Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 9:1

Και γι' αυτό φέρνει στο μέσον ως μάρτυρες τους ίδιους, ανάμεσα στους οποίους ζούσε εργαζόμενος και πεινώντας, τρεφόμενος από άλλους και υπομένοντας στερήσεις, ώστε να μην τους σκανδαλίσει. Αν και βέβαια αυτοί σκανδαλίζονταν αδικαιολόγητα· διότι αυτός έκανε χρήση του νομίμου δικαιώματός του· όμως, από υπερβολική μέριμνα, τους λυπόταν. Εάν λοιπόν αυτός έπραξε υπερβαίνοντας το δικαίωμά του, προκειμένου να μη σκανδαλιστούν, και απείχε από τα επιτρεπόμενα για χάρη της οικοδομής των άλλων, ποιας τιμωρίας άραγε θα ήταν άξιοι αυτοί που δεν απέχουν από τα ειδωλόθυτα, και μάλιστα ενώ πολλοί χάνονται εξαιτίας αυτού, πράγμα το οποίο και χωρίς τον σκανδαλισμό έπρεπε να το αποφεύγουν, επειδή το τραπέζι αυτό ανήκει στους δαίμονες; Αυτό λοιπόν είναι όλο το κεντρικό θέμα, το οποίο αναπτύσσει μέσα από πολλούς στίχους. Πρέπει όμως να εξετάσουμε τα όσα γράφει από την αρχή. Διότι δεν το διατύπωσε σαφώς έτσι όπως το ανέφερα, ούτε μπαίνει αμέσως στο θέμα, αλλά αρχίζει από αλλού, λέγοντας τα εξής: «Δεν είμαι απόστολος;». Διότι, εκτός από όσα ειπώθηκαν, και τούτο συνιστά όχι μικρή διαφορά, το ότι δηλαδή είναι ο Παύλος αυτός που τα κάνει αυτά. Για να μην πουν, λοιπόν, ότι «Επιτρέπεται να γευτεί κανείς εφόσον το σφραγίσει (με το σημείο του σταυρού)», προς το παρόν δεν στέκεται σε αυτό, αλλά λέει ότι, ακόμη κι αν επιτρεπόταν, δεν έπρεπε να γίνεται αυτό εξαιτίας της βλάβης των αδελφών· αργότερα όμως αποδεικνύει ότι ούτε καν επιτρέπεται. Τώρα πάντως θεμελιώνει το πρώτο με βάση το προσωπικό του παράδειγμα· και ενώ πρόκειται να πει ότι δεν έλαβε τίποτε από αυτούς, δεν το αναφέρει αμέσως, αλλά προβάλλει πρώτα το αξίωμά του λέγοντας: «Δεν είμαι απόστολος; Δεν είμαι ελεύθερος;».

Τι λοιπόν; Ακόμη κι αν είσαι απόστολος και ελεύθερος και έχεις δει τον Χριστό, εάν δεν έχεις επιδείξει κανένα έργο αποστόλου, πώς δικαιούσαι να λαμβάνεις; Γι' αυτό, μετά από αυτά πρόσθεσε: «Δεν είστε εσείς το έργο μου εν Κυρίω;». Διότι αυτό είναι το σπουδαίο· επειδή εκείνα δεν ωφελούν σε τίποτα χωρίς αυτό.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θʹ. «Δεν είμαι απόστολος; Δεν είμαι ελεύθερος;» Για να μην πει κανείς: «Κομπάζεις μάταια· δείξε με τα έργα σου τι περιφρόνησες, προκειμένου να μη σκανδαλίσεις τον αδελφό», γι' αυτόν τον λόγο αναγκάζεται πλέον να προχωρήσει στην απόδειξη αυτών. Το δε νόημά του είναι το εξής: Τι χρειάζεται, λέει, να μιλάω για τα ειδωλόθυτα; Διότι, ενώ ο Χριστός διέταξε όσοι κηρύσσουν το Ευαγγέλιο να ζουν από τους μαθητευομένους, εγώ δεν το έπραξα αυτό, αλλά προτίμησα μάλλον να τελειώσω τη ζωή μου από την πείνα, παρά να λάβω κάτι από τους κατηχουμένους· όχι επειδή επρόκειτο να σκανδαλιστούν, αλλά επειδή ήθελα να τους αντιμετωπίσω με πνευματική οικονομία. Και για να μην πει κανείς ότι: «Αν και δεν έλαβες, δεν έλαβες επειδή δεν επιτρεπόταν».

