Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Γ΄ 8:27

Με τέτοιες φαντασιώσεις επιχειρούν να αναιρέσουν τη γέννηση του Υιού, την αΐδια πρόοδό του από τον Πατέρα, τη συνύπαρξή του με τον Πατέρα, καθώς και το γεγονός ότι ο μεν Πατέρας υφίσταται τελείως καθ' εαυτόν, τελείως δε καθ' εαυτόν υφίσταται και ο Υιός. Ας μάθουν, λοιπόν, ότι δεν κατανοούν «ούτε αυτά που λένε, ούτε εκείνα για τα οποία εκφέρουν βεβαιότητες», όταν περιορίζουν τοπικά τον Θεό και φαντάζονται πάλι τον Υιό σε διαφορετικό τόπο, νομίζοντας ότι μερίζονται, ώστε ο ένας να βρίσκεται εκεί και ο άλλος εδώ, σε περίπτωση που ο Υιός ομολογείται γεννημένος και φανερωμένος καθ' εαυτόν από τον Πατέρα. «Ποιος είναι ο τόπος της καταπαύσεώς μου;» λέει ο Θεός μέσω του προφήτη. «Ο ουρανός και ο ουρανός του ουρανού δεν σου αρκούν», λέει ο Σολομών προς τον Θεό· διότι με το μέγιστο αυτό τεκμήριο πείθει ο Θεός τους ανθρώπους ότι κανένας τόπος δεν είναι ικανός να τον χωρέσει. «Διότι το χέρι μου», λέει, «τα εποίησε όλα αυτά». Επομένως, τα δημιουργήματα δεν περικλείουν τον Δημιουργό, ο οποίος υπήρχε και πριν από αυτά, ο οποίος τους παρέχει το είναι, και τα οποία στηρίζονται στην ίδια τη δύναμη του Δημιουργού. Γι' αυτό λέει ο Παύλος: «Από αυτόν, και μέσω αυτού, και προς αυτόν υπάρχουν τα πάντα»· και πάλι: «Διότι μέσα σε αυτόν ζούμε, και κινούμαστε, και υπάρχουμε». Απόβαλε, λοιπόν, την ιδέα της τοπικής εγκατάστασης όταν συλλογίζεσαι περί του Θεού, του Λόγου και του Πνεύματος. Απόβαλε τους τοπικούς χωρισμούς, και μην υποθέσεις ότι ο Πατέρας, όντας αλλού, εκπέμπει αλλού τον Υιό με το να τον γεννά.

Έπειτα ο Σολομών, ακούγοντας τον πατέρα του τον Δαβίδ να λέει αυτά, και έχοντας οικοδομήσει θαυμαστό οίκο και προβλέποντας Εκείνον που επρόκειτο να έλθει σε αυτόν, με θαυμασμό λέει: Άραγε αληθινά θα κατοικήσει ο Θεός με τους ανθρώπους πάνω στη γη; Ναι, απαντά προκαταβολικά ο Δαβίδ στον ψαλμό που φέρει την επιγραφή «στον Σολομώντα», στον οποίο αναφέρεται: «Θα κατέβει σαν βροχή πάνω στο δέρας». Σαν βροχή μεν, λόγω της επουράνιας προέλευσής Του, πάνω στο δέρας δε, λόγω της ανθρωπότητάς Του. Διότι, όταν η βροχή κατεβαίνει πάνω στο δέρας, πέφτει αθόρυβα, με αποτέλεσμα, καθώς το μυστήριο της γεννήσεως παρέμενε άγνωστο, οι μάγοι να ρωτούν: «Πού είναι ο τεχθείς βασιλιάς των Ιουδαίων;», και ο Ηρώδης ταραγμένος να ανακρίνει για αυτόν που γεννήθηκε και να ρωτά: «Πού γεννιέται ο Χριστός;»

Ο Θεός, που έκλινε τους ουρανούς και κατέβηκε, που επιβιβάστηκε στον άνθρωπο τον οποίο προσέλαβε, τον οποίο τώρα ο λόγος ονομάζει Χερουβίμ, πέταξε ψηλά κάνοντας την άνοδο μαζί του, συνοδευόμενος από τα θεία πνεύματα που τον δορυφορούν, τα οποία λειτουργούν επίσης ως πτέρυγες ανέμων. Υπαινίσσεται δε ότι αυτά έγιναν σκοτεινά και στα κρυφά, σύμφωνα με κάποιους απόρρητους και μυστικούς λόγους, λέγοντας: «Και έθεσε το σκοτάδι ως απόκρυψή του». Τα δε επόμενα, σε ακολουθία με την ενανθρώπηση του Χριστού, υποδηλώνουν την αντιλογία που έγινε εναντίον του από τον ιουδαϊκό λαό, και την υπακοή των εθνών στη διδασκαλία του Χριστού. Παρόμοια πράγματα, με τις ίδιες ακριβώς λέξεις, θα μπορούσε να βρει κανείς και στον δέκατο έβδομο Ψαλμό, για τα οποία έχουν προειπωθεί όσα έχουν φανερωθεί. 〈Από το Γ΄ Βασιλειών〉. «Και τώρα, Κύριε, ο Θεός του Ισραήλ, ας επιβεβαιωθεί ο λόγος σου, που είπες στον δούλο σου τον Δαβίδ, τον πατέρα μου. Διότι, αληθινά θα κατοικήσει ο Θεός μαζί με τους ανθρώπους πάνω στη γη; Εάν ο ουρανός και ο ουρανός του ουρανού δεν σου αρκούν;» Αυτά παρατίθενται με τις ίδιες ακριβώς λέξεις και στα Παραλειπόμενα.

«Εγώ θα γίνω σε αυτόν Πατέρας, και αυτός θα γίνει σε εμένα Υιός, και το έλεός μου δεν θα το αποσύρω από αυτόν, όπως το απέσυρα από εκείνους που ήταν πριν από εσένα. Και θα τον εδραιώσω στον οίκο μου· και η βασιλεία του θα παραμείνει στον αιώνα· και ο θρόνος του θα είναι στερεωμένος στον αιώνα.» Ο Σολομών, «Και τώρα, Κύριε, Θεέ του Ισραήλ, ας επιβεβαιωθεί ο λόγος σου προς τον Δαβίδ τον πατέρα μου· εάν πράγματι ο Θεός θα κατοικήσει με τους ανθρώπους επάνω στη γη.» Ο Ιερεμίας, «Και είναι άνθρωπος, και ποιος θα τον γνωρίσει;» Ο Αμώς, «Επικαλέσου τον Θεό σου· ετοιμάσου, Ιερουσαλήμ, διότι εγώ είμαι αυτός που στερεώνει τη βροντή, και κτίζει το πνεύμα, και αποστέλλει στους ανθρώπους τον Χριστό μου, που δημιουργεί την αυγή και την ομίχλη, και βαδίζει επάνω στα υψηλά της γης.» Ο Μιχαίας, «Ακούστε τον λόγο, όλοι οι λαοί, και ας προσέξει η γη, και όλοι όσοι κατοικούν σε αυτήν· και θα είναι ο Κύριος ανάμεσά μας ως μάρτυρας, ο Κύριος από τον άγιο ναό του, διότι, ιδού, ο Κύριος εκπορεύεται από τον τόπο του, θα καταβεί επάνω στα υψηλά της γης.» Ο Ιακώβ στις εντολές του, «Δεν θα εκλείψει άρχοντας από τον Ιούδα και ηγέτης από τους μηρούς του, μέχρι να έλθει εκείνος για τον οποίο προορίζεται. Και αυτός θα είναι η προσδοκία των εθνών.» Ο Βαλαάμ, «Θα ανατείλει άστρο από τον Ιακώβ, και άνθρωπος από τον Ισραήλ, και θα συντρίψει τους αρχηγούς του Μωάβ, και θα λεηλατήσει τους υιούς του Σηθ· και η Εδώμ θα γίνει κληρονομιά των εθνών.» Ο Δαβίδ όμως δεν τα κατόρθωσε αυτά.

Θα κατέλθει σαν τη βροχή πάνω στο δέρας; Δεν ακούσατε τον Αββακούμ που είπε: «Ανάμεσα σε δύο ζώα θα γίνεις γνωστός»; Δεν ακούσατε τον Μιχαία που κηρύττει: «Και εσύ Βηθλεέμ, γη του Ιούδα, από εσένα θα προέλθει για εμένα άρχοντας»; Δεν ακούσατε τον Αββακούμ που έγραψε: «Εκείνος που έρχεται θα έρθει και δεν θα καθυστερήσει»; Δεν ακούσατε τον Σολομώντα που από παλιά είχε πει: «Άραγε, θα κατοικήσει ο Θεός μαζί με τους ανθρώπους πάνω στη γη;»; Δεν ακούσατε τον Ασάφ που βοά: «Με έβαλαν στον κατώτατο λάκκο»; Δεν ακούσατε τους υιούς του Κορέ που κραυγάζουν:

Και εγώ μεν, επισφραγίζοντας αυτόν τον λόγο με τα ευκτήρια λόγια του σοφού Σολομώντα, θα τον ολοκληρώσω, η δε χάρη του παναγίου και ζωαρχικού Πνεύματος ας εγκαινιάζει αυτόν τον ναό και όλους εμάς, και ας εισακούει τις προσευχές και τις δεήσεις μας «ημέρα και νύχτα» σε τούτον τον τόπο. «Διότι εάν ο ουρανός και ο ουρανός του ουρανού», λέγει, «δεν σου αρκούν, πώς θα αρκέσει αυτός ο οίκος, τον οποίο οικοδόμησα για το όνομά σου; Πλην όμως θα επιβλέψεις στη δέησή μου, Κύριε ο Θεός του Ισραήλ, για να ακούσεις» τη δέηση και «την προσευχή, την οποία ο δούλος σου προσεύχεται ενώπιόν σου προς εσένα σήμερα, ώστε να είναι οι οφθαλμοί σου ανοιχτοί προς αυτόν τον οίκο "ημέρα και νύχτα", εισακούοντας τη δέηση των δούλων σου· για όσα τυχόν προσευχηθούν σε τούτον τον τόπο, και εσύ να τα εισακούσεις στον τόπο της κατοικίας σου στον ουρανό, και να ενεργήσεις, και να γίνεις ίλεως σε αυτούς».

Άραγε αληθινά θα κατοικήσει ο Θεός με τους ανθρώπους επί της γης; Κατοικεί λοιπόν επί της γης ο Κύριος περιβαλλόμενος σάρκα, και η κατοίκησή του με τους ανθρώπους πραγματοποιείται μέσω της σύνθεσης και της αρμονίας με τους δικαίους, οικοδομώντας και ανεγείροντας άγιο ναό. Διότι γη είναι οι δίκαιοι, εφόσον περιβάλλονται ακόμη από τη γη, και γη θεωρούνται όταν παραβάλλονται προς το μεγαλείο του Κυρίου. Για τον λόγο αυτό και ο μακάριος Πέτρος δεν διστάζει να λέει:

γ'. Αλλά προς τι να περιορίζω τη χαρά στον ένα και στον άλλο, και να μη φανερώσω την αγαλλίαση με φωνή περιληπτική; Ας ευφρανθεί ο ουρανός άνωθεν, και οι νεφέλες ας ράνουν δικαιοσύνη. Ας ανοίξει η γη, και ας βλαστήσει έλεος, και ας ανατείλει μαζί και η δικαιοσύνη. Γιατί; Διότι φανερώθηκε σκήνωμα για τον Θεό του Ιακώβ· διότι υποδείχθηκε τόπος άγιος για τον πανάγιο Λόγο. Πόσο φοβερός είναι ο τόπος αυτός, ας αναβοήσει ο πατριαρχικότατος Ιακώβ, δεν είναι τούτο τίποτε άλλο παρά οίκος Θεού, και αυτή είναι η πύλη του ουρανού! Ω ανείπωτα ακούσματα! Ω παράδοξα γεγονότα! Τι είναι τούτο το καινό διήγημα; Ποια είναι αυτή η ξενίζουσα και απόρρητη παραβολή; Εάν ο ουρανός του ουρανού δεν σου αρκούν, όπως αναφέρει ο Λόγος, τότε ποια είναι η επαρκής φυσική κατοικία για αυτόν;