Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 3:21

«Και θα καυχηθούν σε εσένα εκείνοι που αγαπούν το όνομά σου, διότι εσύ θα ευλογήσεις τον δίκαιο». Μολονότι υπάρχει καύχηση για την οποία ο Παύλος λέει: «Κανείς ας μην καυχάται για ανθρώπους», και ο προφήτης: «Ας μην καυχάται ο σοφός για τη σοφία του», και τα εξής· δεν είναι τέτοιου είδους η καύχηση εκείνου που λέει: «Σε εμένα όμως ας μη συμβεί ποτέ να καυχηθώ παρά μόνο στον σταυρό του Κυρίου μας Ιησού Χριστού»· και, «Εκείνος που καυχάται, ας καυχάται για τον Κύριο». Τέτοιοι είναι αυτοί για τους οποίους γίνεται ο λόγος, οι οποίοι έχουν αγαπήσει το όνομά του. Διότι καυχώνταν επειδή τον τίμησαν με την ελεύθερη προαίρεσή τους και όχι από φόβο. Και αιτία της καυχήσεως είναι το να τυγχάνουν τις επουράνιες ευλογίες· για τις οποίες λέει ο Απόστολος: «Ευλογητός ο Θεός που μας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία στα επουράνια».

Έχοντας λοιπόν στήσει τόσο λαμπρό το τρόπαιο της άνωθεν κρίσεως, χρησιμοποιεί στη συνέχεια ελεγκτικό λόγο, στρέφοντάς τον προς τους ποιμαινομένους και λέγοντας τα εξής: Ώστε κανείς να μην καυχάται σε ανθρώπους· διότι τα πάντα είναι δικά σας. Πάλι επανέρχεται στο προηγούμενο, δείχνοντας ότι ούτε για τα πνευματικά χαρίσματα οφείλουν να υπερηφανεύονται, αφού δεν έχουν τίποτα από τον εαυτό τους. Όταν λοιπόν η μεν εξωτερική σοφία είναι βλαβερή, τα δε πνευματικά χαρίσματα δεν προέρχονται από εσάς, από πού αντλείς το δικαίωμα να καυχάσαι; Και για μεν την εξωτερική σοφία λέει: «Κανείς ας μην εξαπατά τον εαυτό του», επειδή υπερηφανεύονταν για κάτι βλαβερό· εδώ όμως, επειδή το πράγμα προσφέρει ωφέλεια, λέει: «κανείς να μην καυχάται». Και χρησιμοποιεί πιο ήπιο λόγο. Διότι τα πάντα είναι δικά σας· είτε ο Παύλος είτε ο Απολλώς είτε ο Κηφάς, είτε ο κόσμος είτε η ζωή είτε ο θάνατος, είτε τα παρόντα είτε τα μέλλοντα, τα πάντα είναι δικά σας, εσείς δε είστε του Χριστού, και ο Χριστός του Θεού. Επειδή δηλαδή τους επέπληξε πάρα πολύ, πάλι προσπαθεί να τους κερδίσει. Και πιο πάνω μεν έλεγε: «Είμαστε συνεργοί του Θεού», και με πολλά άλλα τους παρηγόρησε· έτσι και εδώ λέει: «Τα πάντα είναι δικά σας», καθαιρώντας την αλαζονεία των διδασκάλων, και δείχνοντας ότι όχι μόνο δεν τους προσφέρουν καμία χάρη, αλλά ότι και αυτοί οφείλουν να χρωστούν ευγνωμοσύνη στους μαθητές· διότι εξαιτίας τους έγιναν τέτοιοι, αλλά και τη χάρη έλαβαν.

Διότι ούτε ο μακάριος Παύλος αρνείται να είναι δούλος τους, λέγοντας: «Διότι δεν κηρύττουμε», λέγει, «τους εαυτούς μας, αλλά τον Ιησού Χριστό, και τους εαυτούς μας δούλους σας για χάρη του Ιησού»· και πάλι: «Τα πάντα είναι δικά σας, είτε ο Παύλος είτε ο Απολλώς». Και υπηρετεί αυτήν τη δουλεία με προθυμία· διότι δεν είναι δουλεία, αλλά ανώτερη από την ελευθερία. Επειδή, λέγει, δούλος είναι εκείνος που διαπράττει την αμαρτία.

