Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 7:37

Ομιλία περί παρθενίας. Καθένας από εμάς, έχοντας λάβει το αυτεξούσιο από τον Θεό, όπως λέει ο άγιος Παύλος στην πρώτη προς Κορινθίους, έχει ο καθένας την εξουσία του δικού του θελήματος. Και όποιος έχει κρίνει μέσα στην καρδιά του να διατηρήσει τη δική του παρθένο, καλά θα πράξει· ώστε και εκείνος που την δίνει σε γάμο, λέει, καλά πράττει, και εκείνος που δεν την δίνει σε γάμο, λέει, πράττει καλύτερα.

Τον ίδιο ακριβώς κανόνα τηρεί και εδώ, εξαιτίας της μεγάλης αδυναμίας εκείνου που αισχύνεται για την πράξη του. Διότι δεν απευθύνεται φανερά σε αυτόν, αλλά, μέσω των επαίνων προς εκείνον που διατηρεί τη δική του παρθένο, του καταφέρει σφοδρό πλήγμα. Τι λέει, δηλαδή; «Εκείνος όμως που στέκεται εδραίος στην καρδιά του».

Αυτό δε ελέχθη σε αντιδιαστολή προς εκείνον που εύκολα και ευχερώς παρασύρεται και δεν γνωρίζει ποτέ να βαδίζει σταθερά ούτε να στέκεται με πολλή ανδρεία. Έπειτα, επειδή αντιλήφθηκε ότι ο λόγος αυτός ήταν ικανός να πληγώσει την ψυχή του, δες πώς τον μετρίασε πάλι, προβάλλοντας μια αιτία που δεν είναι απολύτως άξια κατηγορίας. Διότι, αφού είπε: «Εκείνος δε που στέκεται εδραίος στην καρδιά του», πρόσθεσε: «Μη έχοντας ανάγκη, αλλά έχοντας εξουσία». Καίτοι η λογική ακολουθία θα ήταν να πει: εκείνος δε που στέκεται εδραίος και δεν θεωρεί ότι το πράγμα είναι ασχημοσύνη· αλλά αυτό θα ήταν πιο επιτιμητικό. Γι' αυτό πρόσθεσε κάτι άλλο αντί γι' αυτό, παρηγορώντας τον και επιτρέποντάς του μάλλον να καταφύγει σε αυτήν την αιτία.

Αλλά δεν ήταν ακόμη ο κατάλληλος καιρός για αυτά τα λόγια, επειδή βέβαια, ακόμη και όταν επικρατεί ανάγκη, δεν είναι θεμιτό να εμποδίζεται αυτή που έχει επιλέξει την παρθενία, αλλά πρέπει κανείς να στέκεται γενναία απέναντι σε όλα όσα ανακόπτουν αυτή την καλή ορμή. Άκου τι λέει ο Χριστός: «Εκείνος που αγαπά τον πατέρα ή τη μητέρα του παραπάνω από εμένα, δεν είναι άξιός μου». Διότι, όταν επιδιώκουμε κάτι από εκείνα που είναι αρεστά στον Θεό, οποιοσδήποτε μας εμποδίζει ας θεωρείται εχθρός και πολέμιος, έστω και αν είναι πατέρας, έστω και αν είναι μητέρα ή οποιοσδήποτε άλλος. Αλλά ο Παύλος, επειδή ανεχόταν ακόμη την πνευματική ατέλεια των ακροατών του, τα έγραφε αυτά λέγοντας: «Εκείνος όμως που στέκεται σταθερός, μη έχοντας κάποια ανάγκη». Και δεν σταμάτησε τον λόγο του μέχρις εδώ· μολονότι το «μη έχοντας ανάγκη» και το «έχοντας εξουσία» ταυτίζονται. Αλλά με την έκταση του λόγου και τις συνεχείς παραχωρήσεις παρηγορεί την αδύναμη και μικρή διάνοια, προσθέτοντας, μαζί με αυτά, και μια άλλη αιτία: το «όποιος έχει αποφασίσει μέσα στην καρδιά του». Διότι δεν αρκεί μόνο να είναι κανείς ελεύθερος, ούτε καθίσταται υπεύθυνος μόνο από αυτό, αλλά όταν το επιλέξει και το αποφασίσει, τότε πράττει καλά. Έπειτα, για να μην νομίσεις, εξαιτίας της πολλής συγκατάβασης, ότι δεν υπάρχει καμία διαφορά μεταξύ τους, θέτει πάλι τη διαφορά, συγκρατημένα μεν, τη θέτει όμως, λέγοντας: «Ώστε και εκείνος που παντρεύει την κόρη του καλά πράττει, εκείνος όμως που δεν την παντρεύει πράττει καλύτερα».

«Εκείνος όμως που στέκεται σταθερός στην καρδιά του, μη έχοντας ανάγκη, και έχει εξουσία στο δικό του θέλημα, και έχει κρίνει τούτο στην καρδιά του, το να διατηρήσει την παρθένο του, πράττει καλά. Ώστε και εκείνος που τη δίνει σε γάμο πράττει καλά, ενώ εκείνος που δεν τη δίνει σε γάμο πράττει καλύτερα. Η γυναίκα δεσμεύεται από τον νόμο για όσο χρόνο ζει ο σύζυγός της. Αν όμως κοιμηθεί ο σύζυγός της, είναι ελεύθερη να παντρευτεί όποιον θέλει, αρκεί τούτο να γίνει εν Κυρίω. Αλλά είναι μακαριότερη αν παραμείνει έτσι, κατά τη δική μου γνώμη· και νομίζω ότι και εγώ έχω Πνεύμα Θεού». Ο λόγος αυτός δεν έχει ειπωθεί μόνο για τους δούλους, αλλά και για τους ελεύθερους. Διότι είναι δυνατόν κάποιος που είναι δούλος να μην είναι δούλος, και κάποιος που είναι ελεύθερος να είναι δούλος.