Γι' αυτό, πρώτα παραθέτει τις αιτίες για τις οποίες εύλογα θα μπορούσε να λάβει υποστήριξη, εάν βέβαια ήθελε να λάβει. Έπειτα, για να μη φανεί ότι λέει αυτά διαβάλλοντας τον κύκλο του Πέτρου —διότι εκείνοι πράγματι ελάμβαναν προηγουμένως— αποδεικνύει ότι επιτρεπόταν σε αυτούς να λαμβάνουν. Έπειτα πάλι, για να μην πει κάποιος ότι «στον Πέτρο επιτρεπόταν, σε εσένα όμως δεν επιτρεπόταν», προλαβαίνει τον ακροατή πλέκοντας εγκώμια για τον εαυτό του, κάνοντας το αυτό από ανάγκη. «Δεν έχω δει τον Ιησού Χριστό τον Κύριό μας; Δεν είστε εσείς το έργο μου εν Κυρίω; Αν για άλλους δεν είμαι απόστολος, τουλάχιστον για εσάς είμαι.» Για να μην πει κάποιος πάλι: «Αλλά εκείνοι έχουν το πλεονέκτημα ότι βρέθηκαν μαζί με τον Χριστό» —διότι και αυτό δεν ήταν μικρό αξίωμα, σύμφωνα με αυτό που ειπώθηκε: "Πολλοί προφήτες και δίκαιοι επιθύμησαν να δουν όσα βλέπετε, και δεν τα είδαν"— γι' αυτό είπε: «Δεν έχω δει τον Ιησού, τον Κύριό μας;». Και για να μην πει κάποιος: «Δεν επέδειξες κανένα αποστολικό έργο», γι' αυτό λέει: «Το έργο μου εν Κυρίω είστε εσείς». Και επειδή είπε μεγάλο λόγο, προσθέτει το «εν Κυρίω», δηλαδή ότι του Θεού είναι το έργο και όχι δικό μου. «Διότι η σφραγίδα της αποστολής μου είστε εσείς εν Κυρίω· η δική μου απολογία προς εκείνους που με ανακρίνουν είναι αυτή: Μήπως δεν έχουμε το δικαίωμα να φάμε και να πιούμε; Μήπως δεν έχουμε το δικαίωμα να παίρνουμε μαζί μας στις περιοδείες μας μια αδελφή γυναίκα, όπως οι λοιποί απόστολοι, και οι αδελφοί του Κυρίου, και ο Κηφάς; Ή μόνο εγώ και ο Βαρνάβας δεν έχουμε το δικαίωμα να μην εργαζόμαστε;»

ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΙΕ΄. Περί της εκκοπής του ιδίου θελήματος και της αποφυγής της επικίνδυνης παρρησίας. Αδελφοί και πατέρες και τέκνα, "εσείς είστε το έργο μου εν Κυρίω". Γι' αυτό δεν μου είναι κόπος, ούτε στενοχώρια, το να σας επισκέπτομαι μέσω της κατηχήσεως και να διεγείρω την προθυμία της ψυχής σας για την εργασία των εντολών του Κυρίου, αλλά μάλλον αποτελεί υπόθεση ευφροσύνης και αφορμή αγαλλιάσεως αυτό ακριβώς το να σας μιλώ, να σας απευθύνομαι και να κινώ τη συζήτηση για το σώμα σας, για το τι και πώς και σε ποιο βαθμό θα πορευθούμε και θα πραγματευθούμε για την επίτευξη της βασιλείας των ουρανών. Διότι βέβαια οι οδοί είναι και πολλές και μία· μία μεν, επειδή η αρετή είναι ενιαία, πολλές δε, επειδή η ίδια διαιρείται σε πολλά κατορθώματα. Ας την επιλέξουμε, αγαπημένα μου τέκνα, με όλη μας τη δύναμη, και ο μεν ας διανύει διά της θεομίμητης υπακοής δρόμο ανεμπόδιστο και ατελεύτητο, ο δε διά της χριστοφόρου ταπεινώσεως δρόμο ομαλότατο και συντομότατο, και οι δύο, ή μάλλον όλοι μας, ας ασπασθούμε την εκκοπή του θελήματος ως άμωμη θυσία. "Ποιος είναι ο άνθρωπος", λέει, "που επιθυμεί ζωή, που αγαπά να δει αγαθές ημέρες;" Κανείς άλλος από εκείνον που πραγματικά εκκόπτει το θέλημά του· αυτός είναι, "ο οποίος θα ζήσει και δεν θα δει θάνατο πτώσεως, λυτρώνοντας την ψυχή του από τα χέρια του άδη".