Πατερικές αναφορές στο ΕΣΔΡΑΣ Α 4:58

ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΕΣΔΡΑ. Περί του Ζοροβάβελ. Και όταν εξήλθε ο νεανίας, υψώνοντας το πρόσωπο προς τον ουρανό, αντικρίζοντας την Ιερουσαλήμ, ευλόγησε τον βασιλέα του ουρανού, λέγοντας: Από Εσένα προέρχεται η νίκη, και από Εσένα η σοφία, και δική Σου είναι η δόξα, και εγώ είμαι δούλος Σου.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΝΔʹ Στο πρώτο βιβλίο του Έσδρα έχει γραφτεί για τον Ζοροβάβελ: Και όταν εξήλθε ο νέος, υψώνοντας το πρόσωπο στον ουρανό προς την κατεύθυνση της Ιερουσαλήμ, δόξασε τον Βασιλιά του ουρανού λέγοντας: Από εσένα προέρχεται η νίκη, και από εσένα η σοφία, και δική σου είναι η δόξα, και εγώ είμαι δούλος σου. Ευλογημένος είσαι εσύ που μου έδωσες σοφία· και σε εσένα απευθύνω την ομολογία μου, Δέσποτα των πατέρων. Τι σημαίνει το να υψώσει το πρόσωπο στον ουρανό προς την κατεύθυνση της Ιερουσαλήμ και τα εξής;

Ένας τέτοιος νους, ο οποίος έχει διαμορφωθεί μέσα από τις διάφορες προόδους των αρετών, όταν εξέλθει μετά τη νίκη του από τον βασιλιά Δαρείο, δηλαδή τον φυσικό νόμο, αφού του επιδείξει τη δύναμη της αγάπης και της αλήθειας κατά τη σύγκριση των αρετών με τα πάθη, και λάβει νομίμως την απόφαση η οποία επικυρώνει τη δική του προβολή ενώ ακυρώνει των άλλων, κατανοώντας από πού του δόθηκε η χάρη της νίκης, υψώνει το πρόσωπό του προς τον ουρανό στραμμένος προς την Ιερουσαλήμ και ευλογεί τον βασιλιά του ουρανού.

Και με ποια λόγια υψώνει το πρόσωπό του; «Από Εσένα προέρχεται η νίκη», δηλώνοντας μέσω της νίκης τον σκοπό της πρακτικής απέναντι στα πάθη και ως ένα είδος επάθλου των θείων αγώνων κατά της αμαρτίας· «και από Εσένα η σοφία», δηλαδή τον σκοπό μέσω της θεωρίας, σύμφωνα με τη γνώση, ο οποίος αφαιρεί κάθε άγνοια από την ψυχή· «και δική Σου είναι η δόξα», ονομάζοντας δόξα το κάλλος της θείας ωραιότητας που αναδεικνύεται από αυτά, στο μέτρο του επιτρεπτού, το οποίο είναι η ένωση της νίκης και της σοφίας, της πράξης και της θεωρίας, της αρετής και της γνώσης, της αγαθότητας και της αλήθειας. Διότι αυτές, όταν ενώνονται μεταξύ τους, ακτινοβολούν μία και μόνη δόξα και λαμπρότητα του Θεού. Γι' αυτό, με κατάλληλο τρόπο προσθέτει λέγοντας: «και εγώ είμαι δούλος Σου», γνωρίζοντας ότι ο Θεός επιτελεί μέσα μας, ωσάν σε όργανά Του, κάθε πράξη και θεωρία, αρετή και γνώση και νίκη και σοφία και αγαθότητα και αλήθεια, χωρίς εμείς να συνεισφέρουμε απολύτως τίποτα, εκτός από τη διάθεση που επιθυμεί τα καλά. Έχοντας αυτήν τη διάθεση ο μέγας Ζοροβάβελ, επιπλέον των όσων ειπώθηκαν, λέει απευθυνόμενος προς τον Θεό: «Ευλογητός είσαι Εσύ, που μου έδωσες σοφία· και σε Εσένα εξομολογούμαι [την ευγνωμοσύνη μου], Δέσποτα των πατέρων».

Επομένως, με στοχασμό, όπως έχει ειπωθεί, προσεγγίζοντας το νόημα των γεγραμμένων, από εδώ αρχίζω την εξέταση του προκείμενου κειμένου. Στο προηγούμενο κεφάλαιο έχει γραφεί για τον Ζοροβάβελ: «και όταν εξήλθε ο νεανίσκος, υψώνοντας το πρόσωπό του προς τον ουρανό απέναντι από την Ιερουσαλήμ, ευλόγησε τον βασιλιά του ουρανού». Είναι φανερό ότι, μετά την παρουσίαση των προβλημάτων που τέθηκαν ενώπιον του βασιλιά Δαρείου, εξήλθε από την παρουσία του, δηλαδή του βασιλιά Δαρείου. Ο Δαρείος, λοιπόν, όπως έχω ήδη προλάβει να πω πριν από αυτά τα λόγια, είναι ο κυρίαρχος νόμος της φύσης.