Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 9:7

Γι' αυτό, εάν το φαγητό σκανδαλίζει τον αδελφό μου, δεν θα φάω κρέας ποτέ στον αιώνα, για να μη σκανδαλίσω τον αδελφό μου. Μήπως δεν έχουμε το δικαίωμα να φάμε και να πιούμε; Μήπως δεν έχουμε το δικαίωμα να παίρνουμε μαζί μας μια αδελφή σύζυγο, όπως και οι υπόλοιποι απόστολοι, και οι αδελφοί του Κυρίου, και ο Κηφάς; Ή μόνο εγώ και ο Βαρνάβας δεν έχουμε το δικαίωμα να μην εργαζόμαστε; Ποιος στρατεύεται ποτέ με δικά του έξοδα; Ποιος φυτεύει αμπελώνα και δεν τρώει από τον καρπό του; Ή ποιος ποιμαίνει ποίμνιο και δεν τρέφεται από το γάλα του ποιμνίου; Και τα εξής.

Διότι έχει προστάξει ο νομοθέτης να προσφέρονται τα δώρα από τους ανθρώπους και από τα ζώα· και πράγματι έχουν προσφερθεί σύμφωνα με το θεϊκό και ουράνιο πρόσταγμα· και προσφέρουν εκούσια τα εξαιρετικά από τα κειμήλια· και με τις φιλοτιμίες τους ξεπερνούν το όριο του νόμου οι ηγέτες των εκλεκτών. Και αφού τα έλαβαν ο Μωυσής και ο Ααρών, τα έφεραν μέσα στην αγία σκηνή, τοποθετώντας τα ως μνημόσυνο ενώπιον του Κυρίου· διότι βέβαια οι ηγέτες των λαών, και όσοι έχουν οριστεί ως άρχοντες, τιμούν τον Θεό με λαμπρά και πιο μεγαλοπρεπή αφιερώματα, προσφέροντας και αναθέτοντας στον Θεό σαν κάποιο στολίδι την πολυποικιλότητα της αρετής, και ξεπερνώντας τρόπον τινά και αυτό το ίδιο το μέτρο του νόμου, δοξάζονται πιο λαμπρά. ΠΑΛΛ. Τι ακριβώς εννοείς με αυτό; ΚΥΡ. Για όσους κηρύττουν το Ευαγγέλιο, ο Χριστός διέταξε να ζουν από το Ευαγγέλιο, πράγμα που προσπαθούσε να επιβεβαιώσει και από την εντολή του νόμου ο Παύλος, γράφοντας άλλοτε μεν ότι «όσοι τρώνε τις θυσίες είναι κοινωνοί των θυσιαστηρίων»· και άλλοτε πάλι, αποδείκνυε το θέμα εντελώς ακατηγόρητο μέσα από απαραίτητα παραδείγματα, λέγοντας: «Ποιος φυτεύει αμπέλι και δεν τρώει από τον καρπό του; Ή ποιος ποιμαίνει ποίμνιο και δεν τρώει από το γάλα του ποιμνίου;»

Και για τους ποιμένες, ομοίως, εξαιτίας της συνεχούς ενασχόλησής τους με τον λαό, της εκκλησιαστικής διοίκησης και της αδιάλειπτης λειτουργίας, λέει ο θείος λόγος: «ποιος ποιμαίνει ποίμνιο και δεν τρώει από το γάλα του; Ή ποιος φυτεύει αμπελώνα και δεν μεταλαμβάνει από τον καρπό του;». Και λέει: «ο γεωργός που κοπιάζει πρέπει πρώτος να μεταλαμβάνει από τους καρπούς», ώστε να μην αφήσει τον πρεσβύτερο ή τον επίσκοπο να στερείται την καθημερινή τροφή, προτρέποντας τους πιστούς να παρέχουν από τους δίκαιους κόπους τους τα αναγκαία για τη διατροφή των ιερέων, μέσω των απαρχών, των προσφορών και των λοιπών. Εντούτοις, παρόλο που έχουν δικαίωμα επ' αυτών όσοι έχουν ταχθεί από τον Θεό να καθοδηγούν τον λαό, δεν τα χρησιμοποιούν κατά κόρον εκείνοι που υπόσχονται να ευαρεστούν τελείως τον Θεό. 6.

