Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 7:13

Διότι, αφού πρώτα όρισε πολύ καλά ότι δεν πρέπει οι πατέρες να επιτρέπουν στις κόρες τους να πράττουν έργα αισχρότητας και ασέλγειας, λέει στη συνέχεια ότι πρέπει ακόμη και μετά από αυτό να διατηρούν ακλόνητα τα όσα αφορούν τη θεογνωσία, και να μην επιτρέπουν να αιχμαλωτίζονται από βέβηλες ειδωλολατρίες, ακόμη κι αν τους προσφερόταν μεγάλη περιουσία χρημάτων. Διότι, εάν συζευχθεί με άνδρα αλλογενή, έστω και πλούσιο, σύμφωνα με τον νόμο του γάμου, δεν εφαρμόζεται εδώ το εξής: «Τι θα ωφεληθεί ο άνθρωπος, αν κερδίσει τον κόσμο όλο, αλλά ζημιωθεί την ψυχή του;» ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Ορθά μίλησες. ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Θα μπορούσε κανείς να δει, και μάλιστα πολύ εύκολα, ότι δεν είναι μικρή η διαφορά που μεσολαβεί μεταξύ εκείνων που έχουν δικαιωθεί εν Χριστώ και εκείνων που παιδαγωγούνται μέσω του νόμου. Διότι το να συνδέονται με ξένους και να συμπορεύονται με τους αλλογενείς δεν ήταν χωρίς συνέπειες για τους παλαιότερους. Σε εμάς όμως ο Παύλος συμβουλεύει να πολιτευόμαστε καλύτερα και πιο θαρραλέα, λέγοντας: «Αν κάποιος άνδρας έχει άπιστη γυναίκα, και αυτή συγκατατίθεται να κατοικεί μαζί του, να μην την εγκαταλείπει· και η γυναίκα, η οποία έχει άπιστο άνδρα, και αυτός συγκατατίθεται να κατοικεί μαζί της, να μην εγκαταλείπει τον άνδρα της. Διότι έχει αγιαστεί ο άπιστος άνδρας μέσω της γυναίκας, και έχει αγιαστεί η άπιστη γυναίκα μέσω του άνδρα». Ποιος είναι λοιπόν ο τρόπος της οικονομίας σε αυτά; Και για ποιον λόγο παλιά μεν ο νόμος φοβόταν τη συναναστροφή με τους ετερόφρονες, ενώ τώρα πια όχι;

Βλέπεις πώς, όταν μεν αμάρτησε απέναντί Του, και μάλιστα με αμαρτία όχι τυχαία, την παρέβλεψε· όταν όμως όπλισε το δεξί του χέρι εναντίον του αδελφού του, τότε δέχθηκε και την επιτίμηση και την κατάρα. Έτσι ας κάνουμε τώρα και εμείς, και ας μιμούμαστε τον Δεσπότη μας· και τα μεν αμαρτήματα που γίνονται εις βάρος μας ας τα παραβλέπουμε, και ας συγχωρούμε εκείνους που σφάλλουν απέναντί μας· όταν όμως στρέφονται εναντίον του Θεού, τότε ας απαιτούμε την απόδοση δικαιοσύνης. Αλλά δεν ξέρω πώς πράττουμε τα πάντα εντελώς αντίθετα, και τα μεν αμαρτήματα που διαπράττονται εναντίον του Θεού δεν φροντίζουμε καθόλου να τα εκδικούμαστε, αν όμως αμαρτηθεί το παραμικρό εις βάρος μας, γι' αυτό γινόμαστε σφοδροί εξεταστές και κατήγοροι, μη γνωρίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο παροξύνουμε ακόμη περισσότερο τον φιλάνθρωπο Δεσπότη εναντίον μας. Διότι, για να δεις ότι είναι συνήθεια στον Θεό τα μεν αμαρτήματα που στρέφονται εναντίον Του πολλές φορές να τα παραβλέπει, τα δε αμαρτήματα που γίνονται εναντίον του πλησίον να τα εκδικείται με πολλή σφοδρότητα, άκουε τον μακάριο Παύλο που λέει: «Αν κάποιος έχει άπιστη γυναίκα, και αυτή συναινεί να κατοικεί μαζί του, ας μην την εγκαταλείπει. Και αν κάποια γυναίκα έχει άπιστο άνδρα, και αυτός συναινεί να κατοικεί μαζί της, ας μην τον εγκαταλείπει». Είδες πόση είναι η συγκατάβαση; Ακόμη κι αν είναι ειδωλολάτρης, λέει, ακόμη κι αν είναι άπιστος, εφόσον αποδέχεται τη συζυγική ζωή, μην τον εγκαταλείπεις. Και πάλι: Ακόμη κι αν η γυναίκα τυγχάνει να είναι εθνική, ακόμη κι αν είναι άπιστη, εφόσον θέλει να συζεί, μην την αποδιώξεις.

