Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 5:3

Ερώτηση ΡΞΔ΄. Τι σημαίνει το, «Μην κρίνετε, και δεν θα κριθείτε»; Απάντηση. Επειδή ο Κύριος άλλοτε μεν λέει, «Μην κρίνετε, και δεν θα κριθείτε», και άλλοτε προστάζει να κρίνουμε με δίκαιη κρίση, δεν εμποδιζόμαστε από το να κρίνουμε γενικώς, αλλά διδασκόμαστε να διακρίνουμε τα είδη της κρίσης. Το για ποιες περιπτώσεις πρέπει να κρίνουμε και για ποιες όχι, μας το παρέδωσε με σαφήνεια ο Απόστολος. Για εκείνα μεν που εναπόκεινται στην εξουσία του καθενός και δεν έχουν καθοριστεί ρητά από τη Γραφή, λέγοντας: «Εσύ δε γιατί κρίνεις τον αδελφό σου;» και πάλι: «Ας μην κρίνουμε πλέον ο ένας τον άλλον». Για εκείνα όμως που δυσαρεστούν τον Θεό, κατακρίνει αυτούς που δεν κρίνουν, και ο ίδιος εκφέρει τη δική του κρίση, μέσα από αυτά που λέει: «Διότι εγώ, αν και απών κατά το σώμα αλλά παρών κατά το πνεύμα, έχω ήδη κρίνει, σαν να ήμουν παρών, εκείνον που διέπραξε αυτό το έργο, ώστε στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, όταν συναχθείτε εσείς και το δικό μου πνεύμα, μαζί με τη δύναμη του Κυρίου Ιησού, να παραδώσετε τον άνθρωπο αυτόν στον Σατανά για τον όλεθρο της σάρκας, προκειμένου να σωθεί το πνεύμα κατά την ημέρα του Κυρίου Ιησού».

Εάν δε αυτά είναι μόνο λόγια και όχι πραγματικά γεγονότα· ιδού εκείνος που είχε τη γυναίκα του πατέρα του στην Κόρινθο, χωρίς να κατηγορηθεί για τίποτε άλλο, για αυτό και μόνο όχι απλώς παραδίδεται ο ίδιος στον Σατανά για τον όλεθρο της σάρκας, μέχρι να διορθώσει το αμάρτημα με τους άξιους καρπούς της μετάνοιας, αλλά και ολόκληρη μαζί η Εκκλησία, επειδή δεν καταδίκασε το αμάρτημα, περιβάλλεται με τις ίδιες κατηγορίες. Τι να πούμε δε για τον Ανανία στις Πράξεις των Αποστόλων; Ποιο άλλο κακό διαπιστώνεται ότι έκανε, παρά μόνο εκείνο; Και σε τι άραγε αυτό φαίνεται τώρα άξιο για τόση μεγάλη οργή; Αφού πούλησε δικό του κτήμα, έφερε τα χρήματα για να τα θέσει στα πόδια των αποστόλων, έχοντας υπεξαιρέσει μέρος από το αντίτιμο, και γι' αυτό, την ίδια εκείνη ώρα καταδικάζεται μαζί με τη γυναίκα του σε θάνατο, χωρίς καν να αξιωθεί να ακούσει λόγια περί μετάνοιας για το αμάρτημά του, χωρίς να βρει καιρό ούτε για να νιώσει κατάνυξη γι' αυτό, χωρίς να λάβει προθεσμία για να μετανοήσει. Ο δε υπηρέτης μιας τέτοιας και τόσο μεγάλης κρίσης, ο μακάριος Πέτρος, ο οποίος προκρίθηκε από όλους τους μαθητές, και μόνος αυτός μαρτυρήθηκε και μακαρίστηκε περισσότερο από τους άλλους, αυτός που του εμπιστεύτηκαν τα κλειδιά της βασιλείας των ουρανών, όταν ακούει από τον Κύριο: «Εάν δεν σε νίψω, δεν έχεις μέρος μαζί μου», ποια άραγε, έστω και στο ελάχιστο πέτρινη καρδιά δεν θα φέρει σε συναίσθηση ενώπιον του φόβου των κριμάτων του Θεού;

«Εγώ μεν, αν και απουσιάζω με το σώμα, είμαι παρών με το πνεύμα, και έχω ήδη κρίνει εκείνον που διέπραξε αυτό το έργο, αφού συγκεντρωθείτε εσείς και η δύναμη του Κυρίου μαζί με το δικό μου πνεύμα, να παραδοθεί ο άνθρωπος αυτός στον σατανά, για τον όλεθρο της σάρκας, ώστε να σωθεί το πνεύμα κατά την ημέρα του Κυρίου». Όλεθρος δε της σάρκας είναι ο παντελής αφανισμός. «Πώς, λοιπόν, ενώ η σάρκα αφανίζεται στα χέρια του διαβόλου και το πνεύμα σώζεται, θα υπάρξει πλέον ανάσταση σωμάτων ή σάρκας;» Και δεν γνωρίζει ο άπειρος στα πάντα ότι «τα έργα της σάρκας είναι η πορνεία, η μοιχεία, η ασέλγεια» και τα παρόμοια με αυτά, και ότι δεν ομιλεί για την ίδια τη σάρκα, αλλά για τα έργα της σάρκας. Όταν μεν διαπράττει πορνεία, η σάρκα την ενεργεί· εάν όμως αποκτήσει εγκράτεια, η σάρκα δεν είναι πλέον σάρκα, αλλά η σάρκα έχει μεταβληθεί σε πνεύμα, όπως ακριβώς λέει και ο απόστολος ότι «εκείνος που από την αρχή συνέζευξε και τα δύο» είπε: «γι' αυτό τον λόγο θα εγκαταλείψει ο άνθρωπος τον πατέρα του και τη μητέρα του, και θα προσκολληθεί στη γυναίκα του, και θα γίνουν οι δύο μία σάρκα· όπως αυτός που προσκολλάται στην πόρνη είναι ένα σώμα, έτσι και αυτός που προσκολλάται στον Κύριο είναι ένα πνεύμα». Άρα λοιπόν, αυτός που εργάζεται την πορνεία έχει γίνει σάρκα· όχι μόνο η ίδια η σάρκα, αλλά και τα πάντα, και η ψυχή και τα υπόλοιπα, γίνονται σάρκα. Διότι, έχοντας προσκολληθεί στην πόρνη έγινε σάρκα, και όντας σαρκικός, ονομάζεται εξ ολοκλήρου σάρκα. «

Ποια ευκαιρία λοιπόν είχα πλέον να συγκεντρώνω ή να μη συγκεντρώνω τους πιστούς;» Έπειτα, μετά από άλλα, λέει: «Αλλά ούτε και από την αισθητή σύναξη μαζί με τον Κύριο απείχαμε, αλλά αυτούς που βρίσκονταν στην πόλη τους συγκροτούσα με περισσότερο ζήλο σαν να ήμουν μαζί τους, «απών μεν στο σώμα», όπως έχει ειπωθεί, «παρών δε στο πνεύμα». Στην Κεφρώ, μάλιστα, παρέμεινε μαζί μας και μεγάλη εκκλησία, καθώς αφενός μας ακολουθούσαν αδελφοί από την πόλη και αφετέρου συγκεντρώνονταν άλλοι από την Αίγυπτο. Και εκεί ο Θεός μάς άνοιξε θύρα για το κήρυγμα του λόγου. Και αρχικά μεν διωχθήκαμε και λιθοβοληθήκαμε, αργότερα όμως αρκετοί από τους εθνικούς, αφού εγκατέλειψαν τα είδωλα, στράφηκαν προς τον Θεό. Και επειδή δεν τον είχαν δεχθεί προηγουμένως, τότε για πρώτη φορά σπάρθηκε σε αυτούς ο λόγος μέσω ημών, και σαν να μας είχε οδηγήσει προς αυτούς ο Θεός γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, όταν εκπληρώσαμε αυτήν τη διακονία, μας οδήγησε και πάλι αλλού. Διότι ο Αιμιλιανός θέλησε να μας μεταφέρει σε τόπους πιο τραχείς, όπως φαινόταν, και πιο ερημικούς προς τη Λιβύη, και διέταξε να συρρεύσουν όλοι από παντού στον Μαρεώτη, ορίζοντας για τον καθένα ξεχωριστά χωριά της υπαίθρου, εμάς όμως μας τοποθέτησε μάλλον πάνω στον δρόμο και μάλιστα ώστε να είμαστε οι πρώτοι που θα συλλαμβάνονταν. Διότι ήταν φανερό ότι σχεδίαζε και προετοίμαζε την κατάσταση έτσι, ώστε όποτε ήθελε να κάνει συλλήψεις, να μας έχει όλους εύκολα θηράματα.»

Διότι δεν είναι μικρή η δύναμη του λόγου να επαυξάνει την ανδρεία σε εκείνους που αποδύονται στο στάδιο της αρετής. ΙΕ΄. Γι' αυτόν τον λόγο, απουσίαζε μεν κατά το σώμα, ήταν όμως παρών κατά το πνεύμα, και συναγωνιζόταν με όσους άθλουνταν· και ενώ δεν είχε τη δυνατότητα να βοηθήσει με τη γλώσσα, βοηθά με το γράμμα.

Θέλεις να μάθεις πώς είναι πιο αξιόπιστα τα τραύματα του φίλου παρά τα εκούσια φιλήματα του εχθρού; Φίλησε τον Κύριο ο Ιούδας, αλλά το φίλημά του ήταν γεμάτο προδοσία, το στόμα του είχε δηλητήριο, η γλώσσα του ήταν γεμάτη πονηρία. Αυτόν που είχε πορνεύσει μεταξύ των Κορινθίων τον τραυμάτισε ο Παύλος, αλλά τον έσωσε. «Και πώς τον τραυμάτισε;» λέει.

Ως προς αυτό, επειδή τις γράφει ενώ βρίσκεται στα δεσμά· σαν να έστελνε επιστολές ένας ήρωας εν μέσω σφαγών και αναγέρσεως τροπαίων. Έτσι έπραττε και αυτός. Διότι γνωρίζει και ο ίδιος ότι αυτό είναι σπουδαίο· γι' αυτό, γράφοντας στον Φιλήμονα, λέει: «Τον οποίο γέννησα μέσα στα δεσμά μου». Αυτά δε τα είπε, για να μη δυσανασχετούμε απέναντι στα δεινά, αλλά αντίθετα να χαιρόμαστε. Εδώ βρισκόταν ανάμεσά τους ο Φιλήμων· διότι και εκεί, γράφοντας, λέει: «Και προς τον Άρχιππο τον συστρατιώτη μας»· και εδώ: «Πείτε στον Άρχιππο». Μου φαίνεται ότι σε αυτόν είχε ανατεθεί κάποιο λειτούργημα της Εκκλησίας. Δεν είχε δει ούτε αυτούς, ούτε τους Ρωμαίους, ούτε τους Εβραίους, όταν τους έγραφε. Και για εκείνους βέβαια το δηλώνει σε πολλά σημεία, για τούτους όμως άκουσέ τον να λέει: «Και όσοι δεν έχουν δει το πρόσωπό μου εν σαρκί»· και πάλι: «Αν και απουσιάζω κατά τη σάρκα, εντούτοις κατά το πνεύμα είμαι μαζί σας». Τόσο καλά γνώριζε ότι η παρουσία του παντού ήταν κάτι το σπουδαίο, ώστε πάντοτε καθιστά τον εαυτό του παρόντα, ακόμη και όταν απουσιάζει· και όταν τιμωρεί τον πόρνο, δες πώς παριστάνει τον εαυτό του στο δικαστήριο. «Διότι εγώ», λέει, «ως απών κατά το σώμα, παρών όμως κατά το πνεύμα, έχω ήδη κρίνει σαν να ήμουν παρών»· και πάλι: «Θα έλθω προς εσάς, και θα γνωρίσω όχι τα λόγια εκείνων που έχουν επαρθεί, αλλά τη δύναμη»· και πάλι: «Όχι μόνο κατά την παρουσία μου προς εσάς, αλλά πολύ περισσότερο κατά την απουσία μου».

Γι' αυτόν τον λόγο και προχωρώντας χρησιμοποιεί τον ίδιο τρόπο λέγοντας: «Εκείνον που διέπραξε έτσι αυτό το πράγμα»· και πάλι ντρέπεται και ερυθριά να το πει ξεκάθαρα, πράγμα που συνηθίζουμε να πράττουμε και εμείς προκειμένου για τα εξαιρετικά αισχρά. Και δεν είπε, «Μητριά», αλλά, «Γυναίκα του πατέρα», ώστε να τον πλήξει πολύ πιο βαριά. Διότι, όταν οι λέξεις αρκούν για την κατηγορία, προχωρά μέσω αυτών, χωρίς να προσθέτει τίποτα.

Και δεν τους εγκαλεί επειδή δεν του το γνωστοποίησαν, αλλά επειδή δεν πένθησαν ώστε να απομακρυνθεί, δείχνοντας ότι και χωρίς τον διδάσκαλο έπρεπε να είχε γίνει αυτό εξαιτίας της προφάνειας του παραπτώματος. Διότι εγώ, αν και απουσιάζω κατά το σώμα, είμαι παρών κατά το πνεύμα.

βʹ. Πρόσεξε τον θυμό του· δεν επιτρέπει ούτε την παρουσία του να περιμένουν, ούτε να τον αναμείνουν και τότε να τον δέσουν, αλλά, σαν να πρόκειται να απομακρύνει κάποιον λοιμό πριν εξαπλωθεί στο υπόλοιπο σώμα, σπεύδει να τον αναχαιτίσει. Γι' αυτό και προσθέτει λέγοντας: «Έχω ήδη κρίνει, σαν να ήμουν παρών».

Αυτά τα έλεγε, όχι μόνο για να τους επισπεύσει προς την απόφαση και να μην τους αφήσει να σκεφτούν τίποτε άλλο, αλλά και για να τους προκαλέσει φόβο, επειδή γνώριζε όσα επρόκειτο να γίνουν και να κριθούν εκεί. Διότι αυτό σημαίνει να είναι κανείς παρών με το πνεύμα, όπως ακριβώς ο Ελισσαίος ήταν παρών με τον Γιεζή και έλεγε: «Μήπως δεν ήταν η καρδιά μου μαζί σου;». Ω! πόση είναι η δύναμη του χαρίσματος, όταν κάνει όλους να είναι μαζί και στο ίδιο μέρος, και παρέχει την ικανότητα να γνωρίζουν όσα συμβαίνουν μακριά! Έχω ήδη δικάσει σαν να ήμουν παρών. Δεν τους αφήνει να σκεφτούν τίποτε άλλο: Διότι έβγαλα την απόφαση σαν να ήμουν παρών· μη μου μιλάτε για αναβολές και καθυστερήσεις· διότι δεν πρέπει να γίνει τίποτε άλλο. Έπειτα, για να μη φανεί ότι επιβάλλει υπερβολική αυθεντία, ούτε να γίνει ο λόγος του πιο δεσποτικός, δες πώς καθιστά και τους ίδιους κοινωνούς της κρίσης. Διότι αφού είπε «έχω δικάσει», πρόσθεσε: «εκείνον που έχει πράξει κάτι τέτοιο». «Στο όνομα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, όταν συναχθείτε εσείς και το δικό μου πνεύμα, με τη δύναμη του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, να παραδώσετε τον τοιούτον στον σατανά». Και τι σημαίνει, «στο όνομα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού»; Σημαίνει: «Σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, χωρίς να κατέχεστε από ανθρώπινη προκατάληψη».

Μερικοί δε το διαβάζουν ως εξής: «Εκείνον που έπραξε αυτό κατ' αυτόν τον τρόπο στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού»· και θέτοντας κόμμα εδώ, ή άνω τελεία, συνεχίζουν λέγοντας τα εξής: «Αφού συναχθείτε εσείς και το δικό μου πνεύμα, να παραδώσετε τον άνθρωπο αυτόν στον σατανά». Και λένε ότι το νόημα αυτής της ανάγνωσης είναι το εξής: Εκείνον που έπραξε αυτό, λέγει, στο όνομα του Χριστού, παραδώστε τον στον σατανά· δηλαδή, αυτόν που εξύβρισε το όνομα του Χριστού, αυτόν που, αφού έγινε πιστός και έφερε το όνομα αυτής της προσωνυμίας, τόλμησε τέτοια πράγματα, αυτόν παραδώστε τον στον σατανά. Σε εμένα, όμως, η προηγούμενη εκδοχή φαίνεται να είναι η ορθότερη. Ποια είναι δηλαδή αυτή; «Στο όνομα του Κυρίου, αφού συναχθείτε εσείς»· δηλαδή, καθώς σας συνάγει το ίδιο Του το όνομα, για χάρη του οποίου συγκεντρώνεστε. «Και του δικού μου πνεύματος».

Παραδόθηκε, λέγει, στον Σατανά, για να του πλήξει το κεφάλι· και ο διάβολος του προκάλεσε πονοκέφαλο. Αυτό είναι όλο; Τον διδάσκαλο της οικουμένης, τον πολίτη του παραδείσου, τον ναό του Χριστού, όπως έλεγα, τη λύρα του Πνεύματος, το σκεύος της εκλογής, αυτόν που διέτρεξε την οικουμένη, αυτόν που ξερίζωσε τα αγκάθια των αμαρτημάτων, αυτόν που έσπειρε τα σπέρματα της ευσέβειας, αυτόν που έτρεξε στη γη, αυτόν που αγωνίστηκε στη θάλασσα, αυτόν που πέρασε ένα μερόνυχτο στον βυθό, αυτόν που στεφανώθηκε στα δεσμωτήρια, αυτόν που έστησε τρόπαιο στο δικαστήριο, αυτόν που διέτρεξε ολόκληρη την οικουμένη, εκείνον τον άγρυπνο, του οποίου τα ενδύματα φυγάδευσαν τις ασθένειες, του οποίου η ζωή έκανε τον θάνατο να δραπετεύσει, αυτόν τον είχε υποχείριό του ο διάβολος; Και όμως, ακούω ότι έπραττε το αντίθετο. Κάποιος ανάμεσα στους Κορινθίους έπεσε σε πορνεία· το άκουσε ο Παύλος, και τι λέει; «Και εσείς είστε γεμάτοι έπαρση, και δεν πενθήσατε μάλλον, ώστε να απομακρυνθεί από ανάμεσά σας αυτός που έπραξε αυτό το έργο. Διότι εγώ, αν και είμαι απών σωματικά, παρών όμως πνευματικά, έχω ήδη κρίνει, σαν να ήμουν παρών, εκείνον που διέπραξε αυτό το έργο: στο όνομα του Κυρίου, αφού συγκεντρωθείτε όλοι εσείς και το δικό μου πνεύμα, μαζί με τη δύναμη του Κυρίου Ιησού Χριστού, να παραδώσετε έναν τέτοιον άνθρωπο στον Σατανά για τον όλεθρο της σάρκας, ώστε να σωθεί το πνεύμα του την ημέρα του Κυρίου Ιησού».

Γι’ αυτό και είναι αναπόφευκτη για εσάς η καταδίκη και εδώ και εκεί. Διότι από τους ανθρώπους άλλοι μεν τιμωρούνται και εδώ και εκεί· άλλοι δε μόνο εδώ· άλλοι δε μόνο εκεί· και άλλοι ούτε εδώ, ούτε εκεί. Και εδώ και εκεί, όπως αυτοί εδώ· (διότι και εδώ τιμωρήθηκαν, όταν υπέστησαν εκείνα τα ανεπανόρθωτα δεινά κατά την άλωση της πόλεως· και εκεί θα υποστούν βαρύτατη τιμωρία·) όπως οι πολίτες των Σοδόμων, όπως και πολλοί άλλοι. Μόνο εκεί, όπως ο πλούσιος που καταφλεγόταν και δεν είχε στην εξουσία του ούτε μία σταγόνα. Μόνο εδώ, όπως εκείνος που έπεσε σε πορνεία μεταξύ των Κορινθίων. Ούτε εδώ, ούτε εκεί, όπως οι απόστολοι, όπως οι προφήτες, όπως ο μακάριος Ιώβ· διότι όσα υπέφεραν δεν αποτελούσαν τιμωρία, αλλά αγώνες και παλαίσματα.

Από αυτά είναι φανερό ότι οι κάτοικοι των Σοδόμων και των Γομόρρων και εδώ κρίθηκαν, και εκεί κολάζονται. Διότι, όταν λέει ότι η κατάσταση θα είναι πιο ανεκτή για τα Σόδομα παρά για αυτούς, δείχνει ότι μεν κολάζονται, αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο όπως αυτοί. δ'. Πάλι, υπάρχουν και εκείνοι που κολάζονται μόνο εδώ, όπως αυτός που είχε πορνεύσει. Διότι ο μακάριος Παύλος, στέλνοντας επιστολή στους Κορινθίους, έλεγε τα εξής: «Ακούγεται παντού ότι υπάρχει ανάμεσά σας πορνεία, και μάλιστα τέτοιου είδους πορνεία, η οποία ούτε μεταξύ των εθνικών δεν αναφέρεται, δηλαδή το να έχει κάποιος τη γυναίκα του πατέρα του. Και εσείς έχετε κυριευθεί από υπερηφάνεια, και δεν πενθήσατε μάλλον, ώστε να απομακρυνθεί από ανάμεσά σας αυτός που έπραξε το έργο αυτό. Διότι εγώ, αν και είμαι απών με το σώμα, αλλά παρών με το πνεύμα, έχω ήδη κρίνει, σαν να ήμουν παρών, εκείνον που διέπραξε κατ' αυτόν τον τρόπο το έργο αυτό· στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, αφού συγκεντρωθείτε εσείς και το δικό μου πνεύμα, να παραδώσετε τον άνθρωπο αυτόν στον σατανά για τον όλεθρο της σάρκας, ώστε να σωθεί το πνεύμα κατά την ημέρα του Κυρίου Ιησού». Είδες πώς αυτός κολάζεται εδώ, και εκεί δεν κολάζεται; Διότι, επειδή κολάστηκε εδώ το σώμα του, εκεί δεν κολάζεται. Θέλω, λοιπόν, να δείξω τώρα αυτόν που έζησε εδώ με απολαύσεις, εκεί όμως κολάζεται.

γ΄. Διότι, εάν θέλεις να δεις αυτούς που είναι αληθινά άξιοι ντροπής και ονειδισμού, εγώ θα προσπαθήσω να σου υποδείξω με τον λόγο λίγους από τους πολλούς. Κοίταξε αυτούς που κυριεύονται από πάθος για την ομορφιά των γυναικών, αυτούς που μανιώνουν για τα χρήματα, αυτούς που επιθυμούν σφοδρά την εξουσία και τη δόξα και επιλέγουν να πράξουν και να υποστούν τα πάντα για χάρη αυτών, αυτούς που λιώνουν από τον φθόνο, αυτούς που επιβουλεύονται όσους δεν τους έχουν αδικήσει σε τίποτα, αυτούς που μελαγχολούν αναίτια, αυτούς που λυσσομανούν πάντοτε για τα μάταια του βίου· αυτά, και τα παρόμοια, είναι έργα μανίας και άξια κολάσεως, αυτά είναι άξια ονειδισμού, ντροπής και περίγελου. Εάν όμως κάποιος, αν και ενοχλείται από δαίμονα, επιδεικνύει τόση πολλή φιλοσοφία στον βίο του, όχι μόνο δεν είναι δίκαιο να ονειδίζεται, αλλά του πρέπει να θαυμάζεται και να στεφανώνεται από όλους, αφού όντας φορτωμένος με τόσα δεσμά τρέχει έναν τόσο επίπονο δρόμο, και ανεβαίνει την ανηφορική και τραχιά οδό της αρετής. Αλλά δεν γνωρίζω πώς, παρά λίγο να μου διαφύγει και κάτι άλλο, στο οποίο πλεονεκτείς σε σχέση με τους αδελφούς σου· και αυτό είναι το ότι εύκολα, ακόμη και αν έχεις διαπράξει κάποιο σφάλμα, μέσω αυτής της θλίψης μπορείς να αποβάλεις από πάνω σου αυτά τα αμαρτήματα. Και αυτό μας έγινε φανερό από όσα ήδη προηγουμένως ανέλυσα, όταν μιλούσα για τον Λάζαρο και για εκείνον που είχε πορνεύσει στην Κόρινθο.

Διότι και στους Θεσσαλονικείς γράφει λέγοντας: «Ο καθένας να αποκτά το δικό του σκεύος με αγιασμό, όχι με πάθος επιθυμίας, όπως ακριβώς και τα έθνη που δεν γνωρίζουν τον Θεό». «Ώστε να έχει κάποιος τη γυναίκα του πατέρα του.» Δεν είπε τη μητριά, αλλά τη γυναίκα του πατέρα, για να τον πλήξει πολύ πιο βαριά. «Και εσείς έχετε υπερηφανευθεί;» Σαν να έλεγε: Μη μου πεις ότι ένας είναι αυτός που πόρνευσε· το έγκλημα έγινε κοινό για όλους. Το λέω δε κοινό, όχι ως προς το αμάρτημα, αλλά ως προς τη διδασκαλία που προέρχεται από αυτόν. Αν και δεν το εξέφρασε ακριβώς έτσι, αλλά το άφησε να εννοηθεί, για να τους πλήξει περισσότερο. Ένας, λοιπόν, από τους δασκάλους ήταν αυτός που είχε πορνεύσει. «Και δεν πενθήσατε μάλλον, ώστε να απομακρυνθεί από ανάμεσά σας αυτός που έπραξε το έργο αυτό.» Επειδή η δυσφήμιση, λέει, επεκτάθηκε σε ολόκληρο το σώμα της Εκκλησίας. Και δεν είπε: «δεν τον αποβάλατε μάλλον;», αλλά, όπως σε περίπτωση κάποιας νόσου και λοιμού, κατέστησε αναγκαίο το πένθος. «Εγώ, βέβαια, μολονότι απουσιάζω με το σώμα, είμαι όμως παρών με το πνεύμα.» Λέει να μην περιμένουν την παρουσία του, ούτε να τον αναμείνουν για να ενεργήσουν τότε· αλλά, όπως ακριβώς όταν πρόκειται να απομακρύνει κάποιον λοιμό, βιάζεται να τον αναχαιτίσει προτού διαδοθεί στο υπόλοιπο σώμα. Γι' αυτό και προσθέτει λέγοντας: «Έχω ήδη κρίνει, σαν να είμαι παρών». Και το έλεγε αυτό, όχι μόνο για να τους επισπεύσει στη λήψη της απόφασης, χωρίς να τους αφήσει περιθώριο να σκεφτούν κάτι άλλο, αλλά και για να τους προκαλέσει φόβο, δείχνοντας ότι γνωρίζει όσα επρόκειτο να συμβούν και να κριθούν εκεί.

