Πατερικές αναφορές στο ΕΣΔΡΑΣ Α 5:41

Αυτοί είναι οι επτά οφθαλμοί της έμπρακτης πίστεως, δια των οποίων φωτιζόμαστε και οδηγούμαστε προς τον Θεό, και συγκεντρωνόμαστε προς τη μία αιτία των χαρισμάτων που τα διανέμει. Περί εκείνων που ελευθερώθηκαν από την αιχμαλωσία και τη δουλεία, οι οποίοι αναχώρησαν μαζί με τον Ζοροβάβελ. Όλοι τους δε συνολικά από τον Ισραήλ, από ηλικίας δώδεκα ετών, χωρίς να υπολογίζονται τα παιδιά και οι γυναίκες, ήταν τέσσερις μυριάδες, τρεις χιλιάδες τριακόσιοι εξήντα.

Επειδή δε αναχώρησαν μαζί τους και δούλοι, και δούλες, και ψάλτες, και ψαλτωδοί, και καμήλες, και άλογα, και ημίονοι, και υποζύγια, αυτά θα μπορούσαν να είναι τύποι των διαφόρων βαθμών της Εκκλησίας, μέσω των οποίων προτυπώνονταν οι διαθέσεις των πιστών. Διότι δούλοι μεν και δούλες είναι εκείνοι που, από τον φόβο των αιώνιων κολάσεων, αναλαμβάνουν το βάρος της πρακτικής φιλοσοφίας, και τη σκληραγωγία που ενυπάρχει σε αυτήν· εκ των οποίων δούλοι μεν είναι οι ισχυρότεροι, δούλες δε οι ασθενέστεροι.

Ψάλτες είναι εκείνοι των οποίων η πράξη βοά και κηρύττει τα θελήματα του Θεού, τέρποντας τους ευσεβείς. Ψαλτωδοί είναι αυτοί που όχι μόνο έχουν κατορθώσει αυτά, αλλά παρακινούν και άλλους στην εφαρμογή τους μέσα από τη διδασκαλία και την καθοδήγηση. Καμήλες είναι εκείνοι που υψώνονται προς υψηλότερες θεωρίες. Άλογα είναι εκείνοι που τρέχουν στο στάδιο του κατά Θεόν βίου. Ημίονοι είναι εκείνοι που έχουν μεικτό ήθος και επιδεικνύουν το ξεχωριστό μέσα στον κοινό βίο, ή εκείνοι που είναι άγονοι κακίας. Υποζύγια είναι εκείνοι που βαστάζουν τους ασθενείς και σηκώνουν τα βάρη τους. Οι διάφοροι δε αριθμοί, τόσο των δούλων και των δουλίδων, όσο και των ψαλτών, των ψαλτωδών και των υπολοίπων, είναι ενδεικτικοί του ότι διαφέρουν και τα πλήθη των ταγμάτων της Εκκλησίας. Διότι διαφορετικά είναι τα τάγματα, διαφορετικά και τα πλήθη που υπάγονται στα τάγματα, και άλλα είναι περισσότερα ή λιγότερα από τα άλλα.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΝΕ΄ Όλοι δε από τον Ισραήλ ηλικίας δώδεκα ετών και άνω, εκτός από τα παιδιά και τις γυναίκες, ήταν σαράντα τρεις χιλιάδες τριακόσιοι εξήντα· οι δούλοι και οι δούλες τους, επτά χιλιάδες τριακόσιοι επτά· οι ψάλτες και οι ψαλτωδοί οκτακόσιοι πενήντα πέντε· οι καμήλες τετρακόσιες τριάντα πέντε, και οι ίπποι επτά χιλιάδες επτακόσιοι τριάντα έξι· οι ημίονοι οκτακόσιοι σαράντα πέντε· τα υποζύγια πέντε χιλιάδες πεντακόσια είκοσι πέντε. Κάνε την αγάπη να μου εξηγήσεις: εφόσον τόσα μεγάλα και υψηλά έχουν ειπωθεί για την επάνοδο από την αιχμαλωσία από το Άγιο Πνεύμα διά των προφητών, προς τι αυτή η τόσο μεγάλη ταπεινότητα, η άκαιρη καταγραφή και η αναξιότητα εκ μέρους του Πνεύματος, να μνημονεύει καμήλες και ίππους και ημιόνους και όνους, και μάλιστα με αριθμητική ακρίβεια;

