Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Γ΄ 18:34

Ο Ηλίας φανέρωσε τη δύναμη του βαπτίσματος επί του βωμού των ολοκαυτωμάτων, προσφέροντας τη θυσία ως ολοκαύτωμα όχι δια πυρός, αλλά δι' ύδατος. Κανονικά, η φύση του πυρός μάχεται με το ύδωρ· επειδή όμως τότε το ύδωρ καταχύθηκε μυστικώς τρεις φορές επί του βωμού, έγινε η αρχή για το πυρ και άναψε τη φλόγα σαν να ήταν έλαιο. «Πάρτε μου», λέγει, «υδρίες και επιχύστε το νερό επί του ολοκαυτώματος και επί των ξύλων». Και είπε: «Επαναλάβετε», και το επανέλαβαν· «Κάντε το τρίτη φορά», και το έπραξαν για τρίτη φορά. Ο λόγος αυτός δεικνύει ότι δια του βαπτίσματος εκείνος που προσέρχεται οικειούται τον Θεό, και ότι φως καθαρό και ουράνιο αναλάμπει στις ψυχές αυτών που προσέρχονται, δια της πίστεως προς την Τριάδα. Εάν διένειμα χρυσό στην εκκλησία, δεν θα μου έλεγες: «Αύριο θα έλθω και αύριο θα μου δώσεις», αλλά θα απαιτούσες ήδη τη διανομή επειγόμενος και θα δυσανασχετούσες με την αναβολή. Επειδή όμως ο μεγαλόδωρος Θεός δεν σου προτείνει την αξία της ύλης, αλλά την καθαρότητα της ψυχής, πλάθεις προφάσεις και απαριθμείς αιτίες, ενώ θα έπρεπε να προστρέξεις στο δώρο. Ω του θαύματος! Ανακαινίζεσαι χωρίς να λιώνεις, αναπλάθεσαι χωρίς να συντρίβεσαι, θεραπεύεσαι χωρίς να οδυνάσαι, και δεν αναλογίζεσαι το μέγεθος αυτής της χάριτος; Εάν ήσουν δούλος ανθρώπων και είχε προκηρυχθεί ελευθερία για τους δούλους, δεν θα παρουσιαζόσουν την καθορισμένη ημέρα, μισθώνοντας συνηγόρους και παρακαλώντας δικαστές, ώστε με κάθε μέσο να εξασφαλίσεις την ελευθερία σου;

Ο δε ζηλωτής Ηλίας θανάτωσε τετρακόσιους πενήντα άνδρες ιερείς της αισχύνης και τετρακόσιους άνδρες ιερείς των αλσών, οι οποίοι τρέφονταν από την τράπεζα της Ιεζάβελ, με λελογισμένο και σώφρονα θυμό, προς όφελος όλου του Ισραήλ. Έτσι, πολλές φορές, ο θυμός γίνεται υπηρέτης αγαθών πράξεων.

Εννοώ δε και τις επτά σάλπιγγες του Ιησού του Ναυή, και τις ισάριθμες περιφορές, και τις ημέρες, και τους ιερείς, από τα οποία κατασείονται τα τείχη της Ιεριχούς. Καθώς επίσης και την έβδομη περιστροφή, όπως και το μυστικό τριπλό εμφύσημα του προφήτη Ηλία, το οποίο ενέπνευσε τη ζωή στον γιο της χήρας της Σαραφθίας, και του ιδίου την ισάριθμη επίκλυση νερού πάνω στα σχισμένα ξύλα, όταν με θεόσταλτο πυρ ανάλωσε τη θυσία και κατέκρινε τους προφήτες της αισχύνης, οι οποίοι δεν μπόρεσαν να πράξουν το ίδιο ανταποκρινόμενοι στην πρόκληση.

Και ενώ γινόταν πολλή προσευχή, κανένας δεν τους άκουγε (διότι δεν υπήρξε ούτε φωνή ούτε απάντηση)· έπειτα ο Ηλίας τους περίμενε δείχνοντας μακροθυμία, ενώ εκείνοι προσεύχονταν. Όταν όμως είδε ότι η προσπάθειά τους ήταν μεγάλη, αλλά κανείς δεν τους άκουγε, άρχισε να τους περιπαίζει λέγοντας: «Φωνάξτε δυνατά, μήπως τυχόν και κοιμάται ο θεός σας». Έπειτα, όταν έφτασε το μεσημέρι και είχε περάσει η ώρα, τους λέει: «Απομακρυνθείτε πλέον, για να προσφέρω και εγώ το ολοκαύτωμά μου». Και κατασκεύασε θυσιαστήριο, τοποθέτησε τα ξύλα και είπε: «Φέρτε νερό ολόγυρα στο θυσιαστήριο», και έφεραν. «Κάντε το δεύτερη φορά», και το έκαναν δεύτερη φορά. «Κάντε το τρίτη φορά», και το έκαναν τρίτη φορά. Αλλά πρόσεξε και τούτο, για ποιον λόγο το κάνει αυτό ο Ηλίας. Επειδή η πλάνη συνηθίζει να προσάπτει στην αλήθεια τα δικά της γνωρίσματα, πράγμα που κάνουν και οι πόρνες γυναίκες, οι οποίες σπεύδουν πρώτες και αποκαλούν πόρνες τις σεμνές γυναίκες, ώστε να μην έχουν εκείνες πλέον τρόπο να τους ανταποδώσουν την ύβρη.

