Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΙΩΑΝΝΟΥ 2:1

Εξέλιπαν οι οφθαλμοί μου προσμένοντας το λόγιό σου. Αναφέρεται, λέει, στον Κύριό μας Ιησού Χριστό. Διότι αυτόν έχουμε παράκλητο προς τον Πατέρα, σύμφωνα με τη φωνή του αποστόλου· και αυτός είναι ιλασμός για τις αμαρτίες μας. Λέγοντας: Πότε θα με παρηγορήσεις; Διότι, όταν επιδημήσει σε μένα ο Λόγος, τότε παρηγορούμαι.

Ότι η Τριάδα παρηγορεί· διότι Παράκλητος ονομάζεται επειδή παρηγορεί και σώζει, ως Θεός και Σωτήρας. Σχετικά με τον Πατέρα, ο Παύλος λέει: «Είμαστε πρεσβευτές υπέρ του Χριστού, σαν να παρακαλεί ο Θεός μέσω ημών.» Και ο Ησαΐας προς την Ιερουσαλήμ: «Σε παρηγορεί εκείνος που σε ονόμασε.» Παρηγορεί και ο Υιός, όπως έλεγε: «Πνεύμα Κυρίου είναι πάνω μου, γι' αυτό και με έχρισε· με απέστειλε να ευαγγελιστώ τους φτωχούς, να παρηγορήσω όλους όσοι πενθούν.» Ο Ιωάννης στην Επιστολή του γράφει: «Εάν κάποιος αμαρτήσει, έχουμε Παράκλητο προς τον Πατέρα, τον Ιησού Χριστό τον δίκαιο, και αυτός είναι ιλασμός για τις αμαρτίες μας.» Σχετικά με το Πνεύμα, ο Σωτήρας λέει προς τους μαθητές του: «Εάν με αγαπάτε, τηρήστε τις εντολές μου. Και εγώ ανεβαίνω προς τον Πατέρα μου· και θα τον παρακαλέσω, και θα σας στείλει άλλον Παράκλητο, το Πνεύμα της αληθείας.»

Ονομάζει, λοιπόν, το Πνεύμα «άλλον Παράκλητον» της ουσίας του Θεού και Πατρός, ήτοι της δικής Του. Διότι ο λόγος περί της ουσίας είναι ένας και για τους δύο, χωρίς να το θέτει έξω από αυτήν, αλλά επιτρέποντας να νοείται ο λόγος της ετερότητας μόνο στο ότι αυτό είναι και υπάρχει με ιδιαίτερη υπόσταση. Διότι το Πνεύμα δεν είναι ο Υιός, αλλά θα αποδεχθούμε με πίστη το εξής: ότι είναι όντως και υπάρχει με ιδιάζοντα τρόπο αυτό ακριβώς που είναι· διότι είναι Πνεύμα του Πατρός και του Υιού. Επειδή δε γνωρίζει ότι και ο Ίδιος είναι αληθινά παράκλητος, και έτσι έχει ονομαστεί στα ιερά γράμματα, αποκαλεί το Πνεύμα άλλον παράκλητο, όχι σαν να γνωρίζει το Πνεύμα να ενεργεί στους αγίους κάτι διαφορετικό από ό,τι Εκείνος, του Οποίου είναι και ονομάζεται Πνεύμα. Το ότι δε και ο Ίδιος ο Υιός ονομάστηκε και είναι παράκλητος, θα το μαρτυρήσει ο Ιωάννης στα δικά του συγγράμματα, λέγοντας: «Αυτά σας λέω, για να μην αμαρτάνετε. Και αν κάποιος αμαρτήσει, έχουμε παράκλητο προς τον Πατέρα, τον Ιησού Χριστό τον δίκαιο, και αυτός είναι ιλασμός για τις αμαρτίες μας». Αποκαλεί επομένως το Πνεύμα άλλον παράκλητο, θέλοντας να νοείται μεν αυτό με τη δική του υπόσταση, έχοντας όμως τόσο μεγάλη ομοιότητα με Αυτόν, και έχοντας τη δύναμη να ενεργεί τόσο απαράλλακτα αυτά που τυχόν θα ενεργούσε και Εκείνος, ώστε να δίνει την εντύπωση ότι είναι ο ίδιος ο Υιός και τίποτα διαφορετικό· διότι είναι το Πνεύμα Του. Για αυτό άλλωστε το ονόμασε Πνεύμα της αληθείας, λέγοντας στα προηγούμενα ότι ο Ίδιος είναι η αλήθεια.

