Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 7:18

Το ότι οι εν Χριστώ είναι πιο ασφαλείς και πιο ισχυροί από τους αρχαιότερους, μπορούν εύκολα να το διαπιστώσουν από το εξής όσοι το επιθυμούν: διότι ο μεν νόμος απαγόρευσε στους Ισραηλίτες να συναναστρέφονται και να συνδέονται με γάμο με τους αλλόφυλους· σε εμάς όμως ο Παύλος (λέει): «Αν κάποιος αδελφός έχει άπιστη γυναίκα», και τα εξής. Επειδή εκείνων μεν ο νους ήταν σαθρός και κλονισμένος, εμείς όμως δεν είμαστε έτσι· διότι έχουμε χρισθεί με το Άγιο Πνεύμα για υιοθεσία και ο Χριστός έχει κατοικήσει μέσα μας. Στερεωμένοι λοιπόν με αυτόν τον τρόπο απέναντι σε κάθε αγαθό, δεν φοβόμαστε πλέον καθόλου να συμβιώνουμε με κάποιον από τους απίστους· αλλά μάλλον έχουμε το θάρρος ότι θα τους ελκύσουμε στην ευσέβεια, και ότι δεν θα γίνουμε εμείς θήραμα της άγνοιας που υπάρχει σε αυτούς· και μάλλον ευλογούμε αυτούς που δεν έχουν ακόμη πιστέψει παρά μολυνόμαστε από αυτούς· «διότι έχει αγιασθεί», λέει, «ο άπιστος άνδρας μέσω της γυναίκας· έτσι είναι άγια και τα τέκνα σας», αφού ο αγιασμός σε αυτούς που πιστεύουν νικά οπωσδήποτε τον ρύπο εκείνων που δεν έχουν ακόμη πιστέψει. «Αν όμως ο άπιστος χωρίζεται», λέει, «ας χωριστεί· δεν έχει υποδουλωθεί ο αδελφός ή η αδελφή σε τέτοιες περιπτώσεις»· ας φύγει λοιπόν μακριά από εκείνον που τον αγιάζει, αν έτσι νομίζει, ο μολυσμένος, λαμβάνοντας ως ανταμοιβή της δικής του απόφασης τη ζημία σε αυτό το ζήτημα· και είναι εντελώς αναίτιος αυτός που ακολουθεί τις θείες εντολές· διότι θα ευλογηθεί ως υπάκουος από τον Σωτήρα όλων μας Χριστό. «Κλήθηκε κάποιος στην πίστη όντας περιτμημένος; Ας μην το αποκρύπτει. Κλήθηκε κάποιος όντας σε ακροβυστία;»

«ας μην περιτέμνεται». Κάποιοι από τους προερχόμενους από την περιτομή, όπως ήταν φυσικό, συλλογίζονταν μέσα τους: Πώς θα γίνουμε δεκτοί και θα τιμήσουμε την εν Χριστώ ζωή, εφόσον έχουμε ήδη την περιτομή; Μήπως θα χρειαστεί τάχα να επισπάσουμε την ακροβυστία, δηλαδή να επιστρέψουμε στην προ της περιτομής κατάσταση, και να παραβιάσουμε τη φύση της σάρκας; Όσοι πάλι προέρχονταν από την ειδωλολατρική πλάνη, μαθαίνοντας ίσως από εκείνους που τιμούσαν ακόμη τη σκιά του νόμου ότι η περιτομή είναι κάτι το πολύτιμο που τηρήθηκε από όλους τους αγίους, αν και είχαν αποδεχθεί την πίστη, κατέληγαν στη σάρκα, όπως ακριβώς συνέβη βέβαια και με κάποιους στη Γαλατία, τους οποίους επιπλήττει ο θεσπέσιος Παύλος λέγοντας: «Αφού αρχίσατε με το Πνεύμα, τώρα τελειώνετε με τη σάρκα;» Έπρεπε, λοιπόν, με ένα σαφές και ολοκάθαρο κήρυγμα της αλήθειας να τους ανοίξει διάπλατα τον δρόμο, και να δείξει ότι η περιτομή δεν είναι τίποτα όταν στερείται τις άλλες εντολές του Θεού· παρομοίως, και η ακροβυστία δεν είναι τίποτα, αν δεν κοσμείται από τον ευαγγελικό βίο.