Αδελφοί, μιλώ με ανθρώπινα παραδείγματα. Εντούτοις, επικυρωμένη διαθήκη ανθρώπου κανείς δεν την ακυρώνει, ούτε προσθέτει σε αυτήν νέες διατάξεις. Τι σημαίνει το «μιλώ με ανθρώπινα παραδείγματα»; Μέσα από ανθρώπινα παραδείγματα. Διότι, αφού θεμελίωσε τον λόγο του και με επιχειρήματα από τις Γραφές, και από τα θαύματα που συνέβαιναν ανάμεσά τους, και από τα πάθη του Χριστού, και από τον πατριάρχη, προχωρά πλέον στην κοινή ανθρώπινη συνήθεια. Διότι πάντοτε συνηθίζει να το κάνει αυτό, ώστε και να γλυκαίνει τον λόγο, και να τον καθιστά πιο ευπρόσδεκτο και ευκολότερα κατανοητό σε όσους έχουν πιο νωθρή αντίληψη. Έτσι, απευθυνόμενος και στους Κορινθίους, λέει: Ποιος ποιμαίνει ποίμνιο και δεν τρώει από το γάλα του; Ποιος φυτεύει αμπελώνα και δεν τρώει από τον καρπό του; Και πάλι προς τους Εβραίους: Διότι μια διαθήκη είναι έγκυρη μετά τον θάνατο· επειδή ποτέ δεν ισχύει όσο ζει ο διαθέτης. Και σε πολλά σημεία θα μπορούσε κανείς να διαπιστώσει ότι ο ίδιος ενδιατρίβει σε τέτοιου είδους συλλογισμούς.

Διότι τον πιο απλοϊκό και παχύνοο άνθρωπο αυτό κυρίως συνηθίζει να τον αναπαύει, το να βλέπει δηλαδή ότι και η κοινή συνήθεια συμφωνεί με τους νόμους του Θεού. γʹ. Γι' αυτό και προχωρά σε άλλο παράδειγμα και λέει: «Ποιος φυτεύει αμπελώνα και δεν τρώει από τον καρπό του;». Διότι με εκείνο μεν το παράδειγμα υπέδειξε τους κινδύνους, ενώ με τούτο φανέρωσε τον κόπο, την πολλή ταλαιπωρία και την επιμέλεια. Και προσθέτει πάλι ένα τρίτο παράδειγμα, λέγοντας: «Ποιος ποιμαίνει ποίμνιο και δεν τρώει από το γάλα του;». Με αυτό επιδεικνύει την πολλή φροντίδα που αρμόζει στον διδάσκαλο απέναντι στους καθοδηγουμένους του. Διότι οι απόστολοι ήταν και στρατιώτες και γεωργοί και ποιμένες, όχι βέβαια γης ούτε άλογων ζώων ούτε αισθητών πολέμων, αλλά λογικών ψυχών και της πολεμικής παρατάξεως εναντίον των δαιμόνων.

Πρέπει δε να παρατηρήσουμε και εκείνο, πώς παντού διατήρησε το μέτρο, ζητώντας μόνο το αναγκαίο, όχι το περιττό. Διότι δεν είπε: «Ποιος στρατεύεται και δεν πλουτίζει;», αλλά: «Ποιος στρατεύεται ποτέ με δικά του έξοδα;». Ούτε είπε: «Ποιος φυτεύει αμπέλι και δεν συγκεντρώνει χρυσάφι, ή δεν τρυγά ολόκληρο τον καρπό;», αλλά: «Από τον καρπό του δεν τρώει;». Ούτε είπε: «Ποιος ποιμαίνει κοπάδι και δεν εμπορεύεται τα αρνιά;», αλλά πώς; «Και από το γάλα του δεν τρώει;». Όχι από τα αρνιά, αλλά «από το γάλα»· δείχνοντας ότι ο δάσκαλος πρέπει να αρκείται σε μια μικρή υλική παρηγοριά και μόνο στην αναγκαία τροφή. Αυτά λέγονται προς εκείνους που θέλουν να τα καταβροχθίζουν όλα και να τρυγούν ολόκληρο τον καρπό. Έτσι νομοθέτησε και ο Κύριος, λέγοντας: «Άξιος είναι ο εργάτης για την τροφή του». Δεν αποδεικνύει, όμως, μόνο αυτό μέσω των παραδειγμάτων, αλλά δείχνει και πώς πρέπει να είναι ο ιερέας. Διότι πρέπει να διαθέτει την ανδρεία του στρατιώτη, την επιμέλεια του γεωργού και τη μέριμνα του ποιμένα, και μετά από όλα αυτά να μη ζητά τίποτε περισσότερο από τα αναγκαία. Αφού έδειξε, λοιπόν, και από τους αποστόλους ότι δεν εμποδίζεται ο δάσκαλος να λαμβάνει τα απαραίτητα, καθώς και από τα παραδείγματα του καθημερινού βίου, προχωρά και σε τρίτο επιχείρημα, λέγοντας τα εξής: «Μήπως τα λέω αυτά ως άνθρωπος; Ή δεν τα λέει αυτά και ο νόμος;»

Διότι, επειδή είπε, «Ποιος στρατεύεται ποτέ με δικά του έξοδα;» και, «Ποιος φυτεύει αμπελώνα;» και, «Ποιος ποιμαίνει ποίμνιο;» και έφερε ως παράδειγμα το βόδι που αλωνίζει, υποδεικνύει και άλλη μία πολύ εύλογη αιτία για την οποία ήταν δίκαιο να λάβουν [τα αναγκαία], εφόσον είχαν προσφέρει πολύ σπουδαιότερα, και όχι πλέον μόνο επειδή κοπίασαν. Ποια είναι λοιπόν αυτή; «Εάν εμείς σπείραμε σε εσάς τα πνευματικά, είναι μεγάλο πράγμα εάν εμείς θερίσουμε τα δικά σας σαρκικά;»

Μολονότι βέβαια και γι' αυτά τους είχε μιλήσει πρωτύτερα, όταν έλεγε: «Εάν εμείς σπείραμε σε εσάς τα πνευματικά, είναι τάχα σπουδαίο αν εμείς θερίσουμε τα δικά σας σαρκικά;» και, «Ποιος φυτεύει αμπέλι και δεν τρώει από τον καρπό του;». Επειδή όμως γνώριζε το μέγεθος αυτού του κατορθώματος, δεν παραλείπει να το προσθέσει και στο τέλος της Επιστολής. Ονομάζει δε τη συλλογή αυτή «λογία», καθιστώντας ευθύς εξ αρχής ελαφρύ το πράγμα· διότι, όταν συνεισφέρουν όλοι μαζί, το πρόσταγμα γίνεται ελαφρύ για τον καθένα. Και αφού μίλησε για τη συλλογή, δεν είπε αμέσως: «ο καθένας από εσάς ας αποταμιεύει κατά μέρος», αν και αυτό ήταν το φυσιολογικό ακόλουθο· αλλά, αφού πρώτα είπε, «Καθώς διέταξα στις Εκκλησίες της Γαλατίας», τότε πρόσθεσε αυτό, παρακινώντας τους σε ζήλο με την αφήγηση των κατορθωμάτων των άλλων και θέτοντάς το σε μορφή διήγησης· το ίδιο έπραξε και όταν έγραφε προς τους Ρωμαίους. Διότι και σε εκείνους, ενώ φαινόταν ότι διηγείται την αφορμή της μετάβασής του στα Ιεροσόλυμα, με αυτόν τον τρόπο εισάγει τον λόγο περί ελεημοσύνης, λέγοντας: «Τώρα όμως πορεύομαι στα Ιεροσόλυμα, για να διακονήσω τους αγίους. Διότι η Μακεδονία και η Αχαΐα ευδόκησαν να κάνουν κάποια συνεισφορά για τους φτωχούς μεταξύ των αγίων». Εκείνους, λοιπόν, τους προτρέπει μέσω των Μακεδόνων και των Κορινθίων, ενώ τούτους μέσω των Γαλατών.

Το ίδιο πράττει και ο Παύλος. Αφού πρώτα θεμελίωσε τον λόγο του με συνηθισμένα παραδείγματα και είπε: «Ποιος ποιμαίνει ποίμνιο και δεν τρώει από το γάλα του;», τότε επικαλέστηκε και τις Γραφές λέγοντας: «Διότι στον νόμο του Μωυσή είναι γραμμένο: Δεν θα φιμώσεις το βόδι που αλωνίζει»· και πάλι: «Έτσι διέταξε ο Κύριος σε όσους κηρύττουν το Ευαγγέλιο, να ζουν από το Ευαγγέλιο». Προς τους μαθητές, όμως, δεν απευθύνεται έτσι, αλλά τους υπενθυμίζει τα θαύματα λέγοντας τα εξής: «Ακόμη δεν θυμάστε τους πέντε άρτους των πεντακισχιλίων, και πόσα κοφίνια πήρατε;»

Κατευνάζοντας δε με τη μετριοπάθεια τις σωματικές ηδονές και αμβλύνοντας το κεντρί της φιλοσαρκίας, έχουμε συνηθίσει να τρεφόμαστε με λίγα και θεωρούμε ότι η τρυφή δεν ταιριάζει στους άριστους. «Ποιος στρατεύεται ποτέ με δικά του έξοδα; Ποιος φυτεύει αμπελώνα και δεν τρώει από τους καρπούς του; Ή ποιος ποιμαίνει ποίμνιο και δεν τρώει από το γάλα του ποιμνίου;» Επειδή αυτό που ήταν το πιο ισχυρό επιχείρημα το απέδειξε από τους αποστόλους, ότι δηλαδή επιτρέπεται να το κάνει αυτό, έρχεται λοιπόν στη συνέχεια σε παραδείγματα, ισχυροποιώντας και πάλι τον λόγο του μέσα από την κοινή συνήθεια. «Μήπως τα λέω αυτά ως άνθρωπος; Ή μήπως δεν τα λέει αυτά και ο νόμος; Διότι στον νόμο του Μωυσή είναι γραμμένο: Δεν θα φιμώσεις το βόδι που αλωνίζει. Μήπως για τα βόδια ενδιαφέρεται ο Θεός; Ή μήπως τα λέει οπωσδήποτε για εμάς; Διότι για εμάς γράφτηκε». Μήπως επιχειρηματολογώ μόνο από ανθρώπινα παραδείγματα; «Διότι αυτός που οργώνει, οφείλει να οργώνει με ελπίδα, και αυτός που αλωνίζει, να αλωνίζει με την ελπίδα να συμμετάσχει στους καρπούς. Εάν εμείς σπείραμε σε εσάς τα πνευματικά, είναι σπουδαίο αν εμείς θερίσουμε τα δικά σας σαρκικά; Εάν άλλοι μετέχουν σε αυτή την εξουσία επάνω σας, δεν πρέπει πολύ περισσότερο εμείς;» Εννοεί τη μέλλουσα ελπίδα. «Αλλά δεν χρησιμοποιήσαμε αυτή την εξουσία, αλλά τα υπομένουμε όλα, για να μην προκαλέσουμε κάποιο πρόσκομμα στο Ευαγγέλιο του Χριστού». Δηλαδή, δεν λάβαμε. «Δεν γνωρίζετε ότι όσοι εργάζονται τα ιερά, τρέφονται από το ιερό;»

Είναι λοιπόν χρέος μας, σύμφωνα με τον λόγο του Αποστόλου, αφού κατορθώσουμε κάθε αρετή, να καταστήσουμε άρτιο τον κατά Θεόν άνθρωπό μας, χωρίς να υστερεί δηλαδή απολύτως σε τίποτα, και να λάβουμε τη χάρη του Πνεύματος από τον επουράνιο βασιλιά Χριστό, όπως οι στρατιώτες λαμβάνουν το σιτηρέσιο από τον επίγειο βασιλιά. Και τότε, έχοντας πλέον γίνει τέλειοι άνδρες, αφού ανέλθουμε στην ηλικία του Χριστού και στο μέτρο της, και καταταχθούμε στους στρατιώτες και τους δούλους του, θα εκστρατεύσουμε εναντίον των πολεμίων εχθρών, επειδή, όπως λέει ο θείος απόστολος Παύλος, κανείς «δεν στρατεύεται ποτέ με δικά του έξοδα». Τι εννοεί λέγοντας έξοδα; Το βασιλικό σιτηρέσιο. Αν λοιπόν και εμείς δεν λάβουμε από τον Θεό τον άρτο που κατεβαίνει από τον ουρανό και δίνει ζωή στον κόσμο, δηλαδή τη χάρη του Πνεύματος —διότι αυτό είναι το πνευματικό σιτηρέσιο, με το οποίο τρέφονται όσοι έχουν στρατευθεί στον Χριστό και το οποίο ενδύονται πνευματικά αντί για όπλα—, πώς να βγούμε, πες μου, στην παράταξη του Θεού ή πώς να καταταγούμε ανάμεσα στους δούλους του;