Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Γ΄ 13:33

Διότι έχει γραφτεί για τον Ιεροβοάμ ότι «όποιος ήθελε, γέμιζε το χέρι του και γινόταν ιερέας των υψηλών τόπων». Εύλογα, λοιπόν, ο λόγος στρέφεται και εναντίον των ίδιων των ιερέων και εναντίον του οίκου του βασιλιά, ενώ στις κατηγορίες συμπεριλαμβάνεται και ο ίδιος ο Ισραήλ. Διότι οι μεν έλεγαν και έπρατταν τα όσα συντελούσαν στην καθιέρωση της ειδωλολατρίας, αναγείροντας βωμούς, προσφέροντας σπονδές και θυσίες, και πλαταίνοντας τον δρόμο της απώλειας για τους εξαπατημένους, ενώ οι εφευρέτες της πλάνης ήταν οι βασιλείς. Γι' αυτό, λοιπόν, λέει προς αυτούς ότι «γίνατε παγίδα στη σκοπιά». Και ονομάζει «σκοπιά» το πλήθος που επιβλέπεται τόσο από τους ιερείς, αν βέβαια ήταν πραγματικά ιερείς, όσο και από τους ίδιους τους άρχοντες. Διότι αυτοί επιβλέπουν τους υπηκόους. Ή και επειδή οι υφιστάμενοι αποβλέπουν σε αυτούς, και οι άρχοντες παρασύρουν τους υπηκόους όπου οι ίδιοι κρίνουν σωστό, καθώς οι υποταγμένοι ακολουθούν τα θελήματα των αρχόντων. «Γίνατε, λοιπόν», λέει, «σαν παγίδα για το πλήθος που εσείς επιβλέπετε, ή ίσως για όσους αποβλέπουν σε εσάς. Και γίνατε σαν δίχτυ απλωμένο πάνω στο Ιταβύριο».

Είναι σαν να λέει: Ενώ επρόκειτο να αποκοπεί σαν κάποιος κορμός αυτός που βασίλευσε από τη φυλή του Εφραίμ, και οιονεί να καταμαρανθεί από τη φωτιά της θείας οργής, άνθισε και πάλι από μόνος του, δηλαδή χωρίς εμένα και χωρίς να έχει τη δική μου σύμπνοια, και νόμισε, λέει, ότι θα ζήσει και θα ρίξει ρίζα σε βάθος, και ότι δεν θα εκπέσει από τους θρόνους του. Διότι εξαγόρασε προσωρινή και μικρή αναβολή του κακού, έχοντας αγαπήσει τα δώρα· όχι να δέχεται μάλλον, αλλά να δίνει. Και ποιο το αποτέλεσμα; Κανένα απολύτως όφελος, αλλά θα παραδοθούν στα έθνη, και μέσα από τα ίδια τα γεγονότα θα μάθει ότι κανείς δεν μπορεί να αναβλαστήσει από μόνος του· ούτε ότι το να δίνουν δώρα στους εχθρούς θα ωφελήσει αυτούς που εναντιώνονται στον Θεό. Διότι θα υποβληθούν, και μάλιστα σύντομα, στη δίκη. <Τώρα θα τους δεχτώ, και θα παύσουν για λίγο να χρίουν βασιλιά και άρχοντες.> Για όλη σχεδόν την φαυλότητα του Ισραήλ συνυπαίτιοι έγιναν αυτοί που βασίλευσαν επάνω τους από τη φυλή του Εφραίμ. Διότι πρώτος ο καταραμένος Ιεροβοάμ έγινε ο εφευρέτης της αποστασίας, στήνοντας για αυτούς χρυσές δαμάλεις, και καθιστώντας ιερείς των λεγόμενων υψηλών τόπων, δηλαδή των τεμενών σε όρη και βουνά, ανθρώπους που δεν κατάγονταν από τη φυλή του Λευί, αλλά μάλλον όσους «γέμιζαν το χέρι τους», σύμφωνα με την Γραφή. Έπειτα μετά από εκείνον, όταν αναμένονταν οι Ασσύριοι, την εποχή της βασιλείας του Μαναήμ, έστειλαν χρήματα πείθοντάς τους να απομακρυνθούν από τη χώρα.

Έτσι λοιπόν και τέτοιου είδους συνέβη να είναι η σημερινή κατάσταση, όταν αυτό το καινούργιο και άθεσμο άθροισμα, σαν άλλη Σαμάρεια, αποσχίζεται από τη νέα Ιερουσαλήμ, δηλαδή την Εκκλησία. Και κάθονται με αλαζονεία και υπεροψία, και υποκύπτουν στις χρυσές δαμάλεις, σε αυτήν ακριβώς τη δεύτερη ειδωλολατρία, δηλαδή στο φιλάργυρο φρόνημα, όντας υποδουλωμένοι στη μάταιη δόξα του κόσμου. Δεν διστάζουν να ονομάζονται λαός του Εφραίμ, και επαναστατούν ενάντια στο όρος Σιών, δηλαδή στην υψηλή και εξυψωμένη θεολογία μας, αντιπαρατάσσοντας την κενολογία τους και το χαμαιπετές και ευτελές φρόνημά τους, με το οποίο, εξαπατώντας και παραπλανώντας πολλούς, τους σέρνουν στο δικό τους βάραθρο. Διότι όσοι είναι ανόητοι και με ευμετάβολη διάνοια, και αστήρικτοι στην πίστη, οι οποίοι χάσκουν μόνο μπροστά στα παρόντα, και έχουν συνεπαρθεί με τη δόξα του κόσμου, θεωρώντας ευδαιμονία τα επίγεια, αιχμαλωτιζόμενοι από εκεί σαν δούλοι, εγκαταλείπουν την Ιερουσαλήμ και σπεύδουν προς τους βωμούς της χλεύης, και εισδύουν σε εκείνο το ληστρικό άντρο των ιερέων της αισχύνης. Εκεί σαπίζουν, αποδεχόμενοι παρευθύς τη φθορά της ψυχής. Και όποιος επιθυμεί, γεμίζει το χέρι ή την ψυχή του με κάθε ανοσιούργημα και μίασμα, είτε χειροτονούμενος παράτυπα ιερέας των υψηλών τόπων, είτε πειθόμενος να υποκύψει στην Αστάρτη της φιλοσαρκίας. Αυτούς, μόλις οι θηρευτές τούς συλλάβουν μέσα στα δίχτυα τους, τους προτείνουν βραβεία, και τους υπόσχονται ανέλιξη και εύνοια στα ανάκτορα, καλλιεργώντας τους λαμπρές ελπίδες. Τους επευφημούν και τους τιμούν, και αφού τους έχουν πλέον εντάξει ως δικούς τους και ομοϊδεάτες, τους περιποιούνται στο εξής.

Η δε μαρτυρία από το βιβλίο των Βασιλειών λέει ότι ο Ιεροβοάμ, ο δούλος του Σολομώντα (ο οποίος πήρε τις δέκα φυλές και βασίλευσε στη Σαμάρεια) εγκατέστησε ιερείς στους υψηλούς τόπους, και ότι όποιος ήθελε, γέμιζε το χέρι του (δηλαδή έδινε ίσως αργύρια) και γινόταν ιερέας στους υψηλούς τόπους, και τα εξής.