Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 6:4

Έπειτα, εισάγει και τη λογική εξήγηση των όσων ειπώθηκαν, στηρίζοντας τη βεβαιότητα του λόγου του με την παράθεση του μείζονος. Ως αγγέλους εδώ δεν εννοεί τους αγίους, αλλά μάλλον τους αποστάτες, αυτούς που δεν διατήρησαν το δικό τους αξίωμα, οι οποίοι, αν και βρίσκονται ψηλά και δεν είναι επιφορτισμένοι με χωματένια σώματα, θα κατακριθούν από τους αγίους με τον ίδιο τρόπο όπως ο κόσμος μέσω της αρετής των αγίων, κατηγορούμενοι για όλα τα αίσχιστα έργα τους. Εάν λοιπόν οι άγιοι είναι ανώτεροι από τους αγγέλους, πώς θα μπορούσαν να είναι ανάξιοι να κρίνουν τις ελάχιστες κοσμικές υποθέσεις; <Εάν λοιπόν έχετε δικαστήρια για βιωτικές υποθέσεις.> Πολύ μικρό και εντελώς ανάξιο λόγου για τους εξαιρετικά ενάρετους μέσα στην Εκκλησία είναι το να κρίνουν τα βιωτικά ζητήματα. Και αυτό το έχουμε διδαχθεί από τον Κύριο. Διότι τον πλησίασε κάποιος λέγοντας: «Διδάσκαλε, πες στον αδελφό μου να μοιραστεί μαζί μου την κληρονομιά». Και Εκείνος του είπε: «Άνθρωπε, ποιος με κατέστησε κριτή ή διαμοιραστή ανάμεσά σας;». Διότι θα ταίριαζε μάλλον στους πιο συνετούς μέσα στην Εκκλησία να κρίνουν τα πνευματικά ζητήματα, να εξετάζουν με ακρίβεια τον λόγο περί της πίστεως. Και αυτό συγκαταλέγεται στα άνωθεν αγαθά που δίδονται μέσω του Πνεύματος. Διότι σε κάποιους δίδεται λόγος σοφίας και λόγος γνώσεως, και σε άλλους διάκριση πνευμάτων. <Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι μέλη του Χριστού;> Πώς θα μπορούσαν τα δικά μας σώματα να είναι μέλη του Χριστού;

Εκείνους, βεβαίως, που έζησαν κοσμική ζωή. Πώς λοιπόν λέει: «αγγέλους θα κρίνουμε, πόσο μάλλον τα βιωτικά», θέτοντας τους αγγέλους σε αντιδιαστολή με τα βιωτικά; Εύλογα, καθόσον οι άγγελοι βρέθηκαν εκτός των αναγκών αυτών εξαιτίας της υπεροχής της φύσεώς τους. «Εάν, λοιπόν, έχετε να δικάσετε βιωτικές υποθέσεις, αυτούς που θεωρούνται ασήμαντοι μέσα στην Εκκλησία, αυτούς να ορίζετε δικαστές». Επιθυμώντας να μας διδάξει με υπερβολή ότι, οτιδήποτε και αν συμβαίνει, δεν πρέπει να παραδίδουμε τους εαυτούς μας στους έξω, αφού έθιξε αυτό που φαινόταν ως αντίρρηση, προηγουμένως το έλυσε. Διότι αυτό που λέει είναι το εξής: Ίσως πει κάποιος ότι κανείς ανάμεσά σας δεν είναι σοφός ούτε ικανός να διακρίνει το δίκαιο, αλλά όλοι είναι ευκαταφρόνητοι. Και τι μ' αυτό; Διότι, και αν ακόμη κανείς δεν είναι σοφός, λέει, να τα αναθέτετε στους πιο ασήμαντους. «Αυτό όμως το λέω για να σας ντροπιάσω». Ο λόγος αυτός ανήκει σε εκείνον που ελέγχει τη δική τους αντίρρηση, θεωρώντας την ως περιττή πρόφαση· γι' αυτό και πρόσθεσε: «Τόσο πολύ δεν υπάρχει ούτε ένας σοφός ανάμεσά σας;» Τόση μεγάλη έλλειψη, λέει; Τόσο μεγάλη σπάνις συνετών ανδρών μεταξύ σας; Και η συνέχεια του λόγου καταφέρει μεγαλύτερο πλήγμα· διότι αφού είπε: «Τόσο πολύ δεν υπάρχει ούτε ένας σοφός ανάμεσά σας;», πρόσθεσε: «Ο οποίος να μπορεί να κρίνει μεταξύ του αδελφού του;» Διότι όταν ένας αδελφός δικάζεται με τον αδελφό του, δεν χρειάζεται πολλή σύνεση και δεινότητα από εκείνον που μεσιτεύει στη δίκη, εφόσον η αγαθή διάθεση και η συγγένεια συμβάλλουν τα μέγιστα στην επίλυση μιας τέτοιας φιλονικίας.