Το δε ακόμη χειρότερο από αυτά, είναι ότι και από περιτετμημένοι γίνονται ακρόβυστοι, αφού με κάποια ιατρική τέχνη μέσω του λεγόμενου σπαθιστήρα υποστούν τομή στην υποδερματίδα των μελών τους, και αφού ραφτούν και επιδεθούν με κολλητικά υλικά, δημιουργούν εκ νέου στους εαυτούς τους ακροβυστία. Έχεις και τη μαρτυρία από τον άγιο απόστολο, ω φιλοκαλότατε, ο οποίος με τα ίδια του τα λόγια λέει κάπως έτσι: «Κλήθηκε κάποιος περιτετμημένος; Ας μην επισπάται. Υπάρχει κάποιος σε ακροβυστία; Ας μην περιτέμνεται». Αυτήν δε την παράδοση της κακοδαίμονος επινόησης λένε ότι την εφηύρε ο Ησαύ, ο αδελφός του Ιακώβ, για την απάρνηση του Θεού και για την εξάλειψη του χαρακτηριστικού σημείου των πατέρων του. Γι' αυτό λένε ότι ο Θεός είπε: «Τον Ησαύ τον μίσησα, τον δε Ιακώβ τον αγάπησα». Αυτός λοιπόν ο Σύμμαχος, προς διαστροφή των ερμηνειών που υπήρχαν στους Σαμαρείτες, έκανε δική του ερμηνεία και εξέδωσε την τρίτη κατά σειρά μετάφραση.

Διότι εκείνος πλέον έδωσε την αφορμή, όπως ακριβώς και εκείνος που πόρνευσε. «Διότι τι γνωρίζεις, γυναίκα, αν θα σώσεις τον άνδρα σου;» Αυτό αναφέρεται πάλι σε σχέση με το «ας μην τον εγκαταλείπει». Διότι, αν δεν δημιουργεί έριδες, μείνε, λέει· επειδή υπάρχει και κέρδος· μείνε, και προέτρεπε και συμβούλευε και πείθε· διότι κανένας δάσκαλος δεν θα μπορέσει να έχει τόση δύναμη, όση η γυναίκα. Και ούτε της επιβάλλει αναγκαιότητα ούτε απαιτεί οπωσδήποτε από αυτήν το πράγμα, για να μην το καταστήσει πάλι πιο φορτικό, ούτε την προστάζει να απελπίζεται, αλλά το αφήνει μετέωρο στην αβεβαιότητα του μέλλοντος, λέγοντας: «Διότι τι γνωρίζεις, γυναίκα, αν θα σώσεις τον άνδρα; Και τι γνωρίζεις, άνδρα, αν θα σώσεις τη γυναίκα;» Και πάλι: «Παρά μόνο όπως εμέρισε στον καθένα ο Θεός, όπως κάλεσε τον καθένα ο Κύριος, έτσι ας πορεύεται». Κλήθηκε κάποιος όντας περιτμημένος; Ας μην αναιρεί την περιτομή του. Κλήθηκε κάποιος ευρισκόμενος σε ακροβυστία; Ας μην περιτέμνεται. Η περιτομή δεν είναι τίποτε, και η ακροβυστία δεν είναι τίποτε, αλλά αυτό που μετρά είναι η τήρηση των εντολών του Θεού. Ο καθένας στην κλήση με την οποία κλήθηκε, σε αυτήν ας παραμένει. Κλήθηκες ως δούλος; Ας μη σε απασχολεί. Αυτά δεν συντελούν καθόλου στην πίστη, λέει· μην φιλονικείς, λοιπόν, ούτε να θορυβείσαι· διότι η πίστη τα παραμέρισε όλα αυτά. Ο καθένας στην κλήση με την οποία κλήθηκε, σε αυτήν ας παραμένει. Κλήθηκες έχοντας γυναίκα άπιστη; Μείνε μαζί της· μην αποδιώξεις τη γυναίκα εξαιτίας της πίστεως. Κλήθηκες όντας δούλος; Ας μη σε απασχολεί· μείνε να δουλεύεις. Κλήθηκες όντας ακρόβυστος; Μείνε ακρόβυστος.

