Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Γ΄ 20:27

Ούτε ο Αχαάβ δεν ενήργησε έτσι εναντίον των ιερέων του Θεού, όπως αυτός αποτόλμησε εναντίον των επισκόπων. Διότι εκείνος, βέβαια, και όταν δολοφονήθηκε ο Ναβουθαί κατενύγη και όταν είδε τον Ηλία φοβήθηκε· αυτός όμως ούτε τον τόσο σπουδαίο Όσιο σεβάστηκε ούτε, εξορίζοντας τόσους επισκόπους, δίστασε ή έστω κατενύγη, αλλά σαν άλλος Φαραώ, αντίθετα, όσο πληττόταν τόσο σκληρυνόταν και καθημερινά μηχανευόταν χειρότερα. Και αυτό αποτελεί το παράδοξο της πονηρίας του. Διότι, ενώ οι επίσκοποι εξορίζονταν, συνέβαινε κάποιοι άλλοι να καταδικάζονται για εγκλήματα φόνου, στάσης ή κλοπής, ανάλογα με τη βαρύτητα του εγκλήματος, και αυτούς μεν, μετά από λίγους μήνες, δεχόμενος παρακλήσεις, τους απέλυε όπως ο Πιλάτος τον Βαραββά· τους δούλους όμως του Χριστού δεν τους άφηνε ελεύθερους, αλλά τους καταδίκαζε ανηλεώς στις εξορίες, γινόμενος για αυτούς ένα αθάνατο κακό. Διότι με τους πρώτους ήταν φίλος εξαιτίας του τρόπου ζωής τους, ενώ με τους Ορθοδόξους, εξαιτίας της ευσέβειάς τους προς τον Χριστό, ήταν εχθρός. Άραγε, δεν απέδειξε με αυτό ολοκάθαρα σε όλους ότι και τότε οι Ιουδαίοι, που ζήτησαν τον Βαραββά και σταύρωσαν τον Κύριο, ήταν ακριβώς όπως είναι σήμερα οι χριστομάχοι που συμπαρατάσσονται με τον Κωνστάντιο; Και ίσως αυτός να είναι πιο σκληρός από τον Πιλάτο. Διότι εκείνος τουλάχιστον ένιψε τα χέρια του διαβλέποντας την αδικία, αυτός όμως τρίζει τα δόντια του εξορίζοντας τους αγίους.

Τα λέγω όπως ακριβώς αναγινώσκονται. Άρπαξε, μαζί με τις άλλες αρπαγές, έναν αμπελώνα, αφού πρώτα φόνευσε τον κύριό του· κατέβηκε για να τον κληρονομήσει· κατέβηκε γεμάτος χαρά. Τον συνάντησε ο προφήτης, αυτός που του προκάλεσε λύπη, που τον ήλεγξε. Όχι ως εχθρός, αλλά με πνεύμα επιείκειας του ανήγγειλε όχι τη δική του απόφαση, αλλά την απόφαση του Θεού. Μετά την απόφαση, εκείνος ενδύθηκε με σάκο και απεκδύεται τη δεσποτεία του. Διότι είναι γεγραμμένο ότι ο ίδιος ο προφήτης, που είχε αποσταλεί για την απόφαση, άκουσε από τον Θεό: «Επειδή δεήθηκε ο Αχαάβ, φοβούμενος την απειλή, δεν θα πραγματοποιηθούν στις ημέρες του όσα είπα». Αναγκάζομαι να επιθυμήσω ένα τόσο καλό φάρμακο.

Ο Υιός του Θεού υπέμεινε σταυρό· οι αμαρτωλοί λάβετε θάρρος στη μετάνοια. Εάν το εξωτερικό σχήμα της μετάνοιας απομάκρυνε την οργή από τον βασιλιά Αχαάβ, δεν θα αποβεί ανώφελη σε εμάς τώρα η αληθινή μας μετάνοια. Και εάν από εκείνον, που δεν ήταν ειλικρινής, το σχήμα της ταπείνωσης απέτρεψε την οργή από πάνω του, πόσο μάλλον από εμάς που λυπούμαστε αληθινά για τα δικά μας πταίσματα. Η λύπη της διανοίας είναι αρκετή αντί για κάθε σωματικό κόπο.

Διότι βαριά, βαριά και φορτική είναι η αμαρτία, και από κάθε μολύβι βαρύτερη. Εκείνος λοιπόν που θα την αισθανθεί, δεν θα μπορέσει ούτε λίγο να αναβλέψει, ακόμη κι αν είναι υπερβολικά αναίσθητος. Έτσι λοιπόν και ο Αχαάβ, αν και ήταν υπερβολικά ασεβής, επειδή την αισθάνθηκε, περπατούσε σκύβοντας το κεφάλι, συντετριμμένος και ταλαιπωρημένος. Γι' αυτόν τον λόγο περιβλήθηκε με σάκκο και έχυνε πηγές δακρύων. Εάν αυτό κάνουμε και εμείς, και πενθήσουμε όπως εκείνος, θα αποβάλουμε τα αμαρτήματα όπως ο Ζακχαίος, και θα τύχουμε και εμείς κάποιας συγχώρησης. Διότι, όπως ακριβώς συμβαίνει με τα οιδήματα και τα συρίγγια, εάν δεν σταματήσει κανείς πρώτα το υγρό που ρέει και επιδεινώνει το τραύμα, όσα φάρμακα κι αν επιθέσει, εφόσον δεν έχει ανακοπεί η πηγή του κακού, μάταια τα κάνει όλα· έτσι και εμείς, εάν δεν σταματήσουμε το χέρι μας από την πλεονεξία και δεν αναστείλουμε αυτή την πονηρή επιρροή, ακόμη κι αν δώσουμε ελεημοσύνη, μάταια τα κάνουμε όλα. Διότι αυτό που θεραπεύτηκε μέσω της ελεημοσύνης, ήρθε η πλεονεξία, το κατέκλυσε και το κατέστρεψε, και το έκανε χειρότερο από πριν. Ας σταματήσουμε λοιπόν να αρπάζουμε, και έτσι ας δώσουμε ελεημοσύνη. Εάν όμως ρίχνουμε τον εαυτό μας σε γκρεμούς, πώς θα μπορέσουμε να αναπνεύσουμε; Διότι, εάν κάποιος τραβάει προς τα πάνω αυτόν που πρόκειται να πέσει (πράγμα που συμβολίζει η ελεημοσύνη), και κάποιος άλλος τον τραβάει με βία προς τα κάτω, κανένα άλλο αποτέλεσμα δεν θα υπάρξει από μια τέτοια πάλη, παρά μόνο το να διαμελιστεί ο άνθρωπος.

Και ο μεν προφήτης αυτά είπε στον Αχαάβ. Εκείνος, ακούγοντάς τα, συντρίβεται στην καρδιά του και σχίζει τον χιτώνα του, παραδίδοντας το σώμα του στη νηστεία και ζωνόμενος με σάκο, τα οποία όλα αποτελούν σύμβολα της εσωτερικής και ψυχικής κατανύξεως. Γι' αυτό άλλωστε και ο Κύριος λέει προς τον Ηλία: «Είδες πώς κατανύχθηκε ενώπιόν μου ο Αχαάβ; Επομένως, δεν θα επιφέρω τη συμφορά κατά τις ημέρες του, αλλά κατά τις ημέρες του υιού του», τον οποίο, επειδή έγινε και ο ίδιος πονηρός και επέλεξε να πράττει τα χειρότερα, η θεία δίκη θα ακολουθήσει κατά πόδας.

ΤΙΤΛΟΣ Γ΄. — Περί μετανοίας και εξομολογήσεως. «Είπε ο Ιούδας: Δικαιώθηκε η Θάμαρ, επειδή δεν της έδωσα τον γιο μου, τον Σηλώμ. Και δεν συνευρέθηκε πλέον μαζί της.» «Είπε ο Νάθαν στον Δαβίδ: Αυτά λέει ο Κύριος: Ιδού, εγώ θα εγείρω εναντίον σου συμφορές, και θα πάρω τις γυναίκες σου μπροστά στα μάτια σου, και θα τις δώσω στον πλησίον σου· διότι εσύ έπραξες κρυφά. Και είπε ο Δαβίδ στον Νάθαν: Αμάρτησα ενώπιον του Κυρίου. Και είπε ο Νάθαν: Και ο Κύριος παραμέρισε την αμαρτία σου.» «Καθώς ταπεινώθηκε ο Αχαάβ ενώπιον του Κυρίου, και περπατούσε κλαίγοντας, και έσκισε τα ενδύματά του, και φόρεσε σάκο στο σώμα του, και νήστεψε. Την ημέρα που θανάτωσε τον Ναβουθαί, είπε ο Κύριος στον Ηλία: Δεν θα επιφέρω το κακό στις ημέρες του Αχαάβ, επειδή ταπεινώθηκε ενώπιόν μου, αλλά στις ημέρες του γιου του θα επιφέρω το κακό.» «Εσύ, Κύριε, σύμφωνα με το πλήθος της αγαθότητάς σου, υποσχέθηκες μετάνοια και άφεση στους αμαρτωλούς για σωτηρία.» «Εάν υπάρξουν χίλιοι θανατηφόροι άγγελοι, κανένας από αυτούς δεν πρόκειται να τον πληγώσει, εάν βάλει στον νου και στην καρδιά του να επιστρέψει στον Κύριο.» «Απεκδύσου τους ρύπους, και δεν θα φοβηθείς, και τον κόπο σου θα ξεχάσεις· σαν κύμα που πέρασε, και δεν θα τρομάξεις· και η προσευχή σου θα ανατείλει σαν τον αυγερινό.» «

Η δε Τρίτη των Βασιλειών, φανερώνοντας την υπερβολή της χρηστότητας του Θεού, λέγει τα εξής. Όταν ο Αχαάβ άκουσε τα λόγια του Ηλία – ευρισκόμενος στον αμπελώνα του Ναβουθαί, τον οποίο είχε κληρονομήσει αφού τον σκότωσε μέσω της Ιεζάβελ – που έλεγε: «Αυτά λέγει ο Κύριος: "Φόνευσες και κληρονόμησες· και στον τόπο όπου οι σκύλοι έγλειψαν το αίμα του Ναβουθαί, εκεί οι σκύλοι θα γλείψουν και το δικό σου αίμα· και την Ιεζάβελ θα την καταφάγουν οι σκύλοι στο προτείχισμα του Ισραήλ"». Και όταν άκουσε ο Αχαάβ τα λόγια αυτά, έσκισε τα ιμάτιά του, έβαλε σάκο πάνω στη σάρκα του, νήστεψε και κοιμόταν με τον σάκο. Και έγινε λόγος Κυρίου προς τον Ηλία, λέγοντας: «Είδες πώς ταπεινώθηκε ο Αχαάβ ενώπιόν μου; Δεν θα επιφέρω τη συμφορά στις ημέρες του». Ο δε Δαβίδ λέγει: «Την ανομία μου εγνώρισα, και την αμαρτία μου δεν απέκρυψα. Είπα: "Θα ομολογήσω στον Κύριο την ανομία μου εναντίον του εαυτού μου", και εσύ συγχώρησες την ασέβεια της καρδιάς μου. Για τον λόγο αυτόν θα προσεύχεται σε εσένα κάθε όσιος στον κατάλληλο καιρό· και σε κατακλυσμό πολλών υδάτων, αυτά δεν πρόκειται να τον πλησιάσουν». Στο δε Ευαγγέλιο ο Κύριος λέγει: «Μετανοείτε, διότι έχει πλησιάσει η βασιλεία των ουρανών». Και όταν ο Πέτρος τον ρώτησε: «Πόσες φορές την ημέρα, εάν αμαρτήσει σε εμένα ο αδελφός μου, να τον συγχωρήσω; Έως επτά φορές;»