι επειδή αξιωθήκαμε αυτά με κάποιο δικό μας κατόρθωμα, αλλά «εν Κυρίω», διότι όλα αυτά τα τόσο μεγάλα πλεονεκτήματα προέρχονται από τη δική του φιλανθρωπία και δωρεά προς εμάς. «Σοφία από τον Θεό» σημαίνει θεία σοφία, θεϊκή, όχι σαν την ανθρώπινη. «Και εγώ με ασθένεια.» Σαν να έλεγε σχεδόν: γιατί προσκολληθήκατε, άλλοι μεν στους σοφούς, άλλοι δε στους δυνατούς; Μήπως αυτά συμβάλλουν στο κήρυγμα, η νομιζόμενη σοφία και ο πλούτος και η δύναμη; Θυμηθείτε πώς ήρθα να σας κηρύξω: μήπως με σοφία; Αλλά δεν θα μπορούσατε να πείτε κάτι τέτοιο. Μήπως με εξουσία; Και όμως, τρέμοντας και όντας γεμάτος από φόβους και απειλές, έτσι κήρυξα ανάμεσά σας.