Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Γ΄ 18:15

Για λόγους σαφήνειας, όμως, δεν πρέπει να διστάσουμε, σύμφωνα με τον μακάριο Απόστολο, να επαναλάβουμε και να πούμε τα ίδια. Υπάρχουν πάρα πολλά λόγια των πατριαρχών, τα οποία έχουν ειπωθεί από τους ίδιους ως δικά τους· και ο Μωυσής μιλούσε, και ο Θεός του απαντούσε· και ο Ηλίας και ο Ελισσαίος, καθισμένοι στο όρος Κάρμηλο, επικαλούνταν τον Κύριο και έλεγαν πάντοτε: «Ζει ο Κύριος, ενώπιον του οποίου παραστάθηκα σήμερα». Και τα λόγια των άλλων αγίων προφητών αναφέρονται μεν πρωτίστως στον Σωτήρα, έπειτα όμως υπάρχουν και πάρα πολλά που αφορούν τόσο τα έθνη όσο και τον Ισραήλ. Και όμως, κανείς ποτέ δεν θα μπορούσε να πει τα λόγια των πατριαρχών ως δικά του, ούτε θα τολμούσε κανείς να μιμηθεί και να χρησιμοποιήσει τα ίδια τα λόγια του Μωυσή, ούτε του Αβραάμ σχετικά με τον οικονόμο του και τον Ισμαήλ, ούτε όσα ειπώθηκαν για τον μεγάλο Ισαάκ, ακόμη και αν βρισκόταν στην ίδια ακριβώς ανάγκη και περίσταση, κανείς δεν θα τολμούσε να τα εκφέρει ως δικά του. Ακόμη και αν κάποιος συμπάσχει με αυτούς που υποφέρουν και κυριευθεί κάποτε από τον πόθο για το ανώτερο, ποτέ δεν θα έλεγε όπως ο Μωυσής: «Εμφάνισε τον Εαυτό Σου σε εμένα», ή πάλι: «Αν μεν τους συγχωρέσεις την αμαρτία, συγχώρεσέ την· αν όμως δεν τη συγχωρέσεις, εξάλειψέ με από το βιβλίο Σου, το οποίο έγραψες».

Αλλ' ούτε, αν κάποιος χρησιμοποιούσε τα λόγια των προφητών ως δικά του, θα μπορούσε να κατακρίνει ή να επαινέσει με αυτά όσους έπραξαν παρόμοια με εκείνους τους οποίους κατέκριναν και επαίνεσαν εκείνοι· ούτε τη φράση «Ζει Κύριος, ενώπιον του οποίου παρέστην σήμερα» θα μπορούσε κανείς να τη μιμηθεί, εκφέροντάς την ως δικό του λόγο.

Αυτός, λοιπόν, δεν αναλογιζόταν τον παρελθόντα χρόνο· αλλά καθημερινά, σαν να έκανε μόλις την αρχή της ασκήσεως, κατέβαλλε μεγαλύτερο κόπο για προκοπή, επαναλαμβάνοντας συνεχώς στον εαυτό του το ρητό του αποστόλου Παύλου: «Ξεχνώντας εκείνα που βρίσκονται πίσω και επεκτεινόμενος προς εκείνα που βρίσκονται μπροστά»· ενθυμούμενος επίσης και τη φωνή του προφήτη Ηλία που έλεγε: «Ζει Κύριος, ενώπιον του οποίου παραστάθηκα σήμερα». Διότι παρατηρούσε ότι, λέγοντας «σήμερα», δεν υπολόγιζε τον παρελθόντα χρόνο, αλλά βάζοντας πάντοτε νέα αρχή, φρόντιζε καθημερινά να παρουσιάζει τον εαυτό του τέτοιον, όπως ακριβώς πρέπει να εμφανίζεται στον Θεό: με καθαρή καρδιά, και έτοιμο να υπακούσει στο δικό Του θέλημα, και σε κανενός άλλου. Έλεγε δε μέσα του ότι ο ασκητής οφείλει να μελετά πάντοτε τον δικό του βίο μέσα από την πολιτεία του μεγάλου Ηλία, σαν μέσα σε καθρέφτη.