Στους δε υπολοίπους λέγω εγώ, όχι ο Κύριος: Εάν κάποιος αδελφός έχει γυναίκα άπιστη, και αυτή συγκατατίθεται να συζεί μαζί του, ας μην την εγκαταλείπει. Και εάν κάποια γυναίκα έχει άνδρα άπιστο, και αυτός συγκατατίθεται να συζεί μαζί της, ας μην τον εγκαταλείπει.

Διότι, όπως ακριβώς όταν μιλούσε για τον χωρισμό από τους πόρνους, έκανε το ζήτημα εύκολο με τη διευκρίνιση, λέγοντας: «Και όχι βέβαια με τους πόρνους αυτού του κόσμου»· έτσι λοιπόν και εδώ προνόησε για μεγάλη διευκόλυνση, λέγοντας: «Εάν κάποια γυναίκα έχει άπιστο άνδρα, ή κάποιος άνδρας έχει άπιστη γυναίκα, ας μην την αφήνει». Τι λες; Εάν μεν είναι άπιστος, ας μένει με τη γυναίκα του· εάν όμως είναι πόρνος, να μη μένει πλέον; Καίτοι η πορνεία είναι μικρότερη από την απιστία. Μικρότερο μεν είναι η πορνεία, αλλά ο Θεός δείχνει μεγάλη επιείκεια για τα δικά σου. Αυτό κάνει και στην περίπτωση της θυσίας, λέγοντας: «Άφησε τη θυσία, και συμφιλιώσου με τον αδελφό σου»· αυτό έκανε και στην περίπτωση εκείνου που όφειλε τα δέκα χιλιάδες τάλαντα. Διότι, ενώ εκείνος Του χρωστούσε δέκα χιλιάδες τάλαντα, δεν τον τιμώρησε, τον τιμώρησε όμως όταν απαίτησε τα εκατό δηνάρια από τον σύνδουλό του.

Όταν και ο άνδρας είναι ευλαβής, και έχει την ίδια πίστη, και μετέχει στην ίδια σοφία· όταν όμως είναι άπιστος και πλανεμένος, δεν αποστερεί από τη γυναίκα την αυθεντία της διδασκαλίας. Γράφοντας λοιπόν προς τους Κορινθίους λέγει: «Και γυναίκα που έχει άνδρα άπιστο, ας μην τον εγκαταλείπει. Διότι, τι γνωρίζεις, γυναίκα, εάν θα σώσεις τον άνδρα σου;» Πώς όμως θα μπορούσε να σώσει η πιστή γυναίκα τον άπιστο άνδρα; Προφανώς κατηχώντας τον, διδάσκοντάς τον και οδηγώντας τον προς την πίστη, όπως ακριβώς έπραξε και η Πρίσκιλλα στον Απολλώ. Εξάλλου, όταν λέγει «δεν επιτρέπω σε γυναίκα να διδάσκει», αναφέρεται στη διδασκαλία από το ιερό βήμα, στη δημόσια ομιλία και στον λόγο που προσιδιάζει στην ιερωσύνη· το να προτρέπει όμως και να συμβουλεύει κατ' ιδίαν, δεν το απαγόρευσε.

Κανείς, λοιπόν, ας μην επιτρέπει να παραμένει αυτό το νόσημα στην ψυχή του, αλλά ας το ξεριζώνει σύρριζα. Δεν αδικεί τόσο τη γυναίκα του, όσο τον ίδιο του τον εαυτό. Διότι είναι τόσο βαρύ και ασυγχώρητο αυτό το αμάρτημα, ώστε, αν μεν η γυναίκα χωριστεί από ειδωλολάτρη σύζυγο χωρίς εκείνος να το επιθυμεί, ο Θεός την τιμωρεί· εάν όμως χωριστεί από πόρνο, δεν τιμωρείται πλέον. Βλέπεις πόσο μεγάλο κακό είναι αυτό; Διότι, λέγει, εάν κάποια πιστή έχει άνδρα άπιστο, και αυτός συναινεί να συζεί μαζί της, ας μην τον εγκαταλείπει.

