Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Γ΄ 18:38

Ο δε ζηλωτής Ηλίας θανάτωσε τετρακόσιους πενήντα άνδρες ιερείς της αισχύνης και τετρακόσιους άνδρες ιερείς των αλσών, οι οποίοι τρέφονταν από την τράπεζα της Ιεζάβελ, με λελογισμένο και σώφρονα θυμό, προς όφελος όλου του Ισραήλ. Έτσι, πολλές φορές, ο θυμός γίνεται υπηρέτης αγαθών πράξεων.

Εννοώ δε και τις επτά σάλπιγγες του Ιησού του Ναυή, και τις ισάριθμες περιφορές, και τις ημέρες, και τους ιερείς, από τα οποία κατασείονται τα τείχη της Ιεριχούς. Καθώς επίσης και την έβδομη περιστροφή, όπως και το μυστικό τριπλό εμφύσημα του προφήτη Ηλία, το οποίο ενέπνευσε τη ζωή στον γιο της χήρας της Σαραφθίας, και του ιδίου την ισάριθμη επίκλυση νερού πάνω στα σχισμένα ξύλα, όταν με θεόσταλτο πυρ ανάλωσε τη θυσία και κατέκρινε τους προφήτες της αισχύνης, οι οποίοι δεν μπόρεσαν να πράξουν το ίδιο ανταποκρινόμενοι στην πρόκληση.

Αλλά όμως ο Ηλίας και σε αυτό ενεργεί με σοφία· γιατί; Διότι, για αυτό που πρόκειται να πω, εγώ ο ίδιος έχω γίνει αυτόπτης μάρτυρας: Στους βωμούς των ειδώλων υπάρχουν οπές κάτω από το θυσιαστήριο, και υπάρχει κάποιος αθέατος λάκκος από κάτω, και οι εργάτες της πλάνης κατεβαίνουν στον λάκκο, και έτσι μέσα από εκείνες τις οπές από κάτω φυσούν τη φωτιά προς τα πάνω στη θυσία, ώστε πολλοί να εξαπατώνται και να νομίζουν ότι η φωτιά είναι ουράνια. Για να μην υπονοηθεί λοιπόν ότι και ο Ηλίας κάνει κάτι τέτοιο, έχυσε το νερό, ώστε το νερό να αποκαλύψει την οπή· διότι είναι φυσική ανάγκη, όπου το νερό βρίσκει οπή, να μη στέκεται, αλλά να κατέρχεται. Γέμισε, λοιπόν, το θυσιαστήριο και προσεύχεται λέγοντας: «Εισάκουσέ με, Κύριε, με φωτιά σήμερα· με εισάκουσες με το νερό, εισάκουσέ με και με τη φωτιά». Και ιδού, μόλις εκείνος προσευχήθηκε, κατέβηκε γρήγορα φωτιά από τον ουρανό και κατέφαγε τη θυσία και τις πέτρες, και η φωτιά έγλειψε το νερό. Και τι λέει στον λαό; «Συλλάβετε τους ιερείς της αισχύνης· κανένας από αυτούς να μην σωθεί»· και τους έπιασαν και τους σκότωσαν, τετρακόσιους πενήντα ιερείς του Βάαλ και τετρακόσιους των υψηλών τόπων. Άκουσε η Ιεζάβελ, η γυναίκα του Αχαάβ, αυτά που είχαν συμβεί, και στέλνει μήνυμα στον Ηλία λέγοντας: «Αυτά να μου κάνουν οι θεοί και αυτά να μου προσθέσουν, εάν αύριο δεν κάνω τη ζωή σου σαν τη ζωή ενός από αυτούς»· και όταν το άκουσε ο Ηλίας, έφυγε. Πού είναι τώρα ο Ηλίας, ο τόσο σπουδαίος και τόσο μεγάλος;

Θέλεις να δεις το ανυπέρβλητο ύψος αυτής της ιερότητας και από ένα άλλο θαύμα; Φέρε μπροστά στα μάτια σου τον Ηλία και το άπειρο πλήθος που στέκεται γύρω του, και τη θυσία τοποθετημένη πάνω στους λίθους, και όλους τους άλλους να παραμένουν σε ησυχία και απόλυτη σιγή, ενώ μόνο ο προφήτης προσεύχεται. Έπειτα, ξαφνικά, η φλόγα ρίπτεται από τους ουρανούς πάνω στο θυσίασμα. Αυτά είναι βεβαίως θαυμαστά και προκαλούν βαθύτατη έκπληξη. Μετάβα, λοιπόν, από εκείνα στα όσα τελούνται σήμερα, και θα αντικρίσεις πράγματα όχι απλώς θαυμαστά, αλλά που υπερβαίνουν κάθε έκπληξη. Διότι στέκεται ο ιερέας, μη κατεβάζοντας πυρ, αλλά το Πνεύμα το Άγιο· και αναπέμπει την ικεσία για πολλή ώρα, όχι για να αφεθεί από ψηλά κάποια φλόγα που θα καταναλώσει τα προκείμενα, αλλά για να επιπέσει η χάρις στη θυσία, ώστε δι' αυτής να ανάψει τις ψυχές όλων και να τις αναδείξει λαμπρότερες από το πυρωμένο ασήμι. Ποιος, λοιπόν, εκτός αν είναι παράφρων και εκτός εαυτού, θα μπορέσει να περιφρονήσει αυτήν τη φρικωδέστατη τελετή; Ή μήπως αγνοείς ότι καμία ανθρώπινη ψυχή δεν θα μπορούσε ποτέ να βαστάξει εκείνο το πυρ της θυσίας, αλλά όλοι θα είχαν αφανιστεί ολοσχερώς, εάν δεν ήταν άφθονη η βοήθεια της χάριτος του Θεού;

Διότι σε ποιον επιτράπηκε να κλείνει ή να ανοίγει τους ουρανούς; Σε ποιον να συγκρατεί το νερό ή να το ρίχνει πάνω στη γη; Σε ποιον να εγείρει φωτιά μέσα στο νερό για θυσία και να την καταναλώνει μαζί με το νερό; Σε ποιον να κατακαίει με άλλη φωτιά δύο πεντηκοντάρχους προς έλεγχο της παρανομίας; Σε ποιον να θανατώνει με διάπυρο ζήλο τους προφήτες της αισχύνης, εξαιτίας των βδελυγμάτων που λάτρευαν;

Και έπεσε ο οίκος, και θανάτωσε περισσότερους από όσους είχε θανατώσει στη ζωή του.» «Προσευχήθηκε ο βασιλιάς Εζεκίας, και απέστειλε ο Κύριος άγγελο, και εξολόθρευσε κάθε δυνατό και πολεμιστή και άρχοντα και στρατηγό στο στρατόπεδο του βασιλιά των Ασσυρίων.» «Μίλησε ο Κύριος στον Μανασσή, και συνέλαβαν τον Μανασσή, τον έδεσαν με χειροπέδες, και τον οδήγησαν στη Βαβυλώνα. Και προσευχήθηκε προς αυτόν, και εισάκουσε την κραυγή του.» Σχόλιο: Εξιστορείται από τον Αφρικανό ότι, καθώς ο Μανασσής έλεγε την ωδή, τα δεσμά του, αν και ήταν σιδερένια, έσπασαν, και διέφυγε. «Ανεβόησε ο Ηλίας προς τον ουρανό και είπε: Κύριε, ο Θεός του Αβραάμ και του Ισαάκ και του Ιακώβ, εισάκουσέ με με φωτιά· και έπεσε φωτιά από τον Κύριο εκ του ουρανού και κατέφαγε το ολοκαύτωμα και τα ξύλα και τις πέτρες και το χώμα, και το νερό που ήταν στη θάλασσα το έγλειψε η φωτιά.» «Σηκώθηκε νωρίς το πρωί ο υπηρέτης του Ελισσαίου, και ιδού, στρατιωτική δύναμη περικύκλωνε την πόλη, με άλογα και άρματα.

Έχοντας πληροφορηθεί από τη Γραφή για την τάφρο που γέμισε με νερό, και για τα καυσόξυλα που τοποθετήθηκαν πάνω στο νερό, και για τη φωτιά που τα κατέκαψε αμφότερα πέφτοντας σαν βροχή από τον ουρανό, και αναλογιζόμενος την αντιστοιχία με την ασθένεια, το πώς δηλαδή, αφού πρώτα πάγωσε το σώμα, έπειτα του επιτέθηκε με φλογερό πυρετό και κατέκαιγε το σώμα του σαν εύφλεκτη ύλη, θρηνώ για το φοβερό αυτό γεγονός. Κάτι παρόμοιο βιώνω και εγώ ο ίδιος, διατηρώντας τη μνήμη του αγαπημένου μου προσώπου και μετά τον θάνατό του, και τρόπον τινά αναζωγραφώντας μέσα μου τα δικά του παθήματα, όπως ακριβώς και ο Παύλος έφερε πάνω του τα στίγματα του Χριστού. Έτσι λοιπόν, σαν νερό χύνω τα δάκρυά μου, διπλασιάζοντας και τριπλασιάζοντάς τα πάνω στο σώμα μου όπως πάνω στα καυσόξυλα, ενώ σαν φωτιά ανάβω και αναζωπυρώνω τον καύσωνα που σιγοκαίει μέσα μου, αν και μάταια τα μηχανεύομαι όλα αυτά, φθείροντας και καταξεσκίζοντας τον εαυτό μου με τους πόνους, και ελέγχομαι από τον νεκρό ότι δεν πράττω διόλου αυτά που θα του ήταν αρεστά.

Αν θέλεις δε να δεις και εκείνο από τη ζωή όσων ζούσαν σύμφωνα με τον Νόμο, ότι δηλαδή δεν επιτρεπόταν σε κανέναν να τολμήσει να προσφέρει θυσία πουθενά αλλού παρά μόνο στη Σκηνή (διότι η θανατική ποινή περίμενε τον παραβάτη), ούτε βέβαια και έξω από τον ναό επιτρεπόταν να τελούνται οι ιεροτελεστίες μετά την ανοικοδόμησή του, εντούτοις ο θαυμαστός Σαμουήλ έστησε θυσιαστήριο ενώ η Σκηνή υφίστατο, και άφησε εκείνην, για να προσφέρει τις θυσίες αλλού· και όχι μόνο αυτός, αλλά και ο ιερός Ηλίας, μολονότι ο ναός στα Ιεροσόλυμα ορθωνόταν λαμπρός, ανήγειρε βωμούς στο όρος Κάρμηλο και προσέφερε θυσίες. Και κανένας από αυτούς όχι μόνο δεν εγκαλέστηκε, αλλά και έγιναν απολύτως δεκτοί από τον Θεό, ο οποίος είχε νομοθετήσει μέσω του Μωυσή να μην τολμάται τίποτα από αυτά, και μάλιστα με ουράνιο πυρ ανέδειξε την ολοκαύτωση των θυμάτων τους πιο περίλαμπρη και πιο θαυμαστή από όλες τις άλλες, οι οποίες είχαν τον Νόμο ως οδηγό για την τέλεσή τους.

Ο Θεσβίτης Ηλίας με δίκαιη οργή θανάτωσε με ξίφος τους ανίερους ιερείς. Με αυτόν αμιλλώμενος ο ζηλωτής της πίστεως σκότωσε με τη μάχαιρα της διδασκαλίας τους αιρεσιάρχες και κατέκοψε σαφώς τις αιρέσεις τους. Με την προσευχή εκείνου κατήλθε πυρ από τον ουρανό, ενώ με την προσευχή αυτού κατήλθε το Πνεύμα, το οποίο ήρθε παλαιότερα στους αποστόλους με πύρινες γλώσσες. Εκεί το πυρ κατέφαγε το θυσίασμα και τα ύδατα, εδώ ανέδειξε σώμα Θεού και αίμα άγιο. Εκείνος αναλήφθηκε κάποτε πάνω σε πύρινο άρμα σαν να πήγαινε στον ουρανό, ενώ αυτός διαμένει στον ουρανό μαζί με τον Χριστό. Διότι αυτός είναι διδάσκαλος των περάτων της οικουμένης, ως σοφός στα θεία.