Επειδή όμως δεν προήλθε από εκείνους τίποτε άλλο παρά γέλωτας και χλευασμός —διότι σε τι θα μπορούσαν να τους ωφελήσουν αυτοί που επικαλούνταν, εφόσον ήταν ξόανα και λίθοι;—, παρευθύς τότε ο Ηλίας είπε προς τον λαό: «Πλησιάστε τώρα σε εμένα και γνωρίστε τη δύναμη του δικού μου Θεού». Και αφού συγκεντρώθηκαν όλοι γύρω του, έλαβε δώδεκα λίθους, σύμφωνα με τον αριθμό των δώδεκα φυλών, και οικοδόμησε με αυτούς θυσιαστήριο, έπειτα τοποθέτησε πάνω σε αυτό και τα ξύλα, αφού τα έκοψε σε κομμάτια, καθώς και το ολοκαύτωμα. Επειδή δε επρόκειτο να καταστήσει τη θυσία πιο παράδοξη, γέμισε τον τόπο με νερό, και από κάτω σε βάθος και ολόγυρα και πάνω στα ξύλα, αφήνοντάς το να ρέει παντού. Διότι τι λέει αυτός; «Πάρτε για εμένα», λέει, «τέσσερις υδρίες με νερό και χύστε το πάνω στο ολοκαύτωμα και πάνω στα ξύλα. Και είπε: Επαναλάβετέ το δεύτερη φορά, και το επανέλαβαν· και πάλι: Κάντε το τρίτη φορά, και το έκαναν». Και το νερό ήταν πλέον σαν θάλασσα που κατέκλυζε ολόκληρο το θυσιαστήριο.

Έχοντας πληροφορηθεί από τη Γραφή για την τάφρο που γέμισε με νερό, και για τα καυσόξυλα που τοποθετήθηκαν πάνω στο νερό, και για τη φωτιά που τα κατέκαψε αμφότερα πέφτοντας σαν βροχή από τον ουρανό, και αναλογιζόμενος την αντιστοιχία με την ασθένεια, το πώς δηλαδή, αφού πρώτα πάγωσε το σώμα, έπειτα του επιτέθηκε με φλογερό πυρετό και κατέκαιγε το σώμα του σαν εύφλεκτη ύλη, θρηνώ για το φοβερό αυτό γεγονός. Κάτι παρόμοιο βιώνω και εγώ ο ίδιος, διατηρώντας τη μνήμη του αγαπημένου μου προσώπου και μετά τον θάνατό του, και τρόπον τινά αναζωγραφώντας μέσα μου τα δικά του παθήματα, όπως ακριβώς και ο Παύλος έφερε πάνω του τα στίγματα του Χριστού. Έτσι λοιπόν, σαν νερό χύνω τα δάκρυά μου, διπλασιάζοντας και τριπλασιάζοντάς τα πάνω στο σώμα μου όπως πάνω στα καυσόξυλα, ενώ σαν φωτιά ανάβω και αναζωπυρώνω τον καύσωνα που σιγοκαίει μέσα μου, αν και μάταια τα μηχανεύομαι όλα αυτά, φθείροντας και καταξεσκίζοντας τον εαυτό μου με τους πόνους, και ελέγχομαι από τον νεκρό ότι δεν πράττω διόλου αυτά που θα του ήταν αρεστά.

Αν θέλεις δε να δεις και εκείνο από τη ζωή όσων ζούσαν σύμφωνα με τον Νόμο, ότι δηλαδή δεν επιτρεπόταν σε κανέναν να τολμήσει να προσφέρει θυσία πουθενά αλλού παρά μόνο στη Σκηνή (διότι η θανατική ποινή περίμενε τον παραβάτη), ούτε βέβαια και έξω από τον ναό επιτρεπόταν να τελούνται οι ιεροτελεστίες μετά την ανοικοδόμησή του, εντούτοις ο θαυμαστός Σαμουήλ έστησε θυσιαστήριο ενώ η Σκηνή υφίστατο, και άφησε εκείνην, για να προσφέρει τις θυσίες αλλού· και όχι μόνο αυτός, αλλά και ο ιερός Ηλίας, μολονότι ο ναός στα Ιεροσόλυμα ορθωνόταν λαμπρός, ανήγειρε βωμούς στο όρος Κάρμηλο και προσέφερε θυσίες. Και κανένας από αυτούς όχι μόνο δεν εγκαλέστηκε, αλλά και έγιναν απολύτως δεκτοί από τον Θεό, ο οποίος είχε νομοθετήσει μέσω του Μωυσή να μην τολμάται τίποτα από αυτά, και μάλιστα με ουράνιο πυρ ανέδειξε την ολοκαύτωση των θυμάτων τους πιο περίλαμπρη και πιο θαυμαστή από όλες τις άλλες, οι οποίες είχαν τον Νόμο ως οδηγό για την τέλεσή τους.

Και τι υποδηλώνει η τριπλή έκχυση του νερού από τον Ηλία πάνω στο θυσιαστήριο και το ολοκαύτωμα; Νομίζω ότι φανερώνει είτε την επίκληση της τρισυπόστατης θείας μακαριότητας στον βαπτιζόμενο είτε την τριπλή κατάδυση εκείνου που δέχεται το μυστήριο. Ο Νεεμάν πάλι αναδύεται από το νερό, σύμφωνα με την προσταγή του Ελισσαίου, εντελώς καθαρισμένος· «Επανήλθε», λέγει η Γραφή, «η σάρκα του σε αυτόν σαν ενός μικρού παιδιού, και καθαρίστηκε». Αυτό αποτελεί ήδη σύμβολο του καθαρισμού από την αμαρτία όλων των βαπτιζομένων, διότι ανανεωμένος και αμόλυντος από τα αμαρτήματα που τον στιγμάτιζαν προηγουμένως αναδύεται κάθε άνθρωπος που λαμβάνει το μυστήριο εν Πνεύματι.