Όσον αφορά, όμως, τους απίστους, ο ίδιος δεν μας είπε τίποτα απευθείας, αλλά, παρακινώντας την ψυχή του Παύλου προς τούτο, νομοθετούσε λέγοντας: «Εάν κάποιος έχει άπιστη γυναίκα και αυτή συναινεί να συζεί μαζί του, ας μην την αφήνει, και η γυναίκα που έχει άπιστο άνδρα και αυτός συναινεί να συζεί μαζί της, ας μην τον αφήνει». Γι' αυτό, λοιπόν, έλεγε: «Όχι ο Κύριος, αλλά εγώ», όχι επειδή ήθελε να δείξει ότι αυτό που ελέγετο ήταν ανθρώπινο —πώς θα μπορούσε άλλωστε;— αλλά ότι αυτήν την εντολή δεν την έδωσε ο Κύριος όταν βρισκόταν μαζί με τους μαθητές, αλλά τώρα μέσω αυτού. Όπως ακριβώς, λοιπόν, η φράση «Ο Κύριος, όχι εγώ» δεν αποτελεί λόγο κάποιου που εναντιώνεται στην προσταγή του Χριστού, έτσι και η φράση «Εγώ, όχι ο Κύριος» δεν αποτελεί λόγο κάποιου που διατυπώνει δικές του απόψεις αντίθετες προς το θέλημα του Θεού, αλλά υποδηλώνει απλώς τούτο: ότι η εντολή δίνεται τώρα μέσω αυτού.

«Και αν κάποια γυναίκα έχει άνδρα άπιστο, και αυτός συγκατατίθεται να συζεί μαζί της, ας μην τον εγκαταλείπει.» Αυτόν που πριν από τη χάρη έχει άπιστη γυναίκα, δεν τον προστάζει να την εγκαταλείψει μετά τη χάρη· αυτόν όμως που έχει ήδη δεχθεί τη χάρη, τον εμποδίζει να λάβει άπιστη γυναίκα. «Διότι έχει αγιαστεί ο άπιστος άνδρας μέσω της γυναίκας, και έχει αγιαστεί η άπιστη γυναίκα μέσω του άνδρα».

Η επαγωγή δείχνει ότι η έννοια του ρητού που προηγείται αυτής είναι η εξής: «αμαρτάνει στο ίδιο του το σώμα», δηλαδή: στο ίδιο το σώμα του Δεσπότη, λέει, διότι και προσθέτει: «ή δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος;» και πάλι: «και δεν ανήκετε στον εαυτό σας», και λίγο νωρίτερα: «δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι μέλη του Χριστού;» και πάλι: «παίρνοντας λοιπόν τα μέλη του Χριστού». Ώστε αυτός που πορνεύει αμαρτάνει στα ίδια τα μέλη του Χριστού και στο σώμα Του. Τι λοιπόν, λέει, όσοι διαπράττουν άλλες αμαρτίες, σύμφωνα με αυτήν τη λογική, δεν αμαρτάνουν και αυτοί εναντίον του σώματος του Χριστού; Και απαντάμε ότι δεν συμβαίνει έτσι. Διότι, αν και ο κλέφτης ή ο φονιάς διαπράττει την αμαρτία μέσω κάποιου μέλους, δεν διαπράττει όμως την αμαρτία εις βάρος του δικού του μέλους, αλλά εκτός αυτού και κακουργεί εναντίον κάποιου άλλου. Ενώ εκείνος που πορνεύει, διαπράττει το κακό και μέσω των μελών του όπως εκείνοι, αλλά προκαλεί τη βλάβη και την αδικία στα ίδια του τα μέλη και σε ολόκληρο το σώμα του. 1 Κορ. 7,12—14 «Αν κάποιος έχει γυναίκα άπιστη». Για να μη διαλυθούν οι γάμοι και τελικά θεωρηθεί από τους πολλούς ότι η ευσέβεια είναι αιτία σύγχυσης, ταραχής και ανατροπής των οικογενειών, για τον λόγο αυτόν εμποδίζει να χωρίζουν εκείνοι που ήδη βρέθηκαν να συζούν με άπιστους. «Διότι έχει αγιαστεί ο άπιστος άνδρας». Και μόνο αυτό το γεγονός, ότι ο άπιστος ανέχεται και δεν απομακρύνεται από τη συγκατοίκηση με τον πιστό, βρίσκεται κοντά στο να στραφεί προς την ευσέβεια.