Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 9:13

Και ενώ είχε το δικαίωμα να ζει από το Ευαγγέλιο, δεν έκανε χρήση του δικαιώματος αυτού, για να μην προκαλέσει κανένα πρόσκομμα στο Ευαγγέλιο του Χριστού. Είναι, λοιπόν, η εγκράτεια αναίρεση της αμαρτίας, αποξένωση από τα πάθη, νέκρωση του σώματος μέχρι και αυτών ακόμη των φυσικών παθημάτων και επιθυμιών, αρχή της πνευματικής ζωής, πρόξενος των αιώνιων αγαθών, η οποία αφανίζει μέσα της το κεντρί της ηδονής.

Διότι πάρα πολλοί είναι οι τρόποι της αρετής. Έχουμε λοιπόν δικαιωθεί εν Χριστώ, ο οποίος υπέμεινε για εμάς τον θάνατο και προσέφερε τον εαυτό του ως οσμή ευωδίας στον Θεό και Πατέρα. Το ότι δε δεν θα υπηρετήσουμε τον Θεό χωρίς αμοιβή, το αποσαφηνίζει, λέγοντας αμέσως παρακάτω: «Και ο ιερέας που προσφέρει ολοκαυτώματα κάποιου ανθρώπου, το δέρμα του ολοκαυτώματος που ο ίδιος προσφέρει θα ανήκει σε αυτόν, όπως και κάθε θυσία που θα ετοιμαστεί στον φούρνο. Και κάθε θυσία που θα ετοιμαστεί στη σχάρα ή στο τηγάνι θα ανήκει στον ιερέα που την προσφέρει. Και κάθε θυσία ζυμωμένη με λάδι, ή μη ζυμωμένη, θα ανήκει σε όλους τους υιούς του Ααρών, ίσο μερίδιο στον καθένα.» Αυτός ο νόμος διασώζεται και στις εκκλησίες, και καθιερώνει την ισότητα για τους ιερουργούς, διανέμοντας στον καθένα ισότιμα τα δώρα της αναίμακτης θυσίας. Γνωρίζοντας δε αυτό ο Παύλος γράφει: «Έτσι και ο Κύριος πρόσταξε, εκείνοι που υπηρετούν στο θυσιαστήριο, να ζουν από το θυσιαστήριο.» Και εκείνοι που προσφέρουν τις θυσίες, γίνονται κοινωνοί του θυσιαστηρίου, όπως πάλι κάπου αναφέρει ο ίδιος. ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Έτσι είναι. ΚΥΡΙΛΛΟΣ:

Έτσι ακριβώς, η εβραϊκή λέξη χωρίς τα άρθρα αποδίδει το «εμπόριο» και το «μίσθωμα», και όχι, όπως στους Εβδομήκοντα, «η εμπορία» και «ο μισθός», μέσω των οποίων δίνεται η εντύπωση ότι υποδηλώνεται «όλη η εμπορία» και «όλος ο μισθός», αλλά, σύμφωνα με τον Ακύλα, «εμπόριο αυτής και μίσθωμα αγιασμένο στον Κύριο»· διότι δεν αναφέρεται σε «όλο το εμπόριό της» ούτε σε «όλο το μίσθωμά της», αλλά στο ότι κάποιο μέρος του «εμπορίου» και κάποιο μέρος του «μισθού θα είναι αγιασμένο στον Κύριο». Αυτό ακριβώς εκπληρώνεται και στην εποχή μας· διότι, εφόσον η Εκκλησία του Θεού έχει ιδρυθεί στην πόλη των Τυρίων, όπως βεβαίως και στα υπόλοιπα έθνη, πολλά από τα μισθώματα σε αυτήν, καθώς και από τα έσοδα που αποκτώνται από τις εμπορικές συναλλαγές, αγιάζονται στον Κύριο, καθώς προσφέρονται στην Εκκλησία Του. Και αυτοί που τα κομίζουν, τα προσφέρουν με ευλάβεια, όχι για τους ίδιους ούτε για να κάνουν οι ίδιοι χρήση των δώρων που προσφέρονται στον Θεό, «αλλά για εκείνους που κατοικούν ενώπιον του Κυρίου», δηλαδή για αυτούς που διακονούν στο θυσιαστήριο· «Διότι έτσι διέταξε ο Κύριος, όσοι κηρύττουν το Ευαγγέλιο, από το Ευαγγέλιο να ζουν», και: «όσοι διακονούν στο θυσιαστήριο, λαμβάνουν μερίδιο από το θυσιαστήριο». Σε αυτούς, λοιπόν, ως ιερείς του Θεού «που κατοικούν ενώπιον του Κυρίου», προσφέροντας τις απαρχές, τα προαναφερθέντα πρόσωπα εκπληρώνουν έμπρακτα την προφητεία που λέει: «και θα είναι το εμπόριό της και το μίσθωμά της αγιασμένο στον Κύριο και δεν θα συγκεντρωθεί για τους ίδιους, αλλά για εκείνους που κατοικούν ενώπιον του Κυρίου».

Ο λόγος παραγγέλλει να είναι αυτός ο χιτώνας κοσυμβωτός. Κόσυμβοι δε πάνω σε αυτόν είναι τα σφαιροειδή εξαρτήματα που κρέμονται χάριν στολισμού, πέρα από την πρακτική ανάγκη. Μέσα από αυτά μαθαίνουμε ότι η αρετή δεν πρέπει να μετριέται μόνο με βάση την εντολή, αλλά πρέπει να επινοείται και κάτι από εμάς μέσω όσων επιπλέον σκεφτόμαστε, ώστε να προστεθεί κάποιος στολισμός στο ένδυμα· όπως ακριβώς ήταν ο Παύλος, ο οποίος συνέπλεκε στις εντολές τους ωραίους κόσυμβους από τον δικό του εαυτό. Διότι, ενώ ο νόμος παραγγέλλει όσοι υπηρετούν στο θυσιαστήριο να παίρνουν μερίδιο από το θυσιαστήριο, και όσοι κηρύττουν το Ευαγγέλιο να ζουν από αυτό, εκείνος καθιστά το Ευαγγέλιο αδάπανο (χωρίς οικονομική επιβάρυνση), πεινώντας, διψώντας και στερούμενος ενδυμάτων. Αυτοί είναι οι ωραίοι κόσυμβοι, οι οποίοι καταστολίζουν τον χιτώνα των εντολών με τη δική τους προσθήκη.

ΟΜΙΛΙΑ ΚΒ΄. Δεν γνωρίζετε ότι εκείνοι που εκτελούν τα ιερά έργα τρέφονται από το ιερό, και εκείνοι που υπηρετούν στο θυσιαστήριο παίρνουν μερίδιο από το θυσιαστήριο; Έτσι και ο Κύριος διέταξε σε εκείνους που κηρύττουν το ευαγγέλιο, να ζουν από το ευαγγέλιο.

Παρατήρησε και σε αυτό το σημείο τη σύνεση του Παύλου, πώς αναφέρεται στο ζήτημα με μεγαλοπρέπεια. Διότι δεν είπε: «Εκείνοι που ιερουργούν λαμβάνουν από αυτούς που προσφέρουν»· αλλά τι; «Από το ιερό τρέφονται»· ώστε ούτε εκείνοι που λαμβάνουν να ονειδίζονται, ούτε εκείνοι που προσφέρουν να επαίρονται. Γι' αυτό και τα όσα ακολουθούν έτσι τα έχει διατυπώσει.

Αν και το έργο των αποστόλων ήταν κατά πολύ ανώτερο. Διότι εκεί μεν η ιερωσύνη αποτελούσε τιμή· εδώ όμως υπάρχουν κίνδυνοι, σφαγές και φόνοι. Γι' αυτόν τον λόγο, από όλα τα άλλα παραδείγματα ήταν πολύ πιο σπουδαίο το να λέει: «Αν εμείς σπείραμε σε σας τα πνευματικά». Διότι, όταν λέει «σπείραμε», υποδηλώνει τις θύελλες και τους κινδύνους, καθώς και τις επιβουλές και τα απερίγραπτα δεινά τα οποία υπέμεναν κατά το κήρυγμά τους. Παρόλα αυτά όμως, αν και η υπεροχή ήταν τόσο μεγάλη, δεν θέλησε ούτε τα της Παλαιάς Διαθήκης να μειώσει, ούτε τα δικά του να εξυψώσει· απεναντίας, περιορίζει τα δικά του, αποδίδοντας την υπεροχή όχι στους κινδύνους που διέτρεξαν, αλλά στο μέγεθος της δωρεάς. Διότι δεν είπε: «Αν κινδυνεύσαμε ή αν παρακινδυνεύσαμε τη ζωή μας», αλλά: «Αν εμείς σπείραμε σε σας τα πνευματικά»· και το έργο των ιερέων, όσο είναι δυνατόν, το εξυψώνει λέγοντας: «Εκείνοι που εκτελούν τα ιερά έργα, και εκείνοι που υπηρετούν στο θυσιαστήριο», θέλοντας με αυτά τα λόγια να καταδείξει τη συνεχή διακονία τους και την καρτερία τους. Και αναφέροντας τους ιερείς των Ιουδαίων, δηλαδή τόσο τους Λευίτες όσο και τους αρχιερείς, δήλωσε και τις δύο τάξεις, και τις κατώτερες και τις ανώτερες· τις μεν λέγοντας: «Εκείνοι που εκτελούν τα ιερά έργα», τις δε λέγοντας: «Εκείνοι που υπηρετούν στο θυσιαστήριο». Διότι δεν είχε ανατεθεί σε όλους ένα και το αυτό έργο, αλλά στους μεν είχαν εμπιστευθεί τα πιο υλικά και βαριά έργα, στους δε τα υψηλότερα.

α΄. Ο δάσκαλος δεν πρέπει να θεωρεί επαχθές τίποτε από όσα συντελούν στη σωτηρία των μαθητών. Διότι, αν ο μακάριος Ιακώβ καταπονούνταν νύχτα και μέρα για τη φύλαξη των ποιμνίων, πολύ περισσότερο εκείνος στον οποίο έχουν εμπιστευθεί ψυχές, έστω και αν το έργο είναι κοπιαστικό, έστω και αν είναι ταπεινό, οφείλει να τα πράττει όλα, αποβλέποντας σε ένα μόνο πράγμα, στη σωτηρία των μαθητευομένων και στη δόξα του Θεού που προκύπτει από αυτήν. Δες, λοιπόν, πώς και ο Παύλος, μολονότι ήταν κήρυκας και απόστολος της οικουμένης και είχε περιβληθεί με τέτοια τιμή, εργαζόταν με τα χέρια του για να μην επιβαρύνει τους μαθητευομένους. Διότι λέει: «Θυμάστε, αδελφοί, τον κόπο μας και τον μόχθο». Και είχε πει προηγουμένως: «Αν και μπορούσαμε να σας είμαστε βάρος, ως απόστολοι του Χριστού»· πράγμα που λέει και στην προς Κορινθίους επιστολή: «Δεν γνωρίζετε ότι εκείνοι που τελούν τα ιερά, τρέφονται από το ιερό;».

Κανένα δεινό δεν υπήρχε στη μέση, και όμως εμποδίστηκες από την ομόνοια με τους μάρτυρες; Μήπως σε συγκράτησε κάποια βιωτική μέριμνα; Τότε το σφάλμα είναι ακόμη μεγαλύτερο. Δεν δάνεισες μία μικρή ώρα στον Θεό, για να λάβεις ολόκληρη ημέρα; «Είμαι αμαρτωλός», λέει, «και δεν μπορώ». Επειδή ακριβώς είσαι αμαρτωλός, γι' αυτόν τον λόγο εισέλθε· ή μήπως δεν γνωρίζεις ότι και αυτοί ακόμη που υπηρετούν στο θυσιαστήριο είναι δεσμευμένοι από αμαρτίες; Διότι είναι ενδεδυμένοι με σάρκα, και έχουν συμπλακεί με αίμα, και είναι συνδεδεμένοι με οστά, και εμείς οι ίδιοι, που καθόμαστε στον θρόνο και διδάσκουμε, είμαστε περιπλεγμένοι σε αμαρτίες.

Κατευνάζοντας δε με τη μετριοπάθεια τις σωματικές ηδονές και αμβλύνοντας το κεντρί της φιλοσαρκίας, έχουμε συνηθίσει να τρεφόμαστε με λίγα και θεωρούμε ότι η τρυφή δεν ταιριάζει στους άριστους. «Ποιος στρατεύεται ποτέ με δικά του έξοδα; Ποιος φυτεύει αμπελώνα και δεν τρώει από τους καρπούς του; Ή ποιος ποιμαίνει ποίμνιο και δεν τρώει από το γάλα του ποιμνίου;» Επειδή αυτό που ήταν το πιο ισχυρό επιχείρημα το απέδειξε από τους αποστόλους, ότι δηλαδή επιτρέπεται να το κάνει αυτό, έρχεται λοιπόν στη συνέχεια σε παραδείγματα, ισχυροποιώντας και πάλι τον λόγο του μέσα από την κοινή συνήθεια. «Μήπως τα λέω αυτά ως άνθρωπος; Ή μήπως δεν τα λέει αυτά και ο νόμος; Διότι στον νόμο του Μωυσή είναι γραμμένο: Δεν θα φιμώσεις το βόδι που αλωνίζει. Μήπως για τα βόδια ενδιαφέρεται ο Θεός; Ή μήπως τα λέει οπωσδήποτε για εμάς; Διότι για εμάς γράφτηκε». Μήπως επιχειρηματολογώ μόνο από ανθρώπινα παραδείγματα; «Διότι αυτός που οργώνει, οφείλει να οργώνει με ελπίδα, και αυτός που αλωνίζει, να αλωνίζει με την ελπίδα να συμμετάσχει στους καρπούς. Εάν εμείς σπείραμε σε εσάς τα πνευματικά, είναι σπουδαίο αν εμείς θερίσουμε τα δικά σας σαρκικά; Εάν άλλοι μετέχουν σε αυτή την εξουσία επάνω σας, δεν πρέπει πολύ περισσότερο εμείς;» Εννοεί τη μέλλουσα ελπίδα. «Αλλά δεν χρησιμοποιήσαμε αυτή την εξουσία, αλλά τα υπομένουμε όλα, για να μην προκαλέσουμε κάποιο πρόσκομμα στο Ευαγγέλιο του Χριστού». Δηλαδή, δεν λάβαμε. «Δεν γνωρίζετε ότι όσοι εργάζονται τα ιερά, τρέφονται από το ιερό;»

Αφού απέδειξε από τον νόμο το δικαίωμα που έχει να λαμβάνει, μεταφέρει τον λόγο και στο Ευαγγέλιο, ισχυροποιώντας τον και μέσα από αυτό. Και πολύ ορθά δεν είπε ότι λαμβάνουν από εκείνους που προσφέρουν, αλλά ότι τρώνε από το ιερό, ώστε ούτε εκείνοι που λαμβάνουν να ντροπιάζονται, ούτε εκείνοι που προσφέρουν να υπερηφανεύονται. «Όσοι υπηρετούν στο θυσιαστήριο, μοιράζονται τα του θυσιαστηρίου. Έτσι και ο Κύριος διέταξε για εκείνους που κηρύττουν το Ευαγγέλιο, να ζουν από το Ευαγγέλιο». Διότι όσα προσφέρθηκαν δεν ανήκαν πλέον σε εκείνους που τα πρόσφεραν, αλλά στο ιερό και στο θυσιαστήριο.

Δεν προσήλθες στην προσευχή των μαρτύρων; Και ποια δικαιολογία θα μπορούσες να έχεις, πες μου; Σε κράτησε κάποια βιοτική μέριμνα; Το σφάλμα είναι μεγαλύτερο. Δεν δάνεισας λίγη ώρα στον Θεό, για να λάβεις ολόκληρη ημέρα; Είμαι αμαρτωλός, λέει, και δεν μπορώ. Και ακριβώς επειδή είσαι αμαρτωλός, γι' αυτό είσελθε. Δεν γνωρίζεις ότι και αυτοί που υπηρετούν στο θυσιαστήριο, και αυτοί υπόκεινται σε αμαρτίες; Διότι είναι ενδεδυμένοι με σάρκα, και συνυφασμένοι με αίμα, και συνδεδεμένοι με οστά, και εμείς οι ίδιοι που καθόμαστε στον θρόνο και διδάσκουμε, είμαστε εμπλεγμένοι σε αμαρτίες. Αλλά δεν απελπιζόμαστε για τη φιλανθρωπία του Θεού, ούτε του προσάπτουμε καμία απανθρωπία.

Έπειτα διδάσκει και τι πρέπει να λαμβάνουν οι ιερείς· διότι πρόσταξε να τρώνε οι ίδιοι τις απαρχές από σιτάρι και κρασί και λάδι και ψωμιά που προσφέρονται σε αυτόν, και βεβαίως και τα αναθήματα και τα πρωτότοκα, ορίζοντας για μεν τα ακάθαρτα κτήνη τα λύτρα σε πέντε σίκλους το καθένα «σύμφωνα με τον άγιο σίκλο, που ισοδυναμεί με είκοσι οβολούς», για δε τα καθαρά πρωτότοκα ζώα όρισε το μεν αίμα να χυθεί δίπλα στη βάση του θυσιαστηρίου, το δε στέαρ να προσφερθεί, και τα κρέατα να τα λαμβάνουν οι ίδιοι, όπως ακριβώς παίρνουν το στήθος και τον βραχίονα από τα άλλα θύματα. Ονόμασε δε αυτή την κοινωνία «διαθήκη άλατος», επειδή, σύμφωνα με τον θείο απόστολο, «εκείνοι που υπηρετούν στο θυσιαστήριο μοιράζονται τα του θυσιαστηρίου». Μερικοί δε λένε, επειδή πρόσταξε να ρίχνουν αλάτι στις θυσίες.