Αλλά ίσως πει κάποιος, εναντιούμενος βέβαια πλήρως στους δικούς μας λόγους: Δεν θα έρχονται σε αντίθεση με τα λόγια του Σωτήρος όσα ελέχθησαν από τον μαθητή; Διότι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, ρητώς φαίνεται σε αυτά να αρνείται ότι πρέπει να προσεύχεται υπέρ όλου του κόσμου· ενώ ο σοφός Ιωάννης, θα πει, διατύπωσε κάτι εντελώς αντίθετο σε αυτά. Διότι ισχυρίζεται ότι ο Σωτήρας δεν θα είναι παράκλητος και ιλασμός μόνο για τις δικές μας αμαρτίες, αλλά και για όλου του κόσμου. Ποια είναι λοιπόν η λύση σε αυτά, ή πώς θα μπορούσε να φανεί ο μαθητής να ακολουθεί τα λόγια του Δεσπότη, είναι εύκολο να το πούμε· διότι ο μακάριος Ιωάννης, επειδή ήταν Ιουδαίος και καταγόταν από Ιουδαίους, για να μη νομίσουν ίσως κάποιοι ότι ο Κύριος είναι παράκλητος προς τον Πατέρα μόνο υπέρ αυτών που προέρχονται από τον Ισραήλ, και όχι πλέον υπέρ των άλλων εθνών που είναι διασκορπισμένα σε όλη την οικουμένη, αν και επρόκειτο να διαπρέψουν στην πίστη σε αυτόν, και πολύ σύντομα θα καλούνταν στην επίγνωση της σωτηρίας δια του Χριστού, πολύ αναγκαία λέει ότι ο Κύριος δεν θα είναι ιλασμός μόνο για εκείνους από το γένος του Ισραήλ, αλλά για όλον τον κόσμο, δηλαδή για όσους από κάθε έθνος και γένος πρόκειται να κληθούν δια της πίστεως σε δικαιοσύνη και αγιασμό.

Άλλοι πάλι είπαν ότι τα δύο ζώα είναι η Νέα και η Παλαιά Διαθήκη, στο μέσο των οποίων γνωρίζεται ο Χριστός. Σε τέτοιου είδους θεωρήσεις ας ακολουθήσει κανείς όποια οδό επιθυμεί για τον εαυτό του. Εμείς όμως, στρέφοντας πλέον τον λόγο στο πρόσωπο του Χριστού, θα κάνουμε την αφήγηση των νοημάτων σύμφωνα με τον Νόμο. Έγινε λοιπόν ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός ιλαστήριο μέσω της πίστεως. Διότι έτσι φαινόταν σωστό να φρονεί και να λέει και ο θεσπέσιος Παύλος. Επειδή απαλλαχθήκαμε μέσω αυτού από κάθε κατηγορία, και έχουμε τον Πατέρα ίλεω και ευμενή. Και θα το μαρτυρήσει αυτό ο σοφός Ιωάννης λέγοντας: «Τεκνία μου, αυτά σας τα γράφω για να μην αμαρτάνετε. Και αν κάποιος αμαρτήσει, έχουμε παράκλητο προς τον Πατέρα, τον Ιησού Χριστό τον δίκαιο, και αυτός είναι ιλασμός για τις αμαρτίες μας· και όχι μόνο για τις δικές μας, αλλά και για τις αμαρτίες όλου του κόσμου». Επειδή όμως όσα προτυπώνονταν παλαιά μέσω αινιγμάτων ήταν τύποι όσων επρόκειτο να συμβούν αληθινά, ας πούμε κάτι αποδεικνύοντας ότι ο Υιός είναι το ιλαστήριο που έγινε από τον Πατέρα στην αγία σκηνή.

Επομένως, υπάρχει αγαθή και αναμφίβολη ελπίδα για όσους σέβονται τον Θεό, ώστε αν τυχόν συμβεί να σφάλλουν από αδυναμία, έχουν ωστόσο ενώπιον του Θεού εκείνους που ικετεύουν υπέρ αυτών, όχι μόνο ανθρώπους, αλλά και τους ίδιους τους άγιους αγγέλους, οι οποίοι καθιστούν τον Θεό προσηνή και μειλίχιο, κατευνάζοντας την οργή του με τη δική τους καθαρότητα, και τρόπον τινά εκλιπαρώντας τον δυσαρεστημένο Κριτή. Αλλά τότε μεν, κάποιος άγγελος έκανε τις ικεσίες υπέρ της Συναγωγής των Ιουδαίων· εμείς όμως, που έχουμε πιστέψει και έχουμε πλέον αγιαστεί εν Πνεύματι, «έχουμε Παράκλητο προς τον Πατέρα, τον Ιησού Χριστό τον δίκαιο, και αυτός είναι ιλασμός για τις αμαρτίες μας· και όχι μόνο για τις δικές μας, αλλά και για όλου του κόσμου». Και όπως γράφει ο θεσπέσιος Παύλος, αυτόν «ο Θεός έθεσε ως ιλαστήριο μέσω της πίστεως», για να απαλλάσσει από τις αμαρτίες όσους προσέρχονται σε αυτόν. <Και αποκρίθηκε ο Κύριος ο Παντοκράτορας στον άγγελο που μιλούσε μέσα μου με λόγια καλά και λόγια παρηγορητικά.>

