Εἰ δὲ καὶ πρωτότοκος τῆς κτίσεως λέγεται, ἀλλ᾽ οὐχ ὡς ἐξισούμενος τοῖς κτίσμασι, καὶ πρῶτος αὐτῶν κατὰ χρόνον, πρωτότοκος λέγεται· (πῶς γὰρ, ὅπου γε Μονογενής ἐστιν αὐτός;) ἀλλὰ διὰ τὴν πρὸς τὰ κτίσματα συγκατάβασιν τοῦ Λόγου, καθ᾽ ἢν καὶ πολλῶν γέγονεν ἀδελφός. Ὁ γάρ τοι μονογενὴς, οὐκ ὄντων ἄλλων ἀδελφῶν, μονογενής ἐστιν· ὁ δὲ πρωτότοκος διὰ τοὺς ἄλλους ἀδελφοὺς πρωτότοκος λέγεται. Διὰ τοῦτο γοῦν οὐδαμοῦ τῶν Γραφῶν εἴρηται, πρωτότοκος τοῦ Θεοῦ, οὐδὲ, κτίσμα τοῦ Θεοῦ· ἀλλὰ τὸ, Μονογενὴς, καὶ τὸ, Υἱὸς, καὶ, ὁ Λόγος, καὶ, ἡ Σοφία, εἰς τὸν Πατέρα τὴν ἀναφορὰν ἔχει καὶ τὴν ἰδιότητα· Ἐθεασάμεθα γὰρ τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν ὡς Μονογενοῦς παρὰ Πατρός· καὶ, Ἀπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν Μονογενῆ· καὶ, Εἰς τὸν αἰῶνα, Κύριε, ὁ Λόγος σου διαμένει· καὶ, Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν· καὶ, Χριστὸς Θεοῦ δύναμις καὶ Θεοῦ σοφία· καὶ, Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός· καὶ, Σὺ εἶ ὁ Χριστὸς, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ζῶντος. Τὸ δὲ, πρωτότοκος, εἰς τὴν κτίσιν ἔχει τὴν συγκατάβασιν· αὐτῆς γὰρ καὶ πρωτότοκος ἐλέχθη. Καὶ τὸ, ἔκτισε, δὲ εἰς τὰ ἔργα τὴν χάριν ἔχει· εἰς αὐτὰ γὰρ καὶ κτίζεται. Εἰ μὲν οὖν Μονογενής ἐστιν, ὥσπερ οὖν καὶ ἔστιν, ἑρμηνευέσθω τὸ, πρωτότοκος· εἰ δὲ πρωτότοκός ἐστι, μὴ ἔστω Μονογενής.
Μετάφραση
Αν όμως ονομάζεται και πρωτότοκος της κτίσεως, δεν ονομάζεται πρωτότοκος με την έννοια ότι εξισώνεται με τα κτίσματα και είναι ο πρώτος από αυτά χρονικά· (διότι πώς είναι δυνατόν αυτό, εφόσον ο ίδιος είναι Μονογενής;) αλλά ονομάζεται έτσι λόγω της συγκατάβασης του Λόγου προς τα κτίσματα, μέσω της οποίας έγινε και αδελφός πολλών. Διότι ο μονογενής, επειδή δεν υπάρχουν άλλοι αδελφοί, είναι μονογενής· ενώ ο πρωτότοκος ονομάζεται πρωτότοκος εξαιτίας των άλλων αδελφών. Γι' αυτό, άλλωστε, πουθενά στις Γραφές δεν αναφέρεται «πρωτότοκος του Θεού» ούτε «κτίσμα του Θεού»· αντίθετα, το «Μονογενής», και το «Υιός», και «ο Λόγος», και «η Σοφία» έχουν την αναφορά και την ιδιότητά τους προς τον Πατέρα: «Διότι είδαμε τη δόξα του, δόξα ως Μονογενούς από τον Πατέρα»· και, «Απέστειλε ο Θεός τον Υιό του τον Μονογενή»· και, «Στον αιώνα, Κύριε, ο Λόγος σου διαμένει»· και, «Στην αρχή ήταν ο Λόγος, και ο Λόγος ήταν προς τον Θεό»· και, «Ο Χριστός είναι δύναμη Θεού και σοφία Θεού»· και, «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός»· και, «Εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του ζώντος Θεού». Ενώ το «πρωτότοκος» υποδηλώνει τη συγκατάβαση προς την κτίση· διότι για χάρη αυτής ονομάστηκε πρωτότοκος. Και το «έκτισε» αναφέρεται στη χάρη προς τα έργα (της δημιουργίας)· διότι για χάρη αυτών κτίζεται. Αν λοιπόν είναι Μονογενής, όπως πράγματι είναι, ας ερμηνευθεί (υπό αυτό το πρίσμα) το «πρωτότοκος»· αν όμως είναι πρωτότοκος, τότε ας μην είναι Μονογενής.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες