Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Γ΄ 21:38

Βιβλίο ιη΄, Οι ιβ΄ προφήτες. Ωσηέ, α΄. Υπήρξαν βέβαια και πριν από αυτόν προφήτες· επί των ημερών του Δαβίδ, ο Σαμουήλ, ο Νάθαν και ο Γαδ· επί δε του Ροβοάμ, του Αβιά και του Ασά, ο Αχίας ο Σηλωνίτης, ο Σαμαίας, ο Αδδώ, ο Αζαρίας και ο Ανεμή· επί δε του Ιωσαφάτ και του Αχαάβ, ο Ηλίας και ο Ελισσαίος, καθώς και εκείνος που προφήτευσε στον Αχαάβ σχετικά με τη Συρία, ο οποίος επλήγωσε τον εαυτό του με τραύμα και ήλεγξε τον Αχαάβ, και ο Ιού ο γιος του Αμή, ο Οζιήλ και ο Ελιάδα. Αλλά δεν διασώζονται δικά τους ξεχωριστά συγγράμματα, παρά μόνο οι λόγοι τους στα βιβλία των Βασιλειών και των Παραλειπομένων. Μεταξύ όμως εκείνων που άφησαν γραπτό έργο, των οποίων και τα συγγράμματα διασώζονται, πρώτοι υπήρξαν αυτοί, ο Ωσηέ και ο Ησαΐας. Διότι προφήτευσαν επί των ιδίων βασιλέων, του Ιούδα, δηλαδή του Οζίου, του Ιωάθαμ, του Άχαζ και του Εζεκία, βασιλιά του Ιούδα· καθώς και κατά τις ημέρες του Ιεροβοάμ, γιου του Ιωάς, βασιλιά του Ισραήλ.

Αλλά εκείνος αρνήθηκε· γι' αυτό υπέστη την εσχάτη τιμωρία, νουθετώντας τους μεταγενέστερους μέσα από όσα έπαθε, ώστε να υποχωρούν και να υπακούν σε όλα όσα τυχόν προστάξει ο Θεός. Έπειτα, επειδή τον χτύπησε εκείνος ο δεύτερος και τον τραυμάτισε, έδεσε το κεφάλι του με επίδεσμο, έκρυψε τα μάτια του και έκανε τον εαυτό του αγνώριστο. Για ποιον λόγο, λοιπόν, το έκανε αυτό; Επρόκειτο να ελέγξει τον βασιλιά και να τον καταδικάσει, εξαιτίας της διάσωσης του βασιλιά των Σύρων. Επειδή, λοιπόν, εκείνος έτρεφε πάντοτε έχθρα προς τους προφήτες, όντας ασεβής, για να μην τον διώξει βλέποντας την όψη του, και έπειτα διώχνοντάς τον δεν δεχθεί τη διόρθωση, κρύβει και το πρόσωπό του και την αληθινή διήγηση του γεγονότος, ώστε να υπερισχύσει με τα λόγια του, και να τον κάνει να συμφωνήσει σε όσα ο ίδιος επιθυμούσε.

«Ανδροφόνος είσαι», λέει, «επειδή άφησες ελεύθερο τον εχθρό». Διότι για αυτόν τον λόγο και ο προφήτης περιβλήθηκε τον επίδεσμο, και παρουσίασε την υπόθεση σαν να επρόκειτο για ξένο ζήτημα, ώστε ο βασιλιάς να εκδώσει την απόφαση με ορθή κρίση· πράγμα το οποίο και έγινε. Διότι, αφού ο βασιλιάς τον καταδίκασε, ο προφήτης αφαίρεσε τον επίδεσμο και λέει: «Επειδή εσύ άφησες ελεύθερο από τα χέρια σου έναν ολέθριο άνδρα, η ψυχή σου θα είναι αντί της δικής του ψυχής, και ο λαός σου αντί του δικού του λαού». Είδες τι ποινή πλήρωσε για τη φιλανθρωπία του; Και εξαιτίας της άκαιρης επιείκειάς του, τι είδους τιμωρία υπέμεινε;

Στον αδελφό Σέργιο, πρωτοσπαθάριο. Ο άκρατος έλεγχος καταλήγει σε αυτά τα δύο: ό,τι θέλει να πετύχει δεν το καταφέρνει, και περιπίπτει σε αυτά που δεν θέλει. Διότι, από τη μία, επιθυμεί να οδηγήσει τον ελεγχόμενο σε μετάνοια, αλλά αυτό δεν το κατορθώνει, και η προσπάθειά του καταλήγει στο αντίθετο αποτέλεσμα: διότι μάλλον τον εξαγριώνει και τον εξωθεί σε απόγνωση, και δίνει την εντύπωση ότι δεν ενεργεί με φιλάνθρωπη γνώμη και συμπαθή διάθεση, αλλά ότι επιτίθεται με ονειδισμούς επειδή χαιρέκακα απολαμβάνει το σφάλμα του πλησίον. Γι' αυτό, με πολλή σύνεση και σοφία, και ο προφήτης Νάθαν στον Δαβίδ και ο Μιχαίας στον Αχαάβ απηύθυναν τους ελέγχους υπό προσωπείο, αφενός λειαίνοντάς τους με πραότερους λόγους, αφετέρου, επειδή εκείνοι αγνοούσαν πού τείνει και αποσκοπεί η πλοκή της ιστορίας, καθιστώντας τους ίδιους αδέκαστους κριτές των δικών τους αμαρτημάτων. Γι' αυτόν τον λόγο, ο μεν (Νάθαν) πέτυχε το παν (διότι ήλεγξε με νουθεσία έναν άνδρα εραστή της αρετής, παρόλο που είχε παραστρατήσει), ο δε (Μιχαίας), απευθυνόμενος σε ένα τέτοιο θηρίο, έστω κι αν δεν πέτυχε το ίδιο, πάντως κατόρθωσε μεγάλα πράγματα: διότι τον οδήγησε αμέσως σε πόνο και δάκρυα, και, έστω κι αν μετά από λίγο υποτροπίασε στην ασέβεια, περιόρισε το θράσος και την αλαζονεία της γνώμης του. Έτσι λοιπόν και εσύ, σε όσες περιπτώσεις το απαιτεί η ανάγκη, αναμειγνύοντας τους ελέγχους με επιείκεια και προσεγγίζοντας αυτούς που νουθετείς πίσω από ένα κατάλληλο παραπέτασμα, θα κατορθώσεις καλύτερα αυτό που επιδιώκεις.