Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Γ΄ 5:12

Η'. ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ Και το τρίτο μέρος της φιλοσοφίας των Εβραίων (αυτό ήταν το φυσικό, το οποίο διαιρούνταν και σε αυτούς αφενός στην εποπτεία των νοητών και ασώματων όντων και αφετέρου στη φυσιολογία των αισθητών), οι κατά πάντα τέλειοι προφήτες και το γνώριζαν και το ανέμειγνυαν στους δικούς τους λόγους, όταν βεβαίως το απαιτούσε η περίσταση, έχοντας αποκτήσει τη γνώση όχι με στοχασμούς και με τις προσπάθειες της θνητής διάνοιας, ούτε καυχώμενοι για ανθρώπους δασκάλους, αλλά αποδίδοντάς την στη θεοφορία από ανώτερη δύναμη και στην έμπνευση του θείου Πνεύματος. Εξαιτίας αυτού, άπειρα πράγματα είχαν προφητευθεί από αυτούς για τα μέλλοντα, άπειρα είχαν εξεταστεί με βάση τη φυσιολογία για τη σύσταση του σύμπαντος, και πάλι άπειρα είχαν διευκρινιστεί σχετικά με τη φύση των ζώων, και πάρα πολλά είχαν κατατεθεί και για τα φυτά στις προφητείες του καθενός. Ο δε Μωυσής, γνωρίζοντας πάρα πολύ καλά και τις ιδιότητες των λίθων, όχι συμπτωματικά εφάρμοσε τη θεωρία για αυτούς στη στολή του αρχιερέα. Και πάλι ο Σολομών, όσο κανείς άλλος, μαρτυρείται από τη θεία Γραφή ότι διέπρεψε στη φυσιολογία γύρω από αυτά, η οποία (Γραφή) αναφέρει τα εξής: «Και ελάλησε ο Σολομών τρεις χιλιάδες παραβολές, και οι ωδές του ήταν πέντε χιλιάδες, και μίλησε για τα δέντρα, από τον κέδρο του Λιβάνου μέχρι τον ύσσωπο που φυτρώνει μέσα από τον τοίχο».

Επιπλέον, θα πω και τούτο σχετικά με τους ψαλμούς του Σολομώντα, ότι αν πράγματι ήταν του Σολομώντα, θα έπρεπε να περιλαμβάνονται στα βιβλία των Βασιλειών ή των Παραλειπομένων, ή αυτό ακριβώς θα έπρεπε να μας δηλώνεται μέσα στα ίδια τα βιβλία, όπως ακριβώς έχει αναφερθεί γι' αυτόν ότι είχε πέντε χιλιάδες ωδές, ενώ πουθενά η Θεία Γραφή δεν μνημόνευσε δικό του ψαλμό.

Όσα ήταν αναγκαία για τον εκκλησιαστικό κανόνα, αυτά και μόνο σημειώθηκαν. Και αυτό δεν είναι δικός μου λόγος, αλλά άκουσε το βιβλίο των Παροιμιών του, κάπου στη μέση, να διδάσκει τα εξής: «Αυτές είναι οι παροιμίες, λέει, του Σολομώντα οι αδιάκριτες, τις οποίες επέλεξαν οι φίλοι του βασιλιά Εζεκία». Εάν δε εκείνοι τις ονόμασαν αδιάκριτες, τι να πούμε εμείς οι μικροί και ταπεινοί, που παραλείπουμε τις περισσότερες από αυτές επειδή είναι δυσερμήνευτες; Διότι του δόθηκε, λέει, «χύμα καρδίας», ώστε να μην εμποδίζεται ούτε στο ελάχιστο να φιλοσοφεί. Το δε ρήμα «επέλεξαν» έχει την εξής έννοια: Αφού πέθανε ο Σολομώντας, μετά από πάρα πολλά χρόνια, ήρθε ο βασιλιάς Εζεκίας. Ο δε άνδρας αυτός ήταν σοφός, δίκαιος και ευγνώμων ενώπιον του Κυρίου και Θεού του. Γι' αυτόν τον λόγο είπε το βιβλίο ότι τις επέλεξαν οι φίλοι του Εζεκία, για να μάθεις ότι παρουσίασε μάρτυρες ενός αξιόπιστου ονόματος. Επειδή προφανώς, όντας δίκαιος, δεν θα τους είχε φίλους, αν δεν ήταν συνμύστες του και ομόφρονες στους κανόνες της ευσέβειας. Και από πού, λέει, τις επέλεξαν; Από τις πέντε χιλιάδες ωδές και τρεις χιλιάδες παραβολές που εκείνος είχε πει. Διότι, επειδή ήταν σοφοί, έκαναν την επιλογή με ακρίβεια. Και αυτό δεν έγινε χωρίς την οικονομία του Πνεύματος, ώστε να φανερωθεί μέσω αυτών το μέλλον μυστήριο, το οποίο επρόκειτο να εκπληρωθεί στους έσχατους καιρούς.

Αλλά ερχόμαστε στο βιβλίο του άσματος υπακούοντας σε σένα. Γιατί ονομάζεται Άσμα Ασμάτων; Το ότι, ανάμεσα στα πέντε χιλιάδες άσματα, ένα άσμα από αυτά παρουσίασαν ως το καλύτερο, είναι σε όλους γνωστό. Διότι, όπως λέγεται «φίλος φίλων» και «άνθρωπος ανθρώπων» προς σύγκριση με τον καλύτερο, έτσι λέγεται και Άσμα Ασμάτων, δηλαδή το πιο εξαίρετο άσμα από τα άσματα και η πιο εξαίρετη ωδή από τις ωδές.