Διότι αυτό σημαίνει να είναι κανείς παρών με το πνεύμα, όπως ακριβώς ο Ελισσαίος ήταν παρών με τον Γιεζή και έλεγε: «Δεν ήταν η καρδιά μου μαζί σου;». «Έχω ήδη κρίνει, σαν να ήμουν παρών, εκείνον που διέπραξε με τέτοιον τρόπο αυτό το έργο: όταν συναχθείτε στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, εσείς και το δικό μου πνεύμα, με τη δύναμη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, να παραδώσετε τον τοιούτον στον Σατανά.» Δεν τους αφήνει να σκεφτούν τίποτε άλλο. Διότι, λέει, έχω ήδη εκδώσει την απόφαση, σαν να ήμουν παρών. Έπειτα, για να μη φανεί ότι η αυθεντία του είναι υπερβολική, δες πώς κάνει και αυτούς κοινωνούς της κρίσεως, λέγοντας: «Όταν συναχθείτε». Το δε «στο όνομα του Κυρίου μας» σημαίνει: εκείνον που εξύβρισε το όνομα του Χριστού, αυτόν που, αφού έγινε πιστός και έλαβε αυτή την ονομασία, τόλμησε τέτοια πράγματα, αυτόν να παραδώσετε στον Σατανά. Ορθά επίσης ελέχθη το να «παραδοθεί» στον Σατανά, και όχι να «εκδοθεί» (να εγκαταλειφθεί οριστικά), ανοίγοντάς του με αυτόν τον τρόπο τις θύρες της μετανοίας. Και πάλι λέει «τον τοιούτον», διότι δεν ανέχεται ούτε καν να μνημονεύσει το όνομά του.

ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΩΤΟ Πρόλογος Νεοφύτου πρεσβυτέρου, μοναχού και εγκλείστου. Πρόλογος σε αυτό το βιβλίο των κατηχήσεων, και περί του ότι είναι καλό το να εξουσιάζει κανείς σωστά και σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, και καλό πάλι το να εξουσιάζεται σωστά και να υπακούει. Ευλόγησε, πάτερ. Σύμφωνα με την υπάρχουσα συνήθεια του ασπασμού κατά την αρχική ανάβαση, πρέπει να την τηρήσουμε και εμείς: διότι, όντας «απών κατά το σώμα», αλλά ως «παρών ήδη κατά το πνεύμα», μαζί με όλους τους αδελφούς σε ασπάζομαι και εγώ με τον συνήθη ασπασμό μετ' ευχής, τιμιώτατε αδελφέ.

Επομένως, αν και απών κατά το σώμα αλλά παρών κατά το πνεύμα, πρώτα εγώ ο ταπεινός ασπάζομαι τα θεοβάδιστα ίχνη της (διότι αυτό αποτελεί για εμένα ευλογία και αγιασμό), έπειτα, σαν να έχω λάβει την άδειά της, μεταβαίνω νοερώς στους σεβάσμιους τόπους. Ασπάζομαι το θείο έδαφος, όπου βάδισαν τα θεία ίχνη, το ζωοποιό μνήμα στο οποίο κατατέθηκε το πανάγιο σώμα του Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, τον χώρο του αγίου Κρανίου, όπου σταυρώθηκε ο Κύριος της δόξης. Μεταβαίνω αλλού. Βλέπω την αγία Βηθλεέμ, προσκυνώ τη θεία φάτνη, η οποία υπερέχει από τη χρυσή στάμνα, διότι σε αυτήν δεν έχει τεθεί το μάννα αλλά ο άρτος της ζωής. Βλέπω ακόμη το άγιο όρος, όπου έλαβε χώρα η θειοτάτη μεταμόρφωση, το όρος των Ελαιών, από το οποίο αναλήφθηκε προς τους ουρανούς ο Κύριος των πάντων, την αγία Γεθσημανή, όπου βρίσκεται ο τάφος της πανσεβάστου δεσποίνης ημών Θεοτόκου, κι αυτό και εκείνο, για να μην επιμηκύνω τον λόγο. Ω, πώς από την ανάμνησή τους και μόνο μεταλαμβάνει κανείς τον αγιασμό! Ω, πόσο σπουδαίων και φρικτών σεβασμάτων αποτελεί την κορυφή η δική σου μακαριότητα. Εσύ είσαι ο πρώτος των πατριαρχών, έστω κι αν βρίσκεσαι στην πέμπτη θέση της τάξεως. Διότι εκεί όπου ο επίσκοπος των ψυχών και αρχιερέας των συμπάντων γεννήθηκε και τέλεσε όλα τα θεουργικά του έργα και έπαθε και ετάφη και αναστήθηκε και έζησε και αναλήφθηκε, είναι ολοφάνερο ότι εκεί βρίσκεται το αξίωμα που υπερέχει πάντων.