Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Γ΄ 20:13

Γιατί όμως «με ευλογίες αγαθότητας»; Επειδή υπάρχει η λέξη ευλογία και με την έννοια της βλασφημίας, όπως στο «Ευλόγησε ο Ναβουθαί τον Θεό και τον βασιλιά», αντί του εβλασφήμησε, και πάλι, «κατά πρόσωπο θα σε ευλογήσει», τουτέστιν θα σε βλασφημήσει. «Έβαλες στο κεφάλι του στεφάνι από πολύτιμο λίθο», δηλαδή τη βασιλεία του Σαούλ, το στεφάνι του βασιλιά Αδραάζαρ. «Ζωή ζήτησε, και του έδωσες», εννοώντας τη ζωή της μετανοίας σε αυτόν που έλεγε: «Στην οδό σου θα με ζωογονήσεις», και πάλι: «Ο λόγος σου με ζωογόνησε». Το δε «στον αιώνα του αιώνα» υποδηλώνει και τη μέλλουσα ζωή, αυτήν που έχει ετοιμαστεί για τους αγίους.

Ο δε Ναβουθέ [αποκρίθηκε]: Ναι, Δέσποτα, έχω συνήγορο δικαιότατο, τον αρματηλάτη Ηλία· η δε δίκη μου διεξάγεται με τους ψευδομάρτυρες. Επομένως, ξεκινώντας την υπόθεσή μου, λέω τα εξής: «Σηκώθηκαν εναντίον μου μάρτυρες άδικοι, και με ρωτούσαν για πράγματα που δεν γνώριζα», διαβεβαιώνοντας ότι βλασφήμησα τον Θεό και τον βασιλιά· τους οποίους εξετάζοντας ο Κύριος, είπε: «Πείτε μου με ειλικρίνεια, ποιος σας ανάγκασε να συκοφαντήσετε τον δούλο μου και τηρητή του νόμου;». Εκείνοι αποκρίθηκαν: «Ο Αχαάβ και η γυναίκα του η Ιεζάβελ». Ο δε Μονογενής [είπε]: «Ας τοξευθεί, λοιπόν, ο Αχαάβ στον πόλεμο με βέλος ευθύβολο στο ήπαρ, ή μάλλον στον πνεύμονα, ο οποίος ανέπνευσε με αδικία την πλεονεκτική επιθυμία. Η δε Ιεζάβελ ας ριφθεί σε ένα οικόπεδο, και ας γίνει τάφος σκύλων. Ο δε Ναβουθέ ας κληρονομήσει, αντί του αμπελώνα που αφανίστηκε, την τρυφή του παραδείσου και της αιωνιότητας».

Τώρα όμως, πράγμα που θα γίνει σε όλους ολοφάνερο, όχι μόνο παρέμειναν αμείλικτοι προς τις δικές σας παρακλήσεις, αλλά και τις ανταποδίδουν, όπως έμαθα, με συκοφαντικά γράμματα και είναι γεμάτα από τόση κακοήθεια, ώστε και αυτοί που τα έστειλαν, ή μάλλον ο αρχηγός όλων αυτών, ο οποίος τώρα κατευθύνει το παλάτι όπως θέλει, τα συνέταξε κρυφά με όλη του τη δύναμη, και κρυφά τα έστειλε σε εσάς, επειδή φοβόταν την κατάκριση από όσους εδώ γνωρίζουν την αλήθεια. Διότι ποιος άλλος φόβος υπήρχε ή από πού θα μπορούσε να προέλθει για εκείνον που μόλις τώρα ανέλαβε όλη την εξουσία; Εγώ, όμως, σύμφωνα με τον ψαλμωδό, «θα γινόμουν σαν άνθρωπος που δεν ακούει και δεν έχει στο στόμα του ελέγχους», εάν δεν επρόκειτο και για ζήτημα ευσέβειας. Επειδή όμως αυτοί θεώρησαν αυτήν ως ευλογοφανή πρόφαση, ικανή να συγκαλύψει, όπως νομίζουν, το ότι «μίσησαν εμένα και τους δικούς μου αναίτια», είναι αναγκαίο, έστω και αν δεν έγινε νωρίτερα, τουλάχιστον τώρα, να κάνω συνοπτικά γνωστά σε εσάς, τους πατέρες μου, τα σχετικά με την υπόθεση, απολογούμενος απέναντι σε όσα έχουν γράψει. Έγραψαν λοιπόν, όπως πληροφορήθηκα, για να συνοψίσω όλα τα δικά τους λεγόμενα, ότι εμείς εδώ φανήκαμε κακοί και απέναντι στην Εκκλησία και απέναντι στη βασιλεία. Και ποιο ήταν το έγκλημα του Ναβουθαί; Ότι περιφρόνησε τον Θεό και τον βασιλιά. Βλέπετε την ομοιότητα των εγκλημάτων;

Έλειψε ο τόπος, δεν έλειψε όμως το μίασμα. Για τον λόγο αυτόν και τις εορτές σας μισεί ο Δεσπότης. Διότι, άκουσε τον προφήτη που λέγει: «Εμίσησα, απέρριψα τις εορτές σας, και δεν πρόκειται να ευφρανθώ στις πανηγύρεις σας». Επειδή κάθε εορτή των Ιουδαίων επέφερε φόνους. Ενώ νήστευες, λιθοβόλησες τον Ναβουθέ· ενώ εόρταζες, επριόνισες τον Ησαΐα· ενώ πανηγύριζες, έριξες τον Ιερεμία στον λάκκο. Για κρίσεις και μάχες νήστευσες ανοσίως· κραιπαλώντας παρέδωσες την κιβωτό επί των ημερών του Ηλί, και αποκεφάλισες τον Ιωάννη.

Τον οποίο ο Θεός ανέστησε· διότι δεν ήταν δυνατόν να κρατείται από αυτόν. Διότι, εάν ο Χριστός ήταν ένας απλός άνθρωπος, ο θάνατος θα είχε κυριεύσει και αυτόν, όπως όλους τους ανθρώπους. Και ανάδραμε στις παλαιές ιστορίες και έκπληξου βαθύτατα από τον θάνατο του Κυρίου. Ο Άβελ θανατώθηκε και δεν αλλοιώθηκε η κτίση· ο Αβραάμ εναποτέθηκε σε μνήμα και δεν ανοίχτηκαν τα μνήματα· ο Ισαάκ νεκρώθηκε και δεν νέκρωσε τον άδη· ο Ιακώβ ενταφιάστηκε και δεν ανέστησε αυτούς που είχαν ταφεί· ο Ιωσήφ τέθηκε κοντά στους πατέρες του και δεν ανέστησε σώματα αγίων· ο Ησαΐας πριονίστηκε και ο ήλιος δεν σκοτίστηκε· ο Ιερεμίας πνίγηκε και δεν αλλοιώθηκε η σελήνη· ο Ναβουθαί θανατώθηκε με λίθους και δεν συνταράχθηκε η γη· ο Ζαχαρίας σφαγιάστηκε και η ημέρα δεν ενδύθηκε το σκοτάδι· ο Ιωάννης αποκεφαλίστηκε και το καταπέτασμα του ναού δεν σχίστηκε.

Και τι από τα πλέον αποτρόπαια δεν έπραξαν, εκδιώκοντας τους ξένους, συνάπτοντας αθέμιτους γάμους, πλεονεκτώντας, καταληστεύοντας ορφανά, χήρες και προσηλύτους, κατασκευάζοντας είδωλα μοσχαριών, και σκοτώνοντας τα τέκνα τους; Δεν πριόνισαν τον 〈Ησαΐα〉; Δεν καταβαράθρωσαν τον 〈Ιερεμία〉; Δεν έσφαξαν τον 〈Ζαχαρία〉 δίπλα στα άγια θυσιαστήρια; Δεν κατακόντισαν τον προφήτη 〈Ουρία〉; Δεν λιθοβόλησαν μέχρι θανάτου τον 〈Ναβουθαί〉 για το κέρδος;

ΤΙΤΛΟΣ Α΄. —Περί ψεύδους και συκοφαντίας. «Κάλεσε η γυναίκα εκείνους που βρίσκονταν στο σπίτι της και τους μίλησε, λέγοντας: Μας έφερε έναν Εβραίο δούλο για να μας εμπαίξει. Διότι ήρθε σε εμένα λέγοντας: Κοιμήσου μαζί μου. Και εγώ φώναξα δυνατά· και όταν άκουσε ότι ύψωσα τη φωνή μου και φώναξα, άφησε τα ενδύματά του σε εμένα και βγήκε έξω». «Δεν θα πείτε ψέματα, ούτε θα συκοφαντήσει κανείς τον πλησίον του». «Δεν θα ψευδομαρτυρήσεις εναντίον του πλησίον σου με ψευδή μαρτυρία». «Εάν παρουσιαστεί άδικος μάρτυρας εναντίον κάποιου ανθρώπου, καταλογίζοντάς του ασέβεια, και σταθούν οι δύο άνθρωποι, μεταξύ των οποίων υπάρχει η αντιδικία, ενώπιον του Κυρίου, και ενώπιον των ιερέων, και ενώπιον των κριτών που θα υπάρχουν εκείνες τις ημέρες· και οι κριτές εξετάσουν το ζήτημα με ακρίβεια, και ιδού, διαπιστωθεί ότι ο άδικος μάρτυρας μαρτύρησε άδικα και στράφηκε εναντίον του αδελφού του, τότε θα του κάνετε με τον ίδιο τρόπο που σκέφτηκε πονηρά να κάνει στον αδελφό του, και θα εξαλείψετε το πονηρό από ανάμεσά σας· και οι υπόλοιποι, όταν το ακούσουν, θα φοβηθούν». «Παρήγγειλαν νηστεία, και έβαλαν τον Ναβουθαί να καθίσει επικεφαλής του λαού, και εισήλθαν δύο άνδρες, γιοι παρανόμων, και κατέθεσαν μαρτυρία εναντίον του ενώπιον του λαού λέγοντας: Ευλόγησε τον Θεό και τον βασιλιά».

«Και τον έβγαλαν έξω από την πόλη, και τον λιθοβόλησαν με πέτρες, και πέθανε.» «Θα εξολοθρεύσεις όλους όσοι λένε ψέματα.» «Ο Κύριος θα εξολοθρεύσει όλα τα δόλια χείλη.» «Εκείνος που μιλάει με αδικία δεν στάθηκε ορθός μπροστά στα μάτια μου.» «Όποιος στηρίζεται σε ψέματα, αυτός θα ποιμάνει ανέμους· και ο ίδιος θα κυνηγάει φτερωτά πουλιά.» «Βδέλυγμα για τον Κύριο είναι τα ψεύτικα χείλη.» «Εκείνος που συγκεντρώνει θησαυρούς με ψεύτικη γλώσσα, κυνηγάει μάταια πράγματα, και οδηγείται σε παγίδες θανάτου.» «Η ψεύτικη γλώσσα μισεί την αλήθεια.» «Τον μάταιο και ψεύτικο λόγο απομάκρυνέ τον από εσένα.» «Ο ψευδομάρτυρας θα καταστραφεί.» «Μην γίνεσαι ψευδομάρτυρας εναντίον του συμπολίτη σου.» «Η συκοφαντία παραφρονεί τον σοφό, και καταστρέφει το σθένος της καρδιάς του.» «Το στόμα που λέει ψέματα θανατώνει την ψυχή.» «Να μην αγαπάτε τον ψεύτικο όρκο· διότι αυτά τα εμίσησα, λέει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ.» «Σηκώθηκαν οι δύο πρεσβύτεροι ανάμεσα στον λαό, και έβαλαν τα χέρια τους πάνω στο κεφάλι της Σωσάννας.»

Του αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας περί του Ναβουθέ και του Αχαάβ. Στον Χριστό αναφέρονται τα σχετικά με τον Ναβουθέ· αμπελώνας δε είναι ο Ισραήλ σύμφωνα με τον Ησαΐα· και ο Αχαάβ αποτελεί τύπο των ηγετών του Ισραήλ, οι οποίοι ήθελαν να τον έχουν ως λαχανόκηπο, ποτίζοντάς τον με θολερή ανατροπή· ο δε Χριστός, έχοντας το πρόσωπο του Ναβουθέ, δεν θέλησε να τον παραχωρήσει, καθώς αποτελούσε πατρική κληρονομιά· γι' αυτό η νοητή Ιεζάβελ, δηλαδή η συναγωγή, τον θανάτωσε κατόπιν συκοφαντίας.

Κάποτε και η Ιεζάβελ έθεσε τη νηστεία ως προκάλυμμα του μίσους της, σκηνοθετώντας τον θάνατο του δικαίου Ναβουθαί. Διότι η Γραφή λέει γι' αυτήν: και απέστειλε το γράμμα προς τους πρεσβυτέρους και τους προύχοντες, αυτούς που κατοικούσαν μαζί με τον Ναβουθαί. Και ήταν γραμμένο στα γράμματα: Κηρύξτε νηστεία και βάλτε τον Ναβουθαί να καθίσει επικεφαλής του λαού. Έπειτα βάλτε δύο άνδρες, γιους της παρανομίας, απέναντί του, και ας καταμαρτυρήσουν εναντίον του, και ας τον βγάλουν έξω και ας τον λιθοβολήσουν για να πεθάνει. Έπειτα και κήρυξε, λέει, νηστεία, και έβαλαν τον Ναβουθαί να καθίσει επικεφαλής του λαού, και καταμαρτύρησαν εναντίον του οι άνδρες της αποστασίας, και τον έβγαλαν έξω από την πόλη, και τον λιθοβόλησαν με πέτρες και πέθανε.