Και αυτό το δηλώνει σαφώς ο λόγος της Γραφής που προκείται σε εμάς προς εξέταση, ο οποίος έχει ως εξής: «Όλοι δε από τον Ισραήλ ήσαν από δώδεκα ετών και άνω, χωρίς τα παιδιά και τις γυναίκες, τέσσερις μυριάδες, τρεις χιλιάδες τριακόσιοι εξήντα». Αξιοθαύμαστη είναι η ακρίβεια των λογίων του Πνεύματος, το οποίο επισήμανε ότι κανένας από αυτούς που καταμετρήθηκαν στον Ισραήλ και εξήλθαν από τη Βαβυλωνία —και με αυτήν εννοώ τη σύγχυση του παρόντος αιώνος— δεν ήταν ηλικίας μικρότερης των δώδεκα ετών. Με αυτόν τον τρόπο ο λόγος δηλώνει μυστικώς ότι μόνο εκείνος που ανυψώνεται υπεράνω της αισθήσεως και του χρόνου —διότι αυτό σαφώς σημαίνει ο αριθμός δώδεκα, καθώς συνάγεται από το πέντε που αντιπροσωπεύει τις αισθήσεις και το επτά που αντιπροσωπεύει τον χρόνο— και διακόπτει τη σχέση της ψυχής προς αυτά, εξέρχεται από τη σύγχυσή τους, σπεύδοντας προς την άνω πόλη, έχοντας, χωρίς τα παιδιά και τις γυναίκες, τέσσερις μυριάδες, τρεις χιλιάδες τριακόσιους εξήντα.

Οι δούλοι και οι δούλες αυτών ήταν επτά χιλιάδες τριακόσιοι επτά. Ο νόμος, στο χωρίο όπου νομοθετεί περί δούλων και δουλών, αναφέρει ότι οι Εβραίοι δούλοι και δούλες υπηρετούν έξι χρόνια και το έβδομο απολύονται ελεύθεροι, ενώ οι αλλόφυλοι δούλοι και δούλες υπηρετούν εις τον αιώνα, ονομάζοντας «αιώνα», νομίζω, το πεντηκοστό έτος της αφέσεως. Εβραίος δούλος και Εβραία δούλη είναι ο λόγος και η διάνοια που υπηρετούν επί έξι έτη τον πρακτικό φιλόσοφο για την επινόηση της ηθικής ευπρέπειας και την εξεύρεση των τρόπων της αρετής. Διότι για κάθε πρακτικό [άνθρωπο], δίκην δούλου και δούλης, ο λόγος και η διάνοια μοχθούν, επινοώντας και δημιουργώντας τους τρόπους της ενάρετης πράξης, και έχοντας, τρόπον τινά, αντιτάξει ολόκληρη τη δύναμή τους ενάντια στα πνεύματα της πονηρίας που εναντιώνονται στην πρακτική.

να΄ Περί του ότι «δεν ανταπέδωσε ο Εζεκίας σύμφωνα με την ανταπόδοση που του έκανε ο Θεός» και τα εξής. νβ΄ Περί του Εζεκία πάλι, ότι «τον έθαψαν στην ανάβαση των υιών του Δαβίδ» και τα εξής. νγ΄ Περί του χωρίου στο πρώτο βιβλίο του Έσδρα, όπου γράφεται για τον Ζοροβάβελ «σήκωσε το πρόσωπο προς τον ουρανό ενώπιον του Ισραήλ», και περί της προσευχής του. νδ΄ Περί του «όλοι δε οι Ισραηλίτες από δώδεκα ετών, εκτός από τα παιδιά και τις γυναίκες, ήταν τέσσερις μυριάδες τρεις χιλιάδες τριακόσιοι εξήντα» και τα εξής. νε΄ Περί του γραμμένου στο δεύτερο βιβλίο του Έσδρα «και αφού άκουσαν οι εχθροί της φυλής του Ιούδα και του Βενιαμίν, ήλθαν να μάθουν τι είναι η φωνή των σαλπίγγων» και τα εξής. νστ΄ Τι σημαίνει «πολύ ισχύει η δέηση του δικαίου όταν ενεργείται». νζ΄ Περί του «στο οποίο αγαλλιάσθε τώρα για λίγο, αν είναι ανάγκη να λυπηθούμε» και τα εξής, και πώς κάποιος που λυπείται μέσα στους πειρασμούς μπορεί να αγαλλιάται. νη΄ Περί της σωτηρίας την οποία αναζήτησαν και ερεύνησαν οι προφήτες. νθ΄ Περί του «ως αμνού αμώμου και ασπίλου, του Χριστού, που είχε προγνωσθεί», και από ποιον είχε προγνωσθεί. ξ΄ Τι σημαίνει «ότι είναι καιρός να αρχίσει η κρίση από τον οίκο του Θεού» και τα εξής.