Αλλά αδελφός δικάζεται με αδελφό, και μάλιστα ενώπιον απίστων. Είδες πώς στην αρχή βέβαια με ωφέλιμο τρόπο κατέκρινε αυτούς που δικάζουν, αποκαλώντας τους αδίκους, ενώ εδώ, για να τους προκαλέσει ντροπή, τους ονομάζει απίστους; Διότι είναι εξαιρετικά αισχρό, εάν δεν είναι δυνατόν ο ιερέας να γίνει πρόξενος συμφιλίωσης ούτε καν μεταξύ αδελφών, αλλά να υπάρχει ανάγκη να καταφεύγουν στους έξω. Ώστε, λέγοντας «τους εξουθενωμένους», δεν το είπε πρωτίστως για να υποδείξει ότι πρέπει να ορίζουν ως δικαστές τους περιφρονημένους, αλλά για να τους επιπλήξει. Διότι, το ότι πρέπει να αναθέτουν την κρίση σε όσους έχουν την ικανότητα να διακρίνουν, το ξεκαθάρισε λέγοντας: «Τόσο πολύ δεν υπάρχει ανάμεσά σας ούτε ένας σοφός;»· και εκ του περισσού τους αποστομώνει λέγοντας ότι, ακόμη και αν δεν υπήρχε κανένας σοφός ανάμεσά σας, θα έπρεπε να αναθέτετε την εκδίκαση μάλλον στους ασύνετους, παρά να δικάζουν οι εξωτερικοί. Διότι πώς να μην είναι άτοπο, όταν γίνεται φιλονικία μέσα στο σπίτι, να μην καλούν κανέναν από τους εξωτερικούς, αλλά να ντρέπονται μήπως διαδοθούν στους έξω τα όσα συμβαίνουν στο εσωτερικό· ενώ στην περίπτωση της Εκκλησίας, η οποία είναι ο θησαυρός των απόρρητων μυστηρίων, να βγαίνουν τα πάντα έξω; Αλλά αδελφός δικάζεται με αδελφό, και μάλιστα ενώπιον απίστων.

«Αν, λοιπόν, έχετε βιοτικές διαφορές, αυτούς που θεωρούνται ασήμαντοι στην Εκκλησία, αυτούς καθίζετε να σας κρίνουν; Προς ντροπή σας το λέω». Με υπερβολή θέλει να διδάξει ότι οτιδήποτε και αν συμβαίνει, δεν πρέπει να αναθέτουν την εκδίκαση στους εκτός Εκκλησίας· αναιρεί δε τη φαινομενική αντίρρηση, σαν να λέει: Τι θα πείτε; Ότι κανείς ανάμεσά σας δεν είναι σοφός, ούτε ικανός να κρίνει; Και τι μ' αυτό; Διότι, ακόμη και αν δεν υπάρχει κανείς σοφός, ανάθεσέ το στους ελάχιστους. Η δε φράση «προς ντροπή σας το λέω», προέρχεται από κάποιον που ελέγχει την αντίρρησή τους, ως ψευδή και περιττή. «Τόσο πολύ δεν υπάρχει ανάμεσά σας ούτε ένας σοφός, ο οποίος θα μπορέσει να κρίνει ανάμεσα στον αδελφό του; Αλλά αδελφός δικάζεται με αδελφό; Και αυτά μάλιστα μπροστά σε απίστους;» «Ήδη, λοιπόν, αποτελεί απόλυτη ήττα για εσάς το ότι έχετε δικαστικές διαφορές μεταξύ σας. Γιατί δεν προτιμάτε μάλλον να αδικείστε;»

Αν όμως όχι μόνο δεν επιλέγετε να αδικείστε, αλλά και αδικείτε, και μάλιστα αδελφούς και ομοπίστους, σε ποιο σημείο θα φτάσει για εσάς η τιμωρία; «Βιωτικά μεν ουν εάν έχητε κριτήρια», δηλαδή εάν έχετε ανάγκη από αυτά, εάν είναι ανάγκη να υπάρχουν ανάμεσά σας, εάν πρέπει να συσταθούν. Και αυτή μεν είναι η πρόχειρη έννοια και σύνταξη, είναι δυνατόν όμως, αναλύοντας κανείς τη λέξη βαθύτερα, να κατανοήσει και να αναπτύξει το νόημα. Εάν βέβαια απλώς ως «βρώματα» πρέπει να εκλάβουμε την τροφή και ως «κοιλία» την υποδοχή των τροφών, είναι καλύτερο να εκλάβουμε τα όσα ακολουθούν ως προαναγγελία του μέλλοντος, όπως: «ο δε Θεός και ταύτην και ταύτα καταργήσει», δηλαδή: αλλά αυτά στην ανάσταση θα είναι ανενεργά και άχρηστα, καθώς ο Θεός θα μας μεταστοιχειώσει σε αφθαρσία, και θα μας προετοιμάσει ώστε ούτε από τροφή να έχουμε ανάγκη ούτε από στομάχι για την υποδοχή των τροφών. Και το νόημα του «τα βρώματα τη κοιλία και η κοιλία τοις βρώμασι» θα ήταν το εξής: προκαλούν το ένα το άλλο, λέει, και το ένα αποζητά το άλλο· διότι και η όρεξη που υπάρχει στο στομάχι επιζητά τις τροφές, αλλά και οι τροφές με τη σειρά τους ερεθίζουν και διεγείρουν την όρεξη μέσα μας, ο Θεός όμως, λέει, στην ανάσταση θα καταστήσει και τα δύο ανενεργά και άχρηστα. Δεν πρέπει επομένως να φροντίζουμε υπερβολικά για πράγματα που στο μέλλον θα είναι άχρηστα.