Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Γ΄ 21:37

Βιβλίο ιη΄, Οι ιβ΄ προφήτες. Ωσηέ, α΄. Υπήρξαν βέβαια και πριν από αυτόν προφήτες· επί των ημερών του Δαβίδ, ο Σαμουήλ, ο Νάθαν και ο Γαδ· επί δε του Ροβοάμ, του Αβιά και του Ασά, ο Αχίας ο Σηλωνίτης, ο Σαμαίας, ο Αδδώ, ο Αζαρίας και ο Ανεμή· επί δε του Ιωσαφάτ και του Αχαάβ, ο Ηλίας και ο Ελισσαίος, καθώς και εκείνος που προφήτευσε στον Αχαάβ σχετικά με τη Συρία, ο οποίος επλήγωσε τον εαυτό του με τραύμα και ήλεγξε τον Αχαάβ, και ο Ιού ο γιος του Αμή, ο Οζιήλ και ο Ελιάδα. Αλλά δεν διασώζονται δικά τους ξεχωριστά συγγράμματα, παρά μόνο οι λόγοι τους στα βιβλία των Βασιλειών και των Παραλειπομένων. Μεταξύ όμως εκείνων που άφησαν γραπτό έργο, των οποίων και τα συγγράμματα διασώζονται, πρώτοι υπήρξαν αυτοί, ο Ωσηέ και ο Ησαΐας. Διότι προφήτευσαν επί των ιδίων βασιλέων, του Ιούδα, δηλαδή του Οζίου, του Ιωάθαμ, του Άχαζ και του Εζεκία, βασιλιά του Ιούδα· καθώς και κατά τις ημέρες του Ιεροβοάμ, γιου του Ιωάς, βασιλιά του Ισραήλ.

Έπειτα, τι έπραξε η θεομίσητη Ιεζάβελ, δηλαδή η Συναγωγή των Ιουδαίων, η οποία συμπορεύθηκε με τις λύπες των αρχόντων; Με δόλο καταδιώκει τον δίκαιο Ναβουθαί, δηλαδή τον Ερχόμενο. Διότι ο Εμμανουήλ θανατώθηκε συκοφαντούμενος. <Ο Θεός του Ισραήλ είναι Θεός των ορέων.> Του Κυρίλλου. Διότι νόμιζαν ότι οι Ισραηλίτες νίκησαν επειδή ο Θεός μπορούσε να σώζει μόνο στα όρη και στους λόφους. Επομένως ηττηθήκαμε, λένε, επειδή ο Θεός του Ισραήλ είναι Θεός των ορέων. Αν όμως συγκρουστούμε σε μάχη σε ανοιχτές πεδιάδες, οπωσδήποτε θα επικρατήσουμε, αφού η δύναμη του Θεού του Ισραήλ ατονεί στις κοιλάδες. Αυτά όμως είναι αποκυήματα της ειδωλολατρικής παραφροσύνης, και φοβερή αθυροστομία εκείνων που δεν γνωρίζουν τον αληθινό και κατά φύση Θεό. Επομένως, ο παντοδύναμος Θεός οργιζόταν εναντίον των αλλοφύλων, και πολύ δικαιολογημένα, διότι και όταν νικούσαν τον Ισραήλ, όπως είπα, απέδιδαν τις ευχαριστίες στους δικούς τους θεούς, και ανοηταίνοντας νόμιζαν ότι είχαν υπερισχύσει και αυτού του ίδιου του Θεού. <Και βρίσκει άλλον άνθρωπο, και του είπε: Χτύπησέ με.> Του Κυρίλλου. Ακούς πώς εκείνος που αρνήθηκε να χτυπήσει τον προφήτη θανατώθηκε ελεεινά, πέφτοντας πάνω σε άγριο θηρίο; Αν και πώς δεν είναι αληθές να πούμε ότι το να μην τολμήσει κανείς να χτυπήσει έναν άγιο και προφήτη ήταν καρπός ευλάβειας;

Αλλά εκείνος αρνήθηκε· γι' αυτό υπέστη την εσχάτη τιμωρία, νουθετώντας τους μεταγενέστερους μέσα από όσα έπαθε, ώστε να υποχωρούν και να υπακούν σε όλα όσα τυχόν προστάξει ο Θεός. Έπειτα, επειδή τον χτύπησε εκείνος ο δεύτερος και τον τραυμάτισε, έδεσε το κεφάλι του με επίδεσμο, έκρυψε τα μάτια του και έκανε τον εαυτό του αγνώριστο. Για ποιον λόγο, λοιπόν, το έκανε αυτό; Επρόκειτο να ελέγξει τον βασιλιά και να τον καταδικάσει, εξαιτίας της διάσωσης του βασιλιά των Σύρων. Επειδή, λοιπόν, εκείνος έτρεφε πάντοτε έχθρα προς τους προφήτες, όντας ασεβής, για να μην τον διώξει βλέποντας την όψη του, και έπειτα διώχνοντάς τον δεν δεχθεί τη διόρθωση, κρύβει και το πρόσωπό του και την αληθινή διήγηση του γεγονότος, ώστε να υπερισχύσει με τα λόγια του, και να τον κάνει να συμφωνήσει σε όσα ο ίδιος επιθυμούσε.

Στον αδελφό Σέργιο, πρωτοσπαθάριο. Ο άκρατος έλεγχος καταλήγει σε αυτά τα δύο: ό,τι θέλει να πετύχει δεν το καταφέρνει, και περιπίπτει σε αυτά που δεν θέλει. Διότι, από τη μία, επιθυμεί να οδηγήσει τον ελεγχόμενο σε μετάνοια, αλλά αυτό δεν το κατορθώνει, και η προσπάθειά του καταλήγει στο αντίθετο αποτέλεσμα: διότι μάλλον τον εξαγριώνει και τον εξωθεί σε απόγνωση, και δίνει την εντύπωση ότι δεν ενεργεί με φιλάνθρωπη γνώμη και συμπαθή διάθεση, αλλά ότι επιτίθεται με ονειδισμούς επειδή χαιρέκακα απολαμβάνει το σφάλμα του πλησίον. Γι' αυτό, με πολλή σύνεση και σοφία, και ο προφήτης Νάθαν στον Δαβίδ και ο Μιχαίας στον Αχαάβ απηύθυναν τους ελέγχους υπό προσωπείο, αφενός λειαίνοντάς τους με πραότερους λόγους, αφετέρου, επειδή εκείνοι αγνοούσαν πού τείνει και αποσκοπεί η πλοκή της ιστορίας, καθιστώντας τους ίδιους αδέκαστους κριτές των δικών τους αμαρτημάτων. Γι' αυτόν τον λόγο, ο μεν (Νάθαν) πέτυχε το παν (διότι ήλεγξε με νουθεσία έναν άνδρα εραστή της αρετής, παρόλο που είχε παραστρατήσει), ο δε (Μιχαίας), απευθυνόμενος σε ένα τέτοιο θηρίο, έστω κι αν δεν πέτυχε το ίδιο, πάντως κατόρθωσε μεγάλα πράγματα: διότι τον οδήγησε αμέσως σε πόνο και δάκρυα, και, έστω κι αν μετά από λίγο υποτροπίασε στην ασέβεια, περιόρισε το θράσος και την αλαζονεία της γνώμης του. Έτσι λοιπόν και εσύ, σε όσες περιπτώσεις το απαιτεί η ανάγκη, αναμειγνύοντας τους ελέγχους με επιείκεια και προσεγγίζοντας αυτούς που νουθετείς πίσω από ένα κατάλληλο παραπέτασμα, θα κατορθώσεις καλύτερα αυτό που επιδιώκεις.