Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Γ΄ 22:23

Αυτά αναγκαίως σας τα διασαφηνίσαμε, ώστε να προφυλαχθείτε από τις βλάβες των πονηρών διδασκαλιών. Διότι πράγματι, αν πρέπει να παρομοιάζουμε τις πονηρές διδασκαλίες με ολέθρια δηλητήρια, όπως λένε οι ονειροκρίτες που βρίσκονται ανάμεσά σας, αυτές είναι και το κώνειο και το ακόνιτο και κάθε άλλο ανθρωποκτόνο φάρμακο. Αυτά είναι τα δηλητήρια των ψυχών, και όχι οι δικοί μας λόγοι, αυτά δηλαδή που κραυγάζουν οι μεθυσμένοι εγκέφαλοι, οι οποίοι είναι γεμάτοι φαντασιώσεις εξαιτίας του πάθους. Αυτοί, εάν σωφρονούσαν, θα έπρεπε να γνωρίζουν ότι το προφητικό χάρισμα καταυγάζει στις άχραντες και καθαρισμένες από κάθε κηλίδα ψυχές. Διότι, ούτε σε ρυπαρό κάτοπτρο είναι δυνατόν να αποτυπωθούν οι αντανακλάσεις των εικόνων, ούτε ψυχή που είναι κυριευμένη από τις βιοτικές μέριμνες και σκοτισμένη από τα πάθη που πηγάζουν από το σαρκικό φρόνημα, είναι δυνατόν να δεχθεί τις ελλάμψεις του Αγίου Πνεύματος. Διότι δεν αποτελεί κάθε ενύπνιο ευθύς αμέσως προφητεία, όπως λέει ο Ζαχαρίας: «Ο Κύριος εποίησε φαντασία και χειμερινό υετό, διότι εκείνοι που αποφθέγγονται μίλησαν για κόπους και διηγούνταν ψευδή ενύπνια». Αυτοί δε, οι οποίοι κατά τον Ησαΐα βλέπουν ενύπνια και αγαπούν την κλίνη για να νυστάζουν, αγνοούν και τούτο: ότι πολλές φορές αποστέλλεται ενέργεια πλάνης στους υιούς της απειθείας. Και υπάρχει ψευδές πνεύμα, το οποίο, αφού εισήλθε στους ψευδοπροφήτες, εξαπάτησε τον Αχαάβ.

«Και θα γίνω, λέει, πνεύμα ψευδές στο στόμα των προφητών», λέγεται δε ότι υπάρχει «πνεύμα κατανύξεως» και «πνεύμα δειλίας» και «πνεύμα Πύθωνος» και «πνεύμα πορνείας» και «πνεύμα καταιγίδας» και «πνεύμα πολυρρήμον» και «πνεύμα ασθενείας» και «πνεύμα ακάθαρτον» και «πνεύμα κωφόν» και «πνεῦμα άλαλον» και «πνεύμα μογγιλάλον» και «πνεύμα χαλεπόν λίαν», το οποίο ονομάζεται λεγεών, και «τα πνευματικά της πονηρίας». Είναι δε άπειρα τα λόγια περί πνευμάτων που γνωρίζουν οι σοφοί. Αλλά όπως ακριβώς οι πολλοί είναι υιοί κατά θέση (κατά χάριν) ή κατά κλήση, και όχι κατά την αλήθεια (κατά φύση), εξαιτίας του ότι έχουν αρχή και τέλος με αμαρτητικό τρόπο, έτσι και τα περισσότερα πνεύματα είναι κατά θέση ή κατά κλήση, έστω και αν είναι αμαρτητικά· το δε Άγιο Πνεύμα μόνο ονομάζεται Πνεύμα του Πατρός και του Υιού, «Πνεύμα αληθείας» και «Πνεύμα Θεού» και «Πνεύμα Χριστού» και «Πνεύμα χάριτος».

Τι θα μπορούσε να πει κανείς για τις οργές, τις λύπες, τους κάθε είδους όρκους, τις μεταμέλειες, τις κατάρες, τους θυμούς, τα πολυειδή και στρεβλά σοφίσματα της αθέτησης των υποσχέσεων· για τη γιγαντομαχία στη Γένεση, κατά την οποία λέγεται ότι επιβουλεύτηκε από φόβο εκείνους τους δυνατούς άνδρες, και μάλιστα ενώ αυτοί είχαν μηχανευτεί την οικοδόμηση όχι προς αδικία κάποιων άλλων, αλλά υπέρ της δικής τους σωτηρίας· και για εκείνο το συμβούλιο στον ουρανό που στήθηκε με σκοπό τον δόλο και την απάτη του Αχαάβ· και για τα υλόφρονα και εταιρικά πάθη των Ασμάτων, και για όσα άλλα ιερά σύμβολα της θεοπλαστίας που τολμά τα πάντα, τα οποία προβάλλονται ως ορατά φαινόμενα έναντι των κρυφών, πεπληθυσμένα και μεριστά έναντι των ενιαίων και αμερίστων, και μορφοποιημένα και πολύμορφα έναντι των άμορφων και ατύπωτων; Αν κάποιος μπορέσει να διακρίνει την εσωτερική και κρυμμένη ευπρέπεια αυτών, θα τα βρει όλα μυστικά και θεοειδή και γεμάτα από άφθονο θεολογικό φως.