Αυτός, λοιπόν, δεν αναπολούσε τον παρελθόντα χρόνο· αλλά καθημερινά, σαν να έκανε τώρα την αρχή της ασκήσεως, κατέβαλλε μεγαλύτερο κόπο για την προκοπή του, επαναλαμβάνοντας συνεχώς στον εαυτό του το ρητό του Παύλου: «Λησμονώντας τα όσα είναι πίσω και επεκτεινόμενος προς τα όσα είναι μπροστά» 12. Ενθυμούμενος δε και τη φωνή του προφήτη Ηλία που έλεγε: «Ζει Κύριος, ενώπιον του οποίου παραστάθηκα» σήμερα. Διότι παρατηρούσε ότι, λέγοντας το «σήμερα», δεν υπολόγιζε τον παρελθόντα χρόνο, αλλά, σαν να έβαζε πάντοτε μια νέα αρχή, φρόντιζε καθημερινά να παρουσιάζει τον εαυτό του στον Θεό τέτοιον όπως οφείλει να εμφανίζεται κανείς στον Θεό, καθαρό στην καρδιά και έτοιμο να υπακούει στο δικό Του θέλημα και σε κανενός άλλου. 13. Έλεγε δε στον εαυτό του: Πρέπει ο ασκητής να κατανοεί πάντοτε τον δικό του βίο μέσα από την πολιτεία του μεγάλου Ηλία, σαν μέσα σε κάτοπτρο. 1. Έτσι, λοιπόν, αφού χαλύβδωσε τον εαυτό του, ο Αντώνιος αναχώρησε για τα μνήματα που βρίσκονταν μακριά από το χωριό. 2. Και αφού παράγγειλε σε έναν από τους γνωστούς του να του φέρνει άρτο ανά διαστήματα πολλών ημερών, ο ίδιος εισήλθε σε ένα από τα μνήματα, και αφού εκείνος έκλεισε την πόρτα επάνω του, έμενε μόνος μέσα. Εκεί, λοιπόν, μη μπορώντας να το υποφέρει ο εχθρός, αλλά και φοβούμενος μήπως σιγά-σιγά μετατρέψει την έρημο σε πόλη της ασκήσεως, τον πλησίασε μια νύχτα με πλήθος δαιμόνων και τον χτύπησε με τόσες πληγές, ώστε να κείτεται καταγής άφωνος από τα βασανιστήρια. 3.

Όταν ο λαός των Εβραίων εξόκειλε στο έσχατο σημείο της παρανομίας, τότε ακριβώς ο μέγας Ηλίας, ο οποίος ήταν άξιος των ουρανών, θέλοντας να εξαλείψει την ασθένεια της ραθυμίας και να τη διορθώσει, παρενέβη λέγοντας: «Ζει ο Κύριος, ενώπιον του οποίου παραστάθηκα, δεν θα πέσει βροχή, παρά μόνο διά του στόματός μου». Και αυτός που δεν κατείχε παρά μόνο μία μηλωτή, έκλεισε τον ουρανό· τόση ήταν η παρρησία του προς τον Θεό. Βλέπεις ότι η πενία δεν είναι κακό; Διαφορετικά, δεν θα απολάμβανε τόση παρρησία ο πτωχότερος από όλους τους ανθρώπους, ώστε βαδίζοντας στη γη, με έναν μόνο λόγο να επιδείξει τόση δύναμη. Λέγοντας λοιπόν αυτό, επέφερε τον λιμό σαν έναν άριστο παιδαγωγό και διορθωτή των κακών που συνέβαιναν. Και όπως όταν ένας σφοδρός πυρετός προσβάλλει το σώμα, έτσι ξεράθηκαν και οι ίδιες οι φλέβες της γης, στέρεψαν οι χείμαρροι και τα φυτά, και τα σπλάγχνα της γης απέμειναν πλέον άγονα. Και ο λαός αποκόμισε όχι μικρά οφέλη τότε, αφού απαλλάχθηκε από την ορμή προς την παρανομία, συνετίστηκε, έγινε πιο ήπιος και υπάκουος στον προφήτη. Διότι εκείνοι που έτρεχαν προς τα είδωλα και έσφαζαν τους γιους τους στα δαιμόνια, αυτοί οι ίδιοι, όταν θανατώνονταν τόσοι πολλοί ιερείς του Βάαλ, δεν δυσαρεστήθηκαν, δεν αγανάκτησαν, αλλά υπέμειναν με σιωπή και φόβο το γεγονός, έχοντας γίνει καλύτεροι εξαιτίας του λιμού.