Παρατήρησε δε, ότι αναγγέλλοντας τη χαρμόσυνη είδηση της παρουσίας του Σωτήρα μας, αμέσως αποκαλεί τη Σιών θυγατέρα. Την προστάζει λοιπόν με έμφαση ότι πρέπει να χαίρεται πάρα πολύ, και παραγγέλλει να ανακηρύξει στην Ιερουσαλήμ, ότι είναι ήδη παρών και θα φανερωθεί με σάρκα ο βασιλιάς της, δίκαιος και σωτήρας. Διότι ο Χριστός μάς δικαίωσε με την πίστη, και διευρύνει τον δρόμο της σωτηρίας για όσους τον πλησιάζουν. Εκτός από αυτό είναι και πράος, καθώς δεν επιβάλλει τη νομική αυστηρότητα, ούτε τιμωρεί με θάνατο όσους παραβαίνουν την εντολή, αλλά μάλλον σώζει από ημερότητα και ανορθώνει όσους έχουν ολισθήσει, και αν κάποιος αμαρτήσει, ο ίδιος γίνεται παράκλητος προς τον Θεό και Πατέρα.

Και αφού αναστήθηκε για χάρη μας και εξαιτίας μας από τους νεκρούς, εμφανίστηκε στους μαθητές του, δίνοντάς τους την εντολή να βαπτίζουν στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, και να καταφωτίζουν με τον λόγο ολόκληρη την οικουμένη, και ανέβηκε στον ίδιο τον ουρανό, για να «εμφανιστεί ενώπιον του Θεού για χάρη μας», όπως έχει γραφτεί, ώστε, «έχοντας αυτόν ως παράκλητο προς τον Πατέρα και ως εξιλασμό για τις αμαρτίες μας», όπως λέει ο Ιωάννης, «να τρέχουμε γοργά προς το βραβείο της άνω κλήσεως». Έτσι, αποφεύγοντας με δυναμισμό κάθε αμαρτία και σπεύδοντας μάλλον να κατορθώνουμε με ζήλο τη φιλόθεη αρετή, ασκώντας τη σωφροσύνη, αγαπώντας την εγκράτεια, «προσφέροντας τα μέλη του σώματός μας ως όπλα δικαιοσύνης στον Θεό», θυμούμενοι όσους βρίσκονται σε ταλαιπωρίες, περιθάλποντας ορφανά και χήρες, ανακουφίζοντας τους φυλακισμένους από τη συμφορά των δεσμών τους, και γενικά, διατηρώντας σταθερά την αγάπη μεταξύ μας.

Διδάσκει, λοιπόν, ο νομοθέτης μέσω της απελευθέρωσης του πτηνού προς την πεδιάδα έξω από την πόλη, τόσο τη μετάσταση από τον κόσμο όσο και την ανάβαση του Χριστού στους ουρανούς. Διότι Αυτός, αφού παρουσιάστηκε ενώπιον του Πατέρα και Θεού, θα προσφέρει εξιλέωση υπέρ όλων ημών και της Συναγωγής των Ιουδαίων, και εμείς θα καθαριστούμε. Όπως ακριβώς αναφέρει ο σοφότατος μαθητής Ιωάννης: «Έχουμε Παράκλητο προς τον Πατέρα, τον Ιησού Χριστό τον δίκαιο. Και αυτός είναι ιλασμός για τις αμαρτίες μας, όχι όμως μόνο για τις δικές μας, αλλά και για ολόκληρου του κόσμου». Ορθά, λοιπόν, έλεγε προς τους Ιουδαίους: «Αν πιστεύατε στον Μωυσή, θα πιστεύατε και σε εμένα· διότι για μένα έγραψε εκείνος». Διά του Οποίου [ανήκει η δόξα] και μαζί με το Άγιο Πνεύμα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Διότι απεστάλη, σαν από τη δική μας κατάσταση προς την άνω πόλη, για να εμφανιστεί τώρα ενώπιον του Θεού υπέρ υμών. Και ως προς αυτό μας επιβεβαιώνει ο μακάριος Ιωάννης γράφοντας: «Παιδιά μου, σας τα γράφω αυτά, για να μην αμαρτήσετε. Και εάν κάποιος αμαρτήσει, έχουμε παράκλητο προς τον Πατέρα, τον Ιησού Χριστό τον δίκαιο. Και αυτός είναι ο ιλασμός για τις αμαρτίες μας, και όχι μόνο για τις δικές μας, αλλά και για όλου του κόσμου». Είναι λοιπόν ευάρεστο ότι καθαριστήκαμε εν Χριστώ, και με την πληγή του εμείς θεραπευτήκαμε. Και αυτός είναι παράκλητος υπέρ ημών, και ανήλθε στην άβατη για τους ανθρώπους χώρα, της οποίας τύπος θα μπορούσε να είναι η έρημος. Διότι ως πρόδρομος εισήλθε υπέρ ημών στον κόσμο, και αυτός εγκαινίασε για εμάς οδό, νέα και ζωντανή, η οποία εισέρχεται στο εσωτερικό του καταπετάσματος.

Διότι πέθανε για εμάς, και με την πληγή του εμείς θεραπευτήκαμε. Και αυτός σηκώνει τις αμαρτίες μας, και είναι παράκλητος προς τον Πατέρα για τις αμαρτίες μας· όχι όμως μόνο για τις δικές μας, αλλά και για όλου του κόσμου, όπως ακριβώς έγραψε σε κάποιους ο θεσπέσιος Ιωάννης. Σε αυτόν λοιπόν βρίσκεται κάθε κάθαρση, κάθε δικαίωση, ο αγιασμός, η λύτρωση· μαζί με αυτόν και δι' αυτού ανήκει στον Θεό και Πατέρα η δόξα, μαζί με το Άγιο Πνεύμα, στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Διότι, όπως λέγει ο θεσπέσιος Ιωάννης: «Έχουμε παράκλητο προς τον Πατέρα, τον Ιησού Χριστό τον δίκαιο, και αυτός είναι ιλασμός για τις αμαρτίες μας, όχι όμως μόνο για τις δικές μας, αλλά και για όλου του κόσμου». Και επιπλέον, πάλι, αυτόν έχουμε σκεπαστή, όπως νοείται μέσα στη νεφέλη που επισκιάζει.

Στραμμένοι δε προς αυτό και βλέποντάς το, εκείνοι που ήταν στολισμένοι με τα καυχήματα της ιεροσύνης, φαινόταν ότι είχαν στραφεί και έβλεπαν προς τον Θεό. Λέμε λοιπόν ότι το ιλαστήριο, αν νοηθεί πνευματικά, είναι Εκείνος που έγινε για εμάς άνθρωπος, «τον οποίο ο Θεός προόρισε ως ιλαστήριο μέσω της πίστεως στο αίμα του, προς ένδειξη της δικαιοσύνης του». Διότι έτσι λέει ο Παύλος. Μας γράφει όμως και ο Ιωάννης, ο σοφότατος μαθητής: «Τεκνία, αυτά σας τα γράφω, για να μην αμαρτήσετε· και αν κάποιος αμαρτήσει, έχουμε παράκλητο προς τον Πατέρα, τον Ιησού Χριστό τον δίκαιο, και αυτός είναι ιλασμός για τις αμαρτίες μας, όχι μόνο για τις δικές μας, αλλά και για όλου του κόσμου». Διότι μέσω αυτού γίνεται ο ιλασμός, και κάθε προσευχή, και η αίτηση των αγαθών. «Διότι μέχρι τώρα», λέει, «δεν ζητήσατε τίποτα στο όνομά μου· να ζητάτε, και θα σας δοθεί». Αυτός λοιπόν είναι το ιλαστήριο. Διότι μέσω αυτού ο Πατέρας γίνεται ίλεως σε εμάς, και σε αυτόν καταλήγει κάθε σκοπός της προσευχής, και μέσω αυτού προσερχόμαστε, επειδή διαφορετικά δεν γινόμαστε δεκτοί. Γι' αυτόν τον λόγο λέει: «Εγώ είμαι η οδός» και, «Εγώ είμαι η θύρα» και, «Κανείς δεν έρχεται προς τον Πατέρα, παρά μόνο δι' εμού». Πλην όμως, αν και έγινε όμοιος με εμάς, συγκαταβαίνοντας στην ανθρώπινη φύση και στην κένωση ο Μονογενής Λόγος του Θεού, εντούτοις αποτελεί φυσικό του ίδιον το να νοείται μέσα στη θεοπρεπή δόξα και να βρίσκεται σε υπεροχή πάνω από την κτίση, όπως ακριβώς βεβαίως και πριν από την ενσάρκωση.