Αυτό το λέει, για να μην έχουν καθημερινές διαμάχες για το ζήτημα αυτό. «Διότι τι γνωρίζεις, γυναίκα, αν θα σώσεις τον άνδρα σου; Ή τι γνωρίζεις, άνδρα, αν θα σώσεις τη γυναίκα σου; Παρά μόνον, όπως εμοίρασε ο Θεός στον καθένα, και όπως κάλεσε ο Κύριος τον καθένα, έτσι ας πορεύεται, και έτσι διατάσσω σε όλες τις Εκκλησίες». Μείνε και παράμεινε, λέει, και συμβούλευε, και πείθε. Διότι κανένας δάσκαλος δεν θα μπορέσει να έχει τόση επιρροή, όση η γυναίκα. «Κλήθηκε κάποιος όντας περιτμημένος; Ας μην προσπαθεί να αναιρέσει την περιτομή του.

Κλήθηκε κάποιος ενώ βρισκόταν σε ακροβυστία; Ας μην περιτέμνεται. «Η περιτομή δεν είναι τίποτα, και η ακροβυστία δεν είναι τίποτα, παρά μόνο η τήρηση των εντολών του Θεού. Ο καθένας στην κλήση στην οποία κλήθηκε, σε αυτήν ας παραμένει. Κλήθηκες ως δούλος; Ας μη σε απασχολεί». Αυτά, λέγει, σε τίποτα δεν συντελούν στην πίστη, επομένως μην φιλονικείς, ούτε να θορυβείσαι. Διότι η πίστη τα απέκλεισε όλα αυτά. Το δε «ας μην επισπάται», σημαίνει «ας μην μετατρέπει την περιτομή σε ακροβυστία».

Όμως, λέει, αν και είναι ελεύθερος να λύσει τη συμβίωση λόγω της στάσης του απίστου, θα κάνει πολύ καλύτερα αν, λύνοντας την έριδα με ειρήνη και καλοκαγαθία, δεν λύσει τον γάμο. «Διότι εν ειρήνη», λέει, «μας έχει καλέσει ο Θεός»· διότι αυτό, λέει, είναι και το σημείο της κλήσεως από τον Θεό, το να είμαστε ειρηνικοί, όσο εξαρτάται από εμάς, προς όλους. Και το επόμενο χωρίο: «διότι τι γνωρίζεις, γυναίκα;» και τα εξής, συμφωνεί με αυτή την ερμηνεία μέσω της συνεχείας του προς αυτήν. «Στον καθένα όπως μοίρασε ο Θεός». Διότι το συμφέρον Αυτός μόνος το γνωρίζει, και αν συνέβαλε περισσότερο ο πιστός εξ αρχής να συνδεθεί με άπιστο ή με πιστό. Διότι σε μερικούς συνέφερε να συμβιώνει πιστός με πιστό, και ενώθηκαν· σε άλλους δε πιστός με άπιστο, και έγινε έτσι. Και κανείς δεν είναι ικανός να κατανοήσει τις αιτίες αυτών των πραγμάτων, παρά μόνο ο Θεός που τα διέταξε και τα μοίρασε έτσι, και ο Κύριος που κάλεσε. Αν λοιπόν ο Θεός και ο Κύριος όρισε και μοίρασε τέτοιες ενώσεις σύμφωνα με το συμφέρον του καθενός, δεν οφείλει ο πιστός που έχει ενωθεί με άπιστο να δυσφορεί ή να αγωνιά και να αναζητά διαζύγιο, αλλά όπως κλήθηκε ο καθένας, σε αυτή την κατάσταση να παραμένει και να πορεύεται. «Κλήθηκε κάποιος όντας περιτμημένος;» λέει· «ας μην προσπαθεί να γίνει απερίτμητος». Ο άγιος Επιφάνιος λέει το εξής, ότι μέσω κάποιας φαρμακευτικής θεραπείας μπορεί κάποιος να κάνει τον περιτμημένο απερίτμητο, και ότι πρώτος εφευρέτης αυτής της επινόησης υπήρξε ο Ησαύ.