Διότι τα πάντα, λέει, υπάρχουν για εσάς, είτε ο Παύλος είτε ο Απολλώς είτε ο Κηφάς. Διότι αυτά που έχουν ανατεθεί στον ιερέα, μόνο ο Θεός μπορεί να τα δωρίζει· και σε όποιο ύψος κι αν φθάσει η ανθρώπινη φιλοσοφία, θα φανεί κατώτερη από εκείνη τη χάρη. Και τα λέω αυτά, όχι για να διαχειριζόμαστε τη ζωή μας με ραθυμία, αλλά για να μην επισωρεύετε πολλές φορές κακά στους εαυτούς σας εσείς οι ποιμαινόμενοι, όταν δείχνουν ραθυμία ορισμένοι από τους προεστώτες.

Επομένως, κανείς ας μην καυχάται για τους ανθρώπους.» «Κανείς σας να μην υπερηφανεύεται για τον έναν εις βάρος του άλλου. Διότι, ποιος σε ξεχωρίζει; Και τι έχεις το οποίο δεν έλαβες; Αν λοιπόν και το έλαβες, γιατί καυχάσαι σαν να μην το έλαβες;» «Εάν κάποιος νομίζει ότι είναι κάτι, ενώ δεν είναι τίποτε, εξαπατά τον εαυτό του.

Γι' αυτόν τον λόγο, αφού είπε «θα σωθεί», πρόσθεσε ερμηνεύοντας πώς θα σωθεί, δηλαδή ότι σε αυτή την κατάσταση παραμένει και διατηρείται: στο να τιμωρείται αιώνια διά του πυρός. 1 Κορ 3,19: Πώς «συνέλαβε τους σοφούς μέσα στην πανουργία τους»; Νόμισαν ότι μέσω της ανθρώπινης γνώσης που διέθεταν θα κατανοήσουν τη δύναμη του μυστηρίου του Χριστού· αυτοί όμως, όχι μόνο δεν πέτυχαν αυτά που έλπιζαν, έχοντας εμπιστευθεί τους εαυτούς τους στους ανθρώπινους συλλογισμούς, αλλά και τα αποτελέσματα της πανουργίας τους κατέληξαν στο αντίθετο από αυτό που επιδίωκαν, καθώς η αδυναμία των συλλογισμών τους περιέβαλε με μεγαλύτερη άγνοια και αμηχανία. 1 Κορ 3,20-23: Εάν, λοιπόν, «οι διαλογισμοί των ανθρώπων είναι μάταιοι» και «οι σοφοί» μάλλον συλλαμβάνονται «μέσα στην πανουργία» τους παρά αποκομίζουν κάποιο κέρδος από αυτήν, είναι φανερό ότι ούτε η ανθρώπινη σοφία ούτε η δεινότητα των συλλογισμών έχουν κάποια ισχύ ή συντελούν στη διδασκαλία και τη μάθηση των πνευματικών. Εάν, όμως, τίποτα από αυτά δεν συντελεί σε τούτα, πώς θα μπορούσε κάποιος που διδάσκει να καυχηθεί, εφόσον κανένα από όσα θεωρούνται ισχυρά ανάμεσα στους ανθρώπους δεν αποδεικνύεται ότι συντελεί στην ωφέλεια; Διότι είναι φανερό πως, αν κάποιος διδάσκει κάτι, αυτό είναι έργο της άνωθεν χάριτος και δωρεάς, και όχι της δικής του σοφίας ή της διανοητικής του οξύτητας. Και τα χαρίσματα δεν τα λαμβάνουμε για να υπερηφανευόμαστε για αυτά, αλλά για την κοινή ωφέλεια των ανθρώπων.