Σε αυτές τις κολάσεις κατανέμονται οι αξιοθρήνητοι, ο καθένας ανάλογα με τα αμαρτήματά του, είτε πιο αυστηρά είτε πιο ήπια, σύμφωνα με το γεγραμμένο, ότι ο καθένας σφίγγεται από τα δεσμά των δικών του αμαρτιών· τέτοιο νόημα έχει και το ότι «θα δαρεί με πολλές και με λίγες». Και όπως ακριβώς εδώ υπάρχουν διαφορές στις κολάσεις, έτσι και στον μέλλοντα αιώνα. Όσοι δε τρέφουν έχθρα μεταξύ τους, εάν συμβεί να αναχωρήσουν με αυτόν τον τρόπο από το σώμα, θα βρουν ανελέητη καταδίκη την ώρα της κρίσεως, και ως μισητοί αποπέμπονται στο απώτερο σκοτάδι και στο ατελεύτητο πυρ, επειδή καταφρόνησαν την εύκολη εντολή του Κυρίου, η οποία λέει: να αγαπάτε ο ένας τον άλλον και να συγχωρείτε έως εβδομήντα φορές το επτά. Κάθε άνθρωπος όμως που αμάρτησε, δεν πρέπει να ζει αμέριμνα, ούτε πάλι να απελπίζεται· διότι έχουμε Παράκλητο προς τον Πατέρα, τον Ιησού Χριστό, τον δίκαιο Θεό, και αυτός είναι ιλασμός για τις αμαρτίες μας. Όχι για όσους αμεριμνούν, ούτε για όσους αναπαύονται και ραθυμούν, ούτε για όσους ζουν τρυφηλά και γελούν, αλλά για εκείνους που πενθούν και μετανοούν και βοούν προς αυτόν νύχτα και μέρα, οι οποίοι και θα παρηγορηθούν από τον Παράκλητο. Εκείνος όμως που αμάρτησε και λησμόνησε τις αμαρτίες του, και έτσι αναχώρησε από το σώμα, πάνω του θα επιπέσει εκείνη η οργή του Θεού, την οποία φανέρωσε ο Μανασσής, λέγοντας: ότι είναι αβάσταχτη η οργή της απειλής σου εναντίον των αμαρτωλών.

Σε αυτές τις κολάσεις κατανέμονται οι ελεεινοί, ο καθένας κατ' αναλογία των σφαλμάτων του, είτε πιο σφοδρά είτε πιο ήπια, σύμφωνα με το γεγραμμένο, ότι ο καθένας σφίγγεται με τα δεσμά των δικών του αμαρτιών. Τέτοιο είναι και το χωρίο, θα δαρεί πολύ ή λίγο. Και όπως ακριβώς υπάρχουν διαφορές στην τιμωρία εδώ, έτσι θα υπάρχουν και στον μέλλοντα αιώνα. Όσοι δε έχουν έχθρα μεταξύ τους, εάν συμβεί να αναχωρήσουν έτσι από το σώμα, θα βρουν αμείλικτη καταδίκη την ώρα της κρίσεως, και ως μισητοί αποπέμπονται στο εξώτερο πυρ και στο ατελεύτητο σκότος, επειδή περιφρόνησαν την εύκολη εντολή του Κυρίου που λέει: να αγαπάτε ο ένας τον άλλον και να συγχωρείτε έως εβδομηκοντάκις επτά. Κάθε άνθρωπος όμως που αμάρτησε δεν πρέπει να ζει αμέριμνος, ούτε πάλι να απελπίζεται. Διότι έχουμε Παράκλητο προς τον Πατέρα, τον Ιησού Χριστό, τον δίκαιο Θεό, και αυτός αποτελεί εξιλέωση για τις αμαρτίες μας. Όχι για εκείνους που αμεριμνούν, ούτε για εκείνους που είναι ξαπλωμένοι και ροχαλίζουν, ούτε για εκείνους που καλοπερνούν ή γελούν, αλλά για εκείνους που πενθούν, μετανοούν και κράζουν προς αυτόν νύχτα και μέρα, οι οποίοι και θα παρηγορηθούν από τον Παράκλητο. Εκείνος όμως που αμάρτησε και λησμόνησε τις αμαρτίες του, και αναχωρεί με αυτόν τον τρόπο από το σώμα, πάνω του θα επιπέσει εκείνη η οργή του Θεού, την οποία εξήγγειλε ο Μανασσής λέγοντας ότι είναι αβάσταχτη η οργή της απειλής σου εναντίον των αμαρτωλών.

Λες ότι δεν υπάρχει μετάνοια μετά το βάπτισμα. Και πώς είπε ο ευαγγελιστής Ιωάννης ότι έχουμε τον Χριστό ως παράκλητο προς τον Πατέρα, και ότι αυτός αποτελεί ιλασμό για τις αμαρτίες μας, και όχι μόνο για τις δικές μας, αλλά και για όλου του κόσμου; Και ο Άγιος συμπεριέλαβε τον εαυτό του, για να δείξει ότι η μετάνοια εκτείνεται και σε εκείνους που έχουν αμαρτήσει έπειτα από τόση και τέτοιου μεγέθους χάρη, όση και τέτοια που κατείχε ο αγιώτατος ευαγγελιστής [Ιωάννης].

Διότι το πρώτο υποδήλωνε μεν ότι κλονίζεται, αλλά όχι σε μεγαλύτερο βαθμό· ενώ εδώ υπάρχει παντελής άρνηση της πτώσης. «Στον Θεό εναπόκειται η σωτηρία μου και η δόξα μου, ο Θεός είναι η βοήθειά μου, και η ελπίδα μου βρίσκεται στον Θεό.» Και εδώ η λέξη «Σωτήριον» ονομάζεται «Ιησούς» στην εβραϊκή γλώσσα, και γράφεται ακριβώς με τους ίδιους χαρακτήρες. Όπως ακριβώς έγραφε και ο θείος Απόστολος μιλώντας για τον Σωτήρα μας: «Δικαιώνονται δε δωρεάν με τη χάρη του, διαμέσου της απολυτρώσεως που έγινε με τον Ιησού Χριστό, τον οποίο ο Θεός προόρισε ως μέσο εξιλασμού, μέσω της πίστεως, με το αίμα του»· και πάλι: «Εάν κάποιος αμαρτήσει, έχουμε παράκλητο προς τον Θεό, τον δίκαιο Ιησού Χριστό· και αυτός είναι ο εξιλασμός για τις αμαρτίες μας»· με τον ίδιο τρόπο έχει ειπωθεί και εδώ: Στον Θεό εναπόκειται η σωτηρία μου και η δόξα μου, και η βοήθειά μου και η ελπίδα μου. Εάν δηλαδή το νόημα της εβραϊκής λέξης αποδιδόταν πιο ξεκάθαρα στη μετάφραση, θα είχε ως εξής: Ο Ιησούς, ο οποίος αποτελεί τη σωτηρία μου εν τω Θεώ και βρίσκεται στους κόλπους του Πατρός, αυτός είναι η δόξα μου και ο φύλακάς μου, και ο Θεός της βοηθείας μου, και η ελπίδα μου στον Θεό. Διότι όλα αυτά είναι ο Λόγος του Θεού για όσους ελπίζουν σε αυτόν. Γι' αυτό και κατά τη μετάφραση του Ακύλα αναφέρεται: «Στον Θεό εναπόκειται η σωτηρία μου και η δόξα μου, το στερέωμα της ισχύος μου, η ελπίδα μου βρίσκεται στον Θεό. Ελπίστε σε αυτόν, κάθε σύναξη λαών· ανοίξτε ενώπιόν του τις καρδιές σας».

Ένατο, θα προβάλουν εκείνο το χωρίο: «Πάντοτε ζει για να μεσιτεύει για εμάς». Πολύ σωστά, και μάλιστα με τρόπο εξαιρετικά μυστικό και φιλάνθρωπο. Διότι το να μεσιτεύει δεν σημαίνει ότι ζητά εκδίκηση, όπως συνηθίζουν οι πολλοί· γιατί αυτό θα υποδήλωνε κάποια κατωτερότητα· αλλά σημαίνει ότι πρεσβεύει για εμάς με την ιδιότητα του μεσίτη, όπως ακριβώς λέγεται ότι και το Πνεύμα μεσιτεύει για εμάς. «Διότι ένας είναι ο Θεός, ένας και ο μεσίτης μεταξύ Θεού και ανθρώπων, ο άνθρωπος Ιησούς Χριστός». Πρεσβεύει, λοιπόν, ακόμη και τώρα, ως άνθρωπος, για τη δική μου σωτηρία, επειδή φέρει το σώμα που προσέλαβε, μέχρις ότου με κάνει θεό με τη δύναμη της ενανθρωπήσεώς Του, έστω και αν δεν γνωρίζεται πλέον κατά σάρκα, εννοώ με τα σαρκικά πάθη και τα δικά μας χαρακτηριστικά, με εξαίρεση την αμαρτία. Με αυτή την έννοια έχουμε παράκλητο τον Ιησού Χριστό, όχι βέβαια με το να κυλιέται μπροστά στον Πατέρα για χάρη μας και να προσπίπτει δουλικά. Μακριά από εμάς μια τέτοια, πραγματικά δουλική, αντίληψη, η οποία είναι ανάξια του Πνεύματος. Διότι ούτε ο Πατέρας είναι πρέπον να επιζητεί κάτι τέτοιο, ούτε ο Υιός να το υφίσταται, ούτε είναι σωστό να σκεπτόμαστε έτσι για τον Θεό· αλλά με όσα έπαθε, ως άνθρωπος, μας πείθει να δείχνουμε καρτερία, ως Λόγος και παραινέτης. Αυτό σημαίνει για εμένα η έννοια της παράκλησης.

