Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 3:4

Διότι στα προηγούμενα μεν ταπείνωσε τους άρχοντες, λέγοντας ότι η σοφία του λόγου δεν έχει καμία αξία· εδώ όμως επιπλήττει τους αρχομένους, λέγοντας: «Διότι, όταν λέει κάποιος, “Εγώ μεν είμαι του Παύλου, εγώ δε του Απολλώ”, δεν είστε σαρκικοί;» Και αποδεικνύει ότι αυτό όχι μόνο δεν τους ωφέλησε σε τίποτα, ούτε τους προσέφερε κάτι επιπλέον, αλλά και τους εμπόδισε από την ωφέλεια των υψηλότερων πραγμάτων. Διότι αυτό γέννησε φθόνο· και ο φθόνος τους έκανε σαρκικούς· το δε να γίνουν σαρκικοί δεν τους επέτρεψε να ακούσουν τα υψηλότερα. Ποιος λοιπόν είναι ο Παύλος, και ποιος ο Απολλώς; Διότι μετά την τεκμηρίωση και την απόδειξη των πραγμάτων, διατυπώνει πλέον την κατηγορία πιο ξεκάθαρα· και τοποθετεί το δικό του όνομα, αφαιρώντας κάθε τραχύτητα και μην επιτρέποντας να οργιστούν με τα λεγόμενα. Διότι, εάν ο Παύλος δεν είναι τίποτα και δεν αγανακτεί, πολύ περισσότερο δεν έπρεπε εκείνοι να δυσανασχετούν. Με διπλό τρόπο λοιπόν τους παρηγορεί: αφενός με το να θέσει τον εαυτό του σε κατώτερη θέση, και αφετέρου με το να μην τους στερήσει τα πάντα σαν να μην προσφέρουν τίποτα· αλλά τους αποδίδει μεν κάτι μικρό, ωστόσο τους το αποδίδει. Διότι, αφού είπε, «Ποιος λοιπόν είναι ο Παύλος, και ποιος ο Απολλώς;», πρόσθεσε: «παρά μόνο διάκονοι μέσω των οποίων πιστέψατε;» Αυτό δε καθαυτό είναι μεν μεγάλο και άξιο πολλών αμοιβών, αλλά συγκρινόμενο με το αρχέτυπο και τη ρίζα των αγαθών δεν είναι τίποτα.

Πράγμα το οποίο σε αυτούς μεν έφερνε κατηγορία, ενώ στον δάσκαλο απαλλαγή. «Διότι, εφόσον υπάρχει μεταξύ σας ζηλοτυπία και φιλονικία, δεν είστε σαρκικοί και δεν συμπεριφέρεστε σαν κοινοί άνθρωποι;» Αναφέρει το είδος του πάθους που τους καθιστά σαρκικούς. «Διότι, όταν λέει κάποιος: Εγώ μεν είμαι του Παύλου, και άλλος: Εγώ του Απολλώ, δεν είστε άνθρωποι;» Δείχνει ότι αυτό όχι μόνο δεν τους ωφέλησε σε τίποτα, ούτε τους έκανε να αποκομίσουν κάτι, αλλά και τους εμπόδισε από την ωφέλεια των ανώτερων πραγμάτων. Διότι η ζηλοτυπία τους έκανε σαρκικούς· και το ότι έγιναν σαρκικοί, δεν τους άφησε να ακούσουν τα υψηλότερα. «Τι είναι λοιπόν ο Απολλώς; Και τι είναι ο Παύλος;» Μετά την προετοιμασία που έκανε μέσω των πραγμάτων, χρησιμοποιεί πλέον την κατηγορία πιο ανοιχτά, και τοποθετεί το δικό του όνομα, αφαιρώντας κάθε τραχύτητα, και μην επιτρέποντας να οργιστούν με τα λεγόμενα. Διότι, αν ο Παύλος δεν είναι τίποτα και δεν αγανακτούσε, πολύ περισσότερο δεν έπρεπε να δυσανασχετούν εκείνοι. «Διάκονοι μέσω των οποίων πιστέψατε.» Εάν λοιπόν υπηρετείτε άλλον, λέει, πώς εσείς αρπάζετε την αξία, και δίνετε τη δική σας ονομασία στους μαθητές; «Και στον καθένα όπως έδωσε ο Κύριος.» Ούτε αυτό το μικρό πράγμα, λέει, δεν το έχουμε από τον εαυτό μας, αλλά από τον Θεό που μας το εμπιστεύεται. «Εγώ φύτεψα, ο Απολλώς πότισε, αλλά ο Θεός έδινε την αύξηση.» Δηλαδή, πρώτος εγώ έσπειρα τον λόγο· ώστε να μην ξεραθούν οι σπόροι από τους πειρασμούς, ο Απολλώς πρόσθεσε τα δικά του. Το παν όμως έγινε από τον Θεό. «

Το χωρίο «ποιος γνώρισε τον νου του Κυρίου;» έχει τεθεί κατά σχήμα υπερβατό. Διότι πρέπει να συντάσσεται αμέσως μετά το «δεν μπορεί να τα γνωρίσει, επειδή ανακρίνονται πνευματικά». Μπορεί όμως κανείς να εκλάβει το χωρίο και χωρίς το σχήμα του υπερβατού, όπως ακριβώς είναι διατυπωμένο. 1 Κορ. 3,4—9 Επειδή κατέκρινε πολύ τους δασκάλους, λέγοντας: «ποιος είναι ο Παύλος; και ποιος είναι ο Απολλώς;» και πάλι: «ώστε ούτε αυτός που ποτίζει είναι κάτι ούτε αυτός που φυτεύει» —και το έκανε αυτό θέλοντας να καταπραΰνει την έξαψη εκείνων που υπερηφανεύονταν για τη διδασκαλία τους και χώριζαν τον λαό του Χριστού με έριδες και διχόνοιες— επειδή, λοιπόν, φάνηκε ότι κατέρριψε αρκετά την αλαζονεία τους με το να ταπεινώσει μαζί και τον εαυτό του και τον Απολλώ, για να μην πουν κάποιοι: «επομένως μάταια διδάσκεις, μάταια αναλαμβάνουμε τους κόπους για χάρη του κηρύγματος», πρόσθεσε, αποκρούοντας τέτοιες αφορμές: «ο καθένας όμως θα λάβει τον δικό του μισθό σύμφωνα με τον δικό του κόπο», σαν να έλεγε: ας μην αποθαρρύνεται καθόλου αυτός που διδάσκει σωστά. Διότι, αν και εμποδίζεται να διαιρεί τον λαό του Χριστού, να τον οικειοποιείται και να καυχιέται ανάμεσά τους ως δάσκαλος, παρόλα αυτά θα λάβει μισθό, και όχι απλώς, αλλά ανάλογα με τον δικό του κόπο. Έπειτα, εξυψώνοντας ακόμη περισσότερο το ζήτημα, και βεβαιώνοντας ότι οπωσδήποτε θα υπάρξει ο μισθός λέει: «διότι είμαστε συνεργάτες του Θεού», αφενός, όπως είπα, προσδίδοντας λαμπρότητα στο έργο της διδασκαλίας, και αφετέρου υποδεικνύοντας και πάλι ότι το έργο ανήκει στον Θεό.