Διότι μας έδειξε έλεος, και ο ίδιος είναι παράκλητος προς τον Πατέρα και ιλασμός για τις αμαρτίες μας, όπως λέει ο απόστολος Ιωάννης. Και υποσχέθηκε άλλον Παράκλητο, το Άγιο Πνεύμα· διότι ο ίδιος είπε στους μαθητές: «Όταν έλθει ο Παράκλητος, το Πνεύμα της αληθείας, εκείνος θα μαρτυρήσει για εμένα». Ζητά, λοιπόν, ο προφήτης να δοθεί αυτό το έλεος στο ανθρώπινο γένος, όπως ακριβώς υποσχέθηκε μέσω των πατριαρχών, του νόμου και των προφητών· διότι αυτό σημαίνει: «Σύμφωνα με τον λόγο σου προς τον δούλο σου». Επειδή σε εκείνους που επιδεικνύουν μετάνοια υποσχέθηκες την εύνοιά σου. Αυτό το είπε και μέσω του Ησαΐα: «Όταν επιστρέψεις και στενάξεις, τότε θα σωθείς»· και μέσω του Ιερεμία αναφωνεί: «Επιστρέψτε σε εμένα, και εγώ θα επιστρέψω σε εσάς».

Μεγάλη δύναμη έχει η προσευχή του δικαίου, όταν γίνεται με θέρμη.» «Εάν ομολογήσουμε τις αμαρτίες μας, θα μας καθαρίσει από κάθε αδικία.» «Τεκνία μου, σας τα γράφω αυτά, για να μην αμαρτάνετε.

«Και εάν κάποιος αμαρτήσει, έχουμε παράκλητο προς τον Πατέρα, τον Ιησού Χριστό.» Υποστήκαμε βλάβη εξαιτίας της αμαρτίας, ας θεραπευθούμε δια της μετανοίας. Η μετάνοια όμως χωρίς νηστεία είναι αδρανής. Πρόσεχε τον εαυτό σου, ώστε κατ' αναλογίαν του σφάλματος, να αποδεχθείς και τη βοήθεια της θεραπείας.

Μην μου λες, λοιπόν, χάθηκα, και τι να κάνω; Μην μου λες, αμάρτησα, και τι να πράξω; Έχεις ιατρό που θεραπεύει με μόνο το θέλημά του και που το επιθυμεί. «Αν ομολογούμε τις αμαρτίες μας», λέει ο υιός της βροντής Ιωάννης, «είναι πιστός και δίκαιος για να μας συγχωρήσει τις αμαρτίες μας και να μας καθαρίσει από κάθε αδικία· παιδιά μου, σας τα γράφω αυτά για να μην αμαρτάνετε. Και αν κάποιος αμαρτήσει, έχουμε Παράκλητο προς τον Πατέρα, τον δίκαιο Ιησού Χριστό, και αυτός είναι εξιλέωση για τις αμαρτίες μας». Σε αυτά θα προσέθετα και εγώ ο ίδιος ότι δεν υπάρχει καμία αμαρτία ασυγχώρητη, παρά μόνο η αμετανόητη· διότι έχουμε το προνόμιο να παραμένει μαζί μας αχώριστα ως Παράκλητος το Άγιο Πνεύμα. Εάν, λοιπόν, ο μεν Χρυσόστομος παρουσιάζει τον Πατέρα να μας προσδέχεται, και ο επιστήθιος τον Υιό να μεσιτεύει υπέρ ημών, και αυτός που μας ομιλεί εδώ λέει ότι το Άγιο Πνεύμα καθαρίζει καθημερινά τις ανομίες μας, ας μετανοήσουμε όπως οφείλουμε, και οπωσδήποτε θα σωθούμε. Αμήν.

Ας μην φθονούμε ο ένας τον άλλον, ούτε, όταν δεχόμαστε φθόνο, ας εξαγριωνόμαστε· αλλά μάλλον ας συμπονούμε ο ένας τον άλλον, και μέσω της ταπεινοφροσύνης ας θεραπεύουμε ο ένας τον άλλον. Ας μην κακολογούμε ο ένας τον άλλον, ούτε να χλευάζουμε αλλήλους, «διότι είμαστε μέλη ο ένας του άλλου». Ας αποβάλουμε από πάνω μας την αμέλεια και τη ραθυμία· και ας σταθούμε γενναία, αγωνιζόμενοι κατά των πνευμάτων της πονηρίας· και «έχουμε παράκλητο προς τον Πατέρα, τον Ιησού Χριστό τον δίκαιο· και αυτός είναι εξιλασμός για τις αμαρτίες μας»· και ας τον παρακαλέσουμε με καθαρή καρδιά, από όλη την ψυχή μας, και θα μας συγχωρήσει τις αμαρτίες μας. Διότι «κοντά είναι ο Κύριος σε όλους όσους τον επικαλούνται με αλήθεια». Γι' αυτό λέει: «Πρόσφερε στον Θεό θυσία αινέσεως, και απόδωσε στον Ύψιστο τα τάματά σου. Και επικαλέσου με στην ημέρα της θλίψης σου· και θα σε ελευθερώσω, και θα με δοξάσεις». Και ο Ησαΐας πάλι αναφέρει: «Λύσε κάθε δεσμό αδικίας, διάλυσε τις θηλιές των βίαιων συναλλαγών, άφησε ελεύθερους τους καταπιεσμένους και διάρρηξε κάθε άδικο συμβόλαιο. Μοίρασε το ψωμί σου σε αυτόν που πεινά, και φτωχούς άστεγους βάλε μέσα στο σπίτι σου. Εάν δεις γυμνό, ντύσε τον· και δεν θα παραβλέψεις τους συγγενείς του δικού σου γένους. Τότε θα ανατείλει σαν την αυγή το φως σου, και η θεραπεία σου γρήγορα θα ξεπροβάλει. Και θα προπορεύεται μπροστά σου η δικαιοσύνη σου· και η δόξα του Κυρίου θα σε περισκεπάσει». Και τι ακολουθεί μετά από αυτά; «

Διότι γνωρίζουμε ότι κάποιοι γεύθηκαν την αγαθότητα του Θεού και μέσω της πίστης άλλων, τόσο για άφεση αμαρτιών όσο και για υγεία του σώματος και για ανάσταση νεκρών. Ενθυμούμενοι, λοιπόν, τους πολλούς τους κόπους, τους οποίους προηγουμένως υπέμειναν στο όνομα του Χριστού, και τις ταλαιπωρίες, αλλά και το γεγονός ότι μετανόησαν και θρηνούν για την προδοσία που διέπραξαν, ευρισκόμενοι σε αδυναμία και νεκρότητα του σώματος, και επιπλέον επειδή υπάρχουν μαρτυρίες ότι έζησαν άμεμπτα στον βίο τους, συνευχόμαστε και συμπροσευχόμαστε για τον εξιλασμό τους, μαζί με τα άλλα καθήκοντά μας, μέσω Εκείνου που έγινε Παράκλητος για εμάς προς τον Πατέρα και εξιλεώνει τις αμαρτίες μας. Διότι λέγει: «Και εάν κάποιος αμαρτήσει, έχουμε Παράκλητο προς τον Πατέρα, τον Ιησού Χριστό τον δίκαιο, και αυτός είναι εξιλασμός για τις αμαρτίες μας».

Γι' αυτούς λοιπόν, οι οποίοι με τέτοιον τρόπο προσήλθαν στο μαρτύριο και φυλακίστηκαν μεν αρχικά, και βασανίστηκαν με πείνα και δίψα και με ποικίλες πληγές, αλλά αργότερα νικήθηκαν από την αδυναμία της σάρκας και αρνήθηκαν την πίστη, ύστερα όμως από την άρνησή τους μετανόησαν και πένθησαν για την πτώση τους αυτή, και αποχώρησαν, δηλαδή είτε πέθαναν παραμένοντας στην ευσεβή πίστη, είτε έφυγαν κρυφά από τους απίστους για να διαφυλάξουν την πίστη, και μάλιστα καθώς μαρτυρήθηκε για αυτούς ότι ήταν άνθρωποι άπειροι και αμέτοχοι στις υποθέσεις του βίου, ή και ενάρετοι· γι' αυτούς, λέγω, πρέπει να συμπάσχουμε και να συμπονούμε, και μαζί με εκείνους που προσεύχονται υπέρ αυτών, είτε αυτοί είναι γονείς τους, είτε αδελφοί, είτε τέκνα, πρέπει να παρακαλούμε όλοι μαζί τον Θεό και Πατέρα, μέσω του Κυρίου μας Ιησού που κατέστη Παράκλητος προς Αυτόν, ώστε να τους σπλαχνιστεί. Διότι λέει ο Ιωάννης, ότι εάν κάποιος αμαρτήσει, έχουμε Παράκλητο προς τον Πατέρα, τον Ιησού Χριστό, ο οποίος είναι ιλασμός για